Кіріспе
Уильям Макхесни Мартин-младший (1906–1998) – американдық кәсіпкер, 1951 жылдан 1970 жылға дейін Федералдық резервтің 9-шы төрағасы қызметін атқарған. Ол осы лауазымды ең ұзақ сақтаған адам. Оны президент Гарри С. Трумэн тағайындады және оның төрт ізбасары қайта тағайындады. Мартин, бір кезде пресвитериан пасторы болуды ойлаған, Вашингтондағы журналисттердің бірі оны «қуанышты пуритан» деп сипаттады.
William McChesney Martin Jr. (December 17, 1906 – July 27, 1998) was an American business executive who served as the 9th chairman of the Federal Reserve from 1951 to 1970, making him the longest holder of that position. He was nominated to the post by President Harry S. Truman and reappointed by four of his successors. Martin, who once considered becoming a Presbyterian minister, was described by a Washington journalist as "the happy Puritan".
Ерте өмір
Уильям Макхесни Мартин кіші Сент-Луис қаласында Уильям Макхесни Мартин аға мен Ребекка Вудстың отбасында дүниеге келді. Мартиннің Федералдық резервпен байланысы оның отбасылық тарихы арқылы қалыптасты. 1913 жылы Мартиннің әкесі президент Вудро Вильсон мен сенатор Картер Гласс шақырғанда, Федералдық резерв жүйесін құруға көмектесетін Федералдық резерв актісін жазуға көмектесті, ол осы жылдың 23 желтоқсанында құрылды. Кейіннен оның әкесі Сент-Луис Федералдық резерв банкінің губернаторы, содан кейін президенті болды. Мартин Йель университетін бітірді, онда ол қаржы емес, ағылшын және латын тілдерін оқыды. Дегенмен, ол әкесі арқылы бизнеске деген үлкен қызығушылығын сақтап қалды. Бітіргеннен кейін алғашқы жұмысы A. G. Edwards & Sons компаниясының Сент-Луис брокерлік фирмасында болды, онда ол екі жылдан кейін толық серіктес атанды. Осыдан кейін Мартиннің қаржы әлеміндегі жылдам өрлеуі оған 1931 жылы Нью-Йорк қор биржасында (NYSE) орын алды, бұл 1929 жылғы Уолл-стрит құлауынан кейін, Ұлы депрессияның басында болды. Мартин 1931 жылдан 1937 жылға дейін Колумбия университетінде экономика бойынша аспирантурада оқыды, бірақ диплом алмады. Осы онжылдықтың басында Мартиннің қор нарығын реттеуді күшейту жұмысы 1935 жылы Нью-Йорк биржасының директорлар кеңесіне сайлануына әкелді. Ол АҚШ-тың Бағалы қағаздар және биржалар комиссиясымен (SEC) бірлесіп, қор нарығына сенімді қалпына келтіру және болашақ құлаулардың алдын алу үшін жұмыс істеді. 31 жасында ол Нью-Йорк қор биржасының президенті болды, газеттер оны «Уолл-стриттің керемет жасы» деп атады. Мартиннің президенттік мерзімі, биржаның губернаторы ретіндегі қызметі сияқты, биржаның реттелуін күшейту үшін SEC-мен ынтымақтастыққа бағытталған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол АҚШ армиясына қарапайым сарбаз ретінде шақырылып, полковник шеніне дейін көтерілді. Армияда қызмет еткен кезде ол Оқ-дәрілерді бөлу кеңесінде шикізатты жоюды қадағалады. Ол сонымен қатар Армия мен Конгресс арасындағы байланыс және Кеңес Одағымен несие беру бағдарламасының басшысы болды.
Экспорт-импорт банкінің директоры
Мартиннің азаматтық өмірге оралуы қаржы әлеміне оралумен бірге жүрді, бірақ бұл жолы ол Федералдық үкіметте болды. Демократ Гарри С. Трумэн Мартинді Экспорт-импорт банкінің директоры етіп тағайындады, ол оны үш жыл (1946-1949) басқарды. Осы мекемеде ол "қатал банкир" ретінде танылды. Ол несиелердің сенімді және қауіпсіз инвестициялар болуын қадағалады; осы принцип бойынша ол бірнеше рет Мемлекеттік департаментке саяси мақсатта берілген несиелерге қарсылық білдірді. Осы себептерге байланысты ол Экспорт-импорт банкін халықаралық көмек үшін пайдалануға рұқсат бермеді. Мартин, қаржы мәселелері жөніндегі көмекші хатшы болып қызмет ету үшін Қазынашылыққа шақырылғанда, Экспорт-импорт банкін тастады. Мартин Қазынашылықта шамамен екі жыл қызмет етті, осы кезде Федералдық резервтік кеңеспен арадағы қайшылықтар өршіп кетті. ФРС-пен соңғы келіссөздерге дейін Қазынашылық министрі Джон В. Снайдер ауруханаға түсті. Осы жағдайда Мартин Қазынашылықтың бас келіссөзшісі болды. Қазынашылықтың пікірінше, Мартин құнды өкіл болды, себебі ол Федералдық резервтік жүйе мен қаржы нарықтарын жақсы білді. Бұған қоса, ол ФРС-тің тәуелсіздігіне күшті қарсылық білдірген Трумэннің жақтасы саналды. Келіссөздер барысында Мартин Снайдердің тыйым салған Қазынашылық пен ФРС арасындағы байланысты қайта жаңғыртты.
