Кіріспе
Карен Трависстің 2004 жылғы романы "Жемшекті қала" – британдық жазушы Карен Трависстің ғылыми-фантастикалық романы. 2004 жылдың наурыз айында жарық көрген бұл кітап Wess'Har сериясының бірінші туындысы. Басты кейіпкерлер: Шэн Франкланд – тәжірибелі полицей және беделді командир; Джош Гаррод – діншіл христиан және мейірімді жетекші; Арас – қорқынышты ауруынан оқшауланған жалғыз Вессхар; және Линдси Невилл – жоспарланбаған жүктілікке тап болған теңізшілер командирі. "Жемшекті қала" кітабы моральдық мәселелерді, әсіресе экологияны қамтиды және әрекетке толы сахналарды азайтуға баса назар береді.
the book
City of Pearl is a science fiction novel by British writer Karen Traviss. Published in March 2004, it is the first book of the Wess'Har Series. Among the main characters are Shan Frankland, the hardened cop and forceful commander; Josh Garrod, the devout Christian and gentle leader; Aras, the lonely Wess'har, outcast by his horrible disease; and Lindsay Neville, the Marines Commander dealing with an unplanned pregnancy. City of Pearl is a book that deals with morals, especially concerning environmentalism, and keeps action sequences to a minimum.
Сюжетке кіріспе
Роман 2198 жылы басталады және Жерде де, басқа планеталарда да бірнеше дайындық көріністерін көрсетеді; алайда, оқиғаның көп бөлігі 2374 жылы Каванаг жұлдызы планетасында өтеді. Планета Жерден алыс, бірақ атмосферасы жағынан оған өте ұқсас; бұрынғы полиция қызметкері Шан Франкланд бастаған гетелер (адамдарды атау үшін қолданылатын ғарыштық термин, сөзбе-сөз – майыс жегіш) тобы планетаны зерттеу үшін келгенде, оны үш бөтен нәсіл иеленген болатын. Безерилер (калмарға ұқсас су тұрғындары) – планетаның түпкі тұрғындары, Исендждер – пайдаланылмаған жерді басып алу үшін келген жаулап алушылар, ал Весс’хар – делдалдар, олар Исендждердің ластануынан Безерилерді қорғау үшін келді. Сондай-ақ, планетада Константин – адамдардың христиандық колониясы (Жош Гаррод басқарған) бар, олар бірнеше буын бұрын Жердің бұзылуынан қашу үшін планетаға қонды. Константинге Весс’хардың басшысы Арас көмектеседі, ол қоғамнан шеттетілген, түсініксіз ауруға шалдыққан. Саяси жағдай тұрақсыз, Шан өзінің алаңдаған, бағынбайтын экипажы мен осы бөтен нәсілдердің қуатты әскери күштері арасында делдал болуға тиіс. Сонымен қатар, ол өзінің өткені және оның Араспен арасындағы ерекше қарым-қатынас туралы ойланып, мақсатын толық білмейтін миссияны басқаруға тырысады.
