Бимал Кришна Матилал: Үнді философының өмірі мен еңбектері
Bimal Krishna Matilal
Бимaл Кришна Матилал (1935-1991) – британдық-индиялық философ, индиялық философияны логикалық жүйе ретінде таныстырған. Оксфорд университетінің профессоры.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық үнді философы (1935–1991)
British Indian philosopher (1935–1991)
Бимал Кришна Матилал (1 маусым 1935 – 8 маусым 1991) – жазбалары үнді философиялық дәстүрін, батыс философиясының көптеген тақырыптарын қамтитын, логиканың толыққанды жүйесі ретінде көрсететін көрнекті философ. Калькуттада туған ол Калькуттада, Гарвардта, Торонтода және Оксфордта өмір сүрді және жұмыс істеді. 1977 жылдан 1991 жылға дейін Оксфорд университетінде Шығыс діні мен этикасының Сполдинг профессоры қызметін атқарды.
Bimal Krishna Matilal (1 June 1935 – 8 June 1991) was an eminent philosopher whose writings presented the Indian philosophical tradition as a comprehensive system of logic incorporating most issues addressed by themes in Western philosophy. Born in Calcutta, he lived and worked in Calcutta, Harvard, Toronto and Oxford. From 1977 to 1991, he served as the Spalding Professor of Eastern Religion and Ethics at the University of Oxford.
Білім
Санскрит тілінде кішкентай кезінен білім алған Матилал математика мен логикаға да қызығушылық танытты. Ол салтқа сай үнді философиялық жүйесінде Санскрит колледжінің жетекші ғалымдарынан тәлім алды, сондай-ақ 1957 жылдан 1962 жылға дейін өзі де мұғалім болып жұмыс істеді. Оған Таранат Таркатирта және Калипада Таркачарья сияқты ғалымдар сабақ берді. Ол сонымен қатар Аната Кумар Ньяяткаркиртха, Мадхусудан Ньяячарья және Вишвабандху Таркиртхамен де байланыс жасады. 1962 жылы оған Таркатирта (логика магистрі) атағы берілді. 1957-1962 жылдары Санскрит колледжінде (Калкутта университетінің құрамындағы колледжде) сабақ берген кезінде Матилал Гарвард университетінің индуисттік зерттеушісі Дэниел Ингаллспен танысты, ол оны ондағы докторантура бағдарламасына қатысуға ынталандырды. Матилал Фулбрайт стипендиясын жеңіп алып, 1962 мен 1965 жылдар аралығында Ингаллс басшылығымен "Навья Ньяя" доктринасы бойынша теріс пікір туралы докторлық диссертациясын қорғады. Осы кезеңде ол Виллард Ван Орман Куиннен де білім алды. Кейіннен ол Торонто университетінде санскрит профессоры болды, ал 1977 жылы Оксфордта Спэлдинг профессоры болып сайланды, бұл қызметке дейін Сарепалли Радхакришнан және Роберт Чарльз Заэнер орналасқан болатын.
Literate in Sanskrit from an early age, Matilal was also drawn towards Mathematics and Logic. He was trained in the traditional Indian philosophical system by leading scholars of the Sanskrit College, where he himself was a teacher from 1957 to 1962. He was taught by scholars like pandit Taranath Tarkatirtha and Kalipada Tarkacharya. He also interacted with pandit Ananta Kumar Nyayatarkatirtha, Madhusudan Nyayacharya and Visvabandhu Tarkatirtha. He was awarded the upadhi (degree) of Tarkatirtha (master of Logic) in 1962. While teaching at the Sanskrit College (an affiliated college of the University of Calcutta) between 1957 and 1962, Matilal came in contact with Daniel Ingalls, an Indologist at Harvard University, who encouraged him to join the PhD program there. Matilal secured a Fulbright fellowship and completed his PhD under Ingalls on the Navya Nyāya doctrine of negation, between 1962 and 1965. During this period, he also studied with Willard Van Orman Quine. Subsequently, he was professor of Sanskrit at the University of Toronto, and in 1977 he was elected Spalding Professor at Oxford, succeeding Sarvepalli Radhakrishnan and Robert Charles Zaehner.
Өлім
Матилал 1991 жылдың 8 маусымында рактан қайтыс болды.
Matilal died of cancer on 8 June 1991.
Матилалдың шығармалары
Өзінің еңбегінде ол үнді логикасын, әсіресе Ньяя Вайшешика, Мимамса және буддалық философияны қазіргі философиялық талқылауда маңызды деп көрсетті. Матилал үнді философиялық ойды жай ғана түсіндіруден гөрі синтез ретінде ұсынды. Бұл, өлі ғылым емес, идеялардың маңызды көзі ретінде үнді философиялық дәстүріне деген қызығушылықты қайта жандандыруға көмектесті. Ол сонымен қатар "Үнді философиясы журналының" алғашқы редакторы болды.
In his work, he presented Indian logic, particularly Nyāya Vaiśeṣika, Mīmāṃsā and Buddhist philosophy, as being relevant in modern philosophical discourse. Matilal presented Indian Philosophical thought more as a synthesis rather than a mere exposition. This helped create a vibrant revival of interest in Indian philosophical tradition as a relevant source of ideas rather than a dead discipline. He was also the founding editor of the Journal of Indian Philosophy.