Федералды резервтің басқарма төрағасы
Роберт Роуз, Вудлиф Томас және ФРС-тің Винфилд Рифлерлерімен бірге Мартин 1951 жылғы келісімді келісті. Федералды ашық нарық комитеті (FOMC) және хатшы Снайдер келісімді қабылдады, оны екі мекеме де мақұлдады. Ратификациялау кезінде Басқарушылар кеңесінің төрағасы Томас Б. Маккейб (1893–1982) болды, ол Келісім туралы мәлімдеме жарияланғаннан кейін алты күн өткен соң ресми түрде қызметінен кетті. Трумэн әкімшілігі Маккейбтің отставкасын ФРС-ті дер кезінде дербес болғаннан кейін бірден қайтадан бақылауға алудың тамаша мүмкіндігі ретінде көрді. Трумэн Мартинді келесі басқарма төрағасы етіп тағайындады, ал Сенат оның тағайындауын 1951 жылдың 21 наурызында мақұлдады. Алайда, Трумэннің үмітіне қайшы, Мартин ФРС тәуелсіздігін тек Трумэннің ғана емес, сонымен қатар, одан кейінгі төрт әкімшіліктің де қорғады. Қазіргі күнге дейін оның төрағалық ету мерзімі ФРС тарихындағы ең ұзақ мерзім болып табылады. Екі онжылдыққа жуық уақыт бойы Мартин әлемдегі ең маңызды орталық банкир ретінде әлемдік танымалдыққа ие болды. Ол әртүрлі президенттік әкімшіліктің қалауына құлақ асып, тәуелсіз ақша-несие саясатын жүргізе алды. Мартиннің ақша-несие саясатының мақсаттары төмен инфляция мен экономикалық тұрақтылық болса да, ол ФРС өзінің саясатын бір көрсеткішке негіздеп жүргізе алады деген идеяны қабылдамады (өте оңайлатудың мысалы) және оның орнына экономикалық деректердің кең ауқымын қарап, саяси шешімдер қабылдады. Ол бұл стратегияны FOMC отырысында жүйедегі барлық губернаторлар мен президенттердің пікірлерін жинап, шешім қабылдады. Нәтижесінде оның шешімдері FOMC-те бір ауыздан дауыспен қолданады. Ол Федералдық резервтің міндеті, ол әйгілі түрде "қонақтар той бастағанда ойын-сауық құралын алып тастау", яғни экономика дағдарыстан кейін ең жоғары белсенділікке жеткен кезде пайыздық мөлшерлемелерді көтеру. Мартин 1958 жылы президент Дуайт Д. Эйзенхауэр құрған ұлттық төтенше жағдай жағдайында қызмет ететін және Эйзенхауэр ондығы деп аталатын құпия топтың бір бөлігі болып табылатын Төтенше жағдайды тұрақтандыру агенттігінің тағайындалған әкімшісі болып тағайындалды. 1960 жылғы президенттік сайлаудан кейін Республикашыл партиясының кандидаты Ричард Никсон өзінің жеңілісін Мартиннің тығыз ақша саясатына кінәлады. Мартин 1963 жылы Америка өнер және ғылым академиясының және 1972 жылы Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. 1966 жылы оған простатаға операция жасалып, ол сәтті өтті. Сыртқы тұрғыдан алғанда, Мартин ФРС-те шешім қабылдаушы басым тұлға ретінде танылды, бірақ бұл тек қана түсінік. Ол өзінің биліктегі барлық кезеңінде ФРС-тің кейбір кезде президенттік мақсаттарға қайшы келетін әрекеттерді жасау құқығын қорғады. Ол ФРС Ақ үйге емес, АҚШ Конгрессіне жауапты екенін үнемі айтып отырды. Ричард Никсон Мартинге сенім артпай, 1969 жылы жаңа әкімшіліктің басталуымен оның отставкаға кетуін күтті, бірақ Мартин өз лауазымында қалуды таңдады. Инфляцияны басу үшін қатаң ақша саясатын жүргізген Мартин 1969 жылдың ортасына қарай ФРС-тің ұлтты экономикалық рецессияға итермелеу қаупі бар деген Никсонның алаңдаушылығына тап болды, бұл сенім консервативті экономист Милтон Фридманның ашық айтқан пікірін білдірді. 1969 жылы 15 қазанда Ақ үйде өткен кездесуде Никсон Мартинге өзінің қатаң ақша саясаты туралы айтты, бірақ Мартин бұған келіспеді. Екі күннен кейін Ақ үй Артур Бернстің 1970 жылы 1 ақпанда Мартиннің орнына Федералды резервтің төрағасы болатынын жариялады. Мартин 1970 жылы 30 қаңтарда Басқарушылар кеңесінің төрағасы лауазымын аяқтады. Сол күні оның мемлекеттік қызметтегі мансабы аяқталды, бірақ ол жұмыс істеуді жалғастырды, корпорациялардың және коммерциялық емес ұйымдардың, мысалы Рокфеллер бауырлары қорының әртүрлі директорлық лауазымын атқарды. Мартин Вашингтондағы Федералды резервтік кеңес ғимаратының сыртында орналасқан теннис кортында күн сайын теннис ойнаған құмар теннисші болды. Мартин Федералды резервтен зейнетке шыққаннан кейін Ұлттық теннис қорының президенті және Халықаралық теннис залінің төрағасы болды. 1998 жылдың 28 шілдесінде 91 жасында Вашингтон қаласында, өз үйінде жүрек ауруынан қайтыс болды.
Мұра
1974 жылғы Федералды резерв қосымша ғимараты, Эклз ғимаратының қасында орналасқан, оның құрметіне аталған.