Романның атауын түсіндіру
"Жемшекті қала" – адамдардың Весс'ар планетасындағы Весс'едж қаласына берген аты. Джош Гарродтың ізашары Бенджамин, Араспен бірге қалаға барғанда, оның әсемдігіне қатты риза болып, көздерінен жас шығарған екен. Константиннің көптеген халқы оны жұмақпен салыстырады, Арас қаланың "қана қала" екенін айтса да.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Жер планетасында инспектор Шэн Франкланд (қатаң, өзін-өзі қамтамасыз ететін және тікелей әйел полицей) зейнетке дайындалып жатқанда, саясаткер Эуджини Пераулт оны Тетис атты кемедегі ғарышқа құпия миссияны басқаруға шақырады. Оның бағыты – Кавана жұлдызы, жүздеген жарық жыл қашықтықтағы, бірақ атмосферасы Жерге ерекше ұқсас планета. Бірақ Шэннің құпия тапсырманы орындау үшін қажетті құпия ақпараттың жария болу қаупін болдырмау үшін, Пераулт Шэнге Басылған Брифтинг (ББ) береді, ол ақпаратты Шэннің санасының тереңіне орналастырады, ол тек қажет жағдайда ғана еске түсіріледі. Константин деген отаршылар тобы (олардан кейін ешкім хабар алмаған) осы саяхатты олардан бұрын жасағанын және жарық жылдамдығымен саяхаттау Жерде 75 жылға, ал кемесі үшін бірнеше айға соққанын білген Шэн, өз пайдасы үшін планетаны пайдалануға және командир Линдсей Невиллмен, шағын теңізшілер тобының тәуелсіз басшысымен күресуге ниетті мамандандырылған азаматтардан (оларды «жүктеме» дейді) құралған әртүрлі топтың басшылығымен жолға шығады. Шэн мен Тетис экипажы Кавана жұлдызына жеткенде, оларды үлкен жаңалықтар күтіп тұр. Олар Константиннің тірі және дамып келе жатқан діни отар екенін, Жерден әкелінген егін өсіруге арналған мұқият бақыланатын биосферада ғана емес, сонымен қатар тас барқыттар сияқты қоқыс іздеушілер мен батпақты жыртқыштар сияқты ерекше және күрделі өсімдіктер мен жануарлар ортасын табады. Азаматтық ғалымдар үлгілер алуға және медициналық ақпарат жинауға асығады. Бірақ көп ұзамай адамдар планетаның олар үшін емес екенін түсінеді. Кавана жұлдызында екі ерекше ғарышкер нәсілі мекендейді: Безери, суда тіршілік ететін, кальмарға ұқсас және Весс’ар, екі аяқты. Весс’ар, Весседжден, планетаның серігінен шыққан, әр түрді ақылды жаратылыс ретінде қарастыратын күшті экологиялық жақтастар; олар қатаң вегетариандар және олардың архитектурасы жер астында және көзге түспейтін екендігімен мақтанады. Ғасырлар бойы олар Кавана жұлдызы мен Безериді планетаны отарлауға тырысқан үшінші ғарышкер нәсілі – Исенжден қорғады. Олар планетада салған Исенж қалаларының ластануы Безерилердің миллиондағандарын өлтіргенге дейін жеткен. Қазір планетада Исенж цивилизациясының бірде-бір іздері табылмады – бұл Шэннің экипажына Весс’ар әскерінің қандай күшке ие екенін көрсететін керемет мысал. Планетада Шэн Константиннің христиандық көшбасшысы Джош Гарродты кездестіреді, ол оған Константин халқының жолын түсіндіреді. Олар тың күшпен жұмыс істейтін, Құдайға бағынған, қылмыс аз және технологияны минимумда ұстайтын қоғамда өмір сүреді. Джош Весс’армен байланыста (негізінен Арас есімді өкіл арқылы) және олардың бұйрықтарын орындайды, Весс’ар қаласа кез келген уақытта Константинді жоя алатынын біледі. Шэн мен Весс’ар арасындағы келісімге сәйкес (Джош арқылы жасалған) Тетиске Константиннің шекарасында қонуға және лагерь құруға рұқсат берілді. Алайда Константин де, Весс’ар да Тетиске және оның ниеттеріне күдікпен қарайды. Экипажқа планетаны зерттеуге рұқсат етіледі (Весс’ар немесе Константин жетекшілігімен), бірақ бір ғана ереже қойылады: үлгі алуға тыйым салынған. Тетис ешнәрсе қалдырмауы керек, ешнәрсе алып кетпеуі керек – яғни ғылыми үлгілер алынбауы керек. Шэннің экипажы бұл келісімге наразылық білдіреді, ал кейбіреулері ескертулерге құлақ аспауға шешім қабылдайды. Джош арқылы Шэн, ақыры, Весс’ар өкілі және Константин отардың қорғаушысы Араспен байланысқа келеді. Алайда, Арас – бұл қалыпты Весс’ар емес, тіпті ол оған ұқсамайды, бірақ Шэн мұны әлі білмейді. Ол бұрын толық Весс’ар болған, бірақ оның сыртқы келбеті, көптеген қасиеттері адамзаттың білмейтін ауруына шалдыққаннан бері өзгерген. Бұл «ауру» c’nataat деп аталады, ол шын мәнінде симбиоздық тіршілік иесі, ол бұрынғы қожайындарының генетикалық ақпаратын және сіңірілген материалдарды қолданады, қазіргі қожайындарының генетикасын өзінің қажеттіліктеріне сәйкес өзгертеді. Көп жағдайда бұл Арасты тиімдірек етті (ол оған шексіз өмір сүру ұзақтығын береді және су астында ұзақ уақыт бойы тыныс алуға мүмкіндік береді), бірақ бұл ауру, оны жұқтырғандардан ажыратып, оны достары мен отбасысы баяу өліп жатқан кезде уақытқа тоқтатады. Шэн оның қиындықтары туралы білгенде және 170 жылдан бері алғаш рет Арасқа қолын тигізгенде, екеуінің арасында байланыс пайда болады. Сонымен қатар, Тетис экипажында да мәселелер туындап жатыр. Шэн миссиясын басқару үшін қажетті билік пен құрмет үшін күресуі керек; «жүктеме» ғалымдары оларға қойылған шектеулерге ашуланып, командир Невилл өзінің екінші бағыныштылығына ашуланып, билігін жоғалтқандықтан ренжіді. Алайда, Шэн мен Невилл бірлесіп жұмыс істеуге үйренеді, «жүктеменің» ашуы күшейгенде және Невилл өзінің қолында тағы бір мәселе бар екенін анықтайды – Тетис ұшырылған күндердің бірінде болған қарым-қатынастан күтілмеген жүктілік орын алған. Аборты жасауға болатын таблеткалар бар, бірақ Невилл бала тууға шешім қабылдайды, тіпті дәрігер Хюгель оған бұл қиын болуы мүмкін екенін айтса да. Сонымен қатар, Шэн өзінің ББ-нен аз-аздан естіп, Константинге тиесілі екендігі айтылатын гендік банк іздеуге шақырылады. Бұл Жердегі өсімдіктер мен жануарлардың тұқымдары мен ұрықтарының жиынтығы және ең ірісі деп есептеледі. Сонымен қатар, ол үнемі «Хелен» деген есімді есіне алады, бірақ бұл кім екенін білмейді. Бұл алғашқы кітаптағы әрекеттердің салдары мен қиындықтарын қамтитын 6 кітаптан тұратын серияның бірінші кітабы.
"Жемшекті қала" кейіпкерлері
Шэн Фрэнкленд – бұрынғы полиция қызметкері және Тетис экспедициясының жетекшісі. Оның «эко-террористерге» көмектесу тарихы бар. Ол қатал және қауіпті, бірақ жеке өзінің өткен іс-әрекеттеріне байланысты алаңдауы мен сержант Беннетке деген сезімдері арқылы адамдығын көрсетеді. Арас – Весс’хар, бірақ симбиоздық «ауруы» – к’натаат салдарынан генетикалық өзгеріске ұшыраған. Ол барлық түрлерді (тышқандарды қоса алғанда) зиялы, сезімтал жаратылыстар деп санайды. Ол адамдарды толық түсінбейді, бірақ оған мейірім көрсеткен Шэнге тартылады. Джош Гаррод – Константиннің басшысы. Ол – шын ниетті христиан, колониядағы бейбітшілікті сақтап, жұмыскерлерді ұйымдастырады, бірақ саясат және басқа да көптеген мәселелерде Весс’харға бағынады. Линдсей Невилл – теңіз жаяу әскерінің командирі. Бастапқыда «полиция қызметкері»нің басшылығында болуына ашуланады, бірақ қиын жағдай туғанда Шэнмен жұмыс істеуге үйренеді. Адриан Беннет – теңіз жаяу әскерінің сержанты. Ол Мезевиді шетелдік батпақтан өмірін қауіпке тігіп құтқару арқылы батылдығын дәлелдейді; алайда, ол жолдастары арасында «ішек ауруы» үшін мазаққа ұшырайды. Ол Фрэнклендке өзара тартымдылық сезімін білдіреді. Эвгения Пераль – Шэнды Тетис миссиясын басқаруға шақырған үкіметтік қызметкер. Ол толыққанды дамытылмаған, бірақ оның дауысы Шэннің SB естеліктері қайта оянатын кезде оның санасында жиі естіледі. Хелен Маршант – Евгения Перальдің қарындасы. Ол бір кезде экологиялық корпорацияда жұмыс істеген, бірақ өзінің лауазымын белгілі бір «эко-террористерге» ақпарат беру үшін пайдаланған. Шэн бұл істі тергеп, оның құпиясын білген, бірақ Хелен Шэннің қоршаған ортаға деген құштарлығын пайдаланып, оларды хабарлаудың орнына көмектесуге көндірген. Шэн бастапқыда дұрыс істегеніне сенген, бірақ күмәндана бастайды. Местин – Весс’хардың басты матриархы. Ол сақ және адамдарды ұнатпайтын сияқты. Арас көбінесе онымен келіспейді, бірақ әдетте қалағанын алу үшін онымен келісімге келе алады. Малкольм Окурт – «Актеон» кемесінің капитаны. Ол эмоциясыз адам ретінде сипатталады және тек үлкен жер корпорациясының бір бөлігі ретінде жұмыс істейді.
Пайдалы жүктеме
Эдди Михаллат: Журналист; Ол өзінің кәсібіне қатысты алғашқы пікірлерге қарамастан, адал және моральды адам. Ол серіктеріне қарағанда көбінесе тыныш және баяндаған оқиғаларынан эмоционалды түрде ажырап тұру қабілетімен мақтанады. Дегенмен, ол тыйым салынған үлгі алғаны үшін Парехті Шанға тапсырғанда, бұрынғыдан да "байланысты" екенін сезінеді. Кристина Хугель: Дәрігер; Ол Весс’хардың хирургиялық процедураларына (әсіресе романның соңында) қызығушылық танытады және Шан мен Невилл оған толық сенім артпайды. Мохан Раят: Фармаколог; Жорықтап, алға ұмтылатын Раят, Шанға қарсы наразылық сезімдерінде бастама көреді. Соңында ол тікелей бұйрыққа бағынбай лагерден қасақана кетеді, бұл Исендж пен Шанның іздеу тобы арасында қақтығысқа себеп болады. Сабина Месви: Ботаник; Тірі жолдан құлап, шетелдік батпақта өлімге жуықтап кетеді. Оны Адриан Беннет құтқарады. Діни адам болғандықтан, ол уақытының көп бөлігін Константиндегі шіркеуде өткізгісі келеді, сондықтан қалаға жеке келуге арнайы рұқсат алады. Ол кітаптың соңында қалуға шешім қабылдайды. Оливер Шампсо: Геолог; Шанға қатысты сыпайы және ынтымақтас. Луиза Галвин: Ксенозоолог; Раяттың лагерден кетуіне еріп кетеді. Ол оқ жарылысы кезінде қаза тапты. Суренда Парех: Теңіз биологы; Жағадан "үлгі" (өлі деп ойлаған жағаға шыққан Bezeri баласы) тауып, заңсыз алып қояды. Бұл Тетис пен Безери арасында үлкен жанжалға себеп болады. Ақырында Парех жасаған ісі үшін жазаланады. Вани Паретти: Ксеномикробиолог.
Негізгі тақырыптар
"Жеміс қаласы", әдетте, мораль мен адамның табиғаты төңірегінде құрылған [2].