Кіріспе

Сиднейдегі мұраға алынған ғимарат

Сиднейдегі, Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Сидней монета астырғысы – Сиднейдің орталық бизнес ауданындағы ең көне сақталған қоғамдық ғимарат. 1811-1816 жылдар аралығында Сидней ауруханасының оңтүстік қанаты ретінде салынған, сол кезде ол «Ром ауруханасы» деп аталған. 1854 жылы осы жерде монета астыру орны құрылды, ал аурухана ғимараты монета астыру қызметкерлерін орналастыруға және монета астыру шеберінің орынбасарының тұрғын үйі ретінде пайдаланылды. Ғимараттың арт жағында монета дайындау фабрикасы салынды. Бұл екі құрылымның да ерекше мәдени маңызы бар және Жаңа Оңтүстік Уэльстің отарлық тарихындағы маңызды оқиғалармен байланысты. Сиднейдің орталық бизнес ауданында, Маккуори көшесі, 10 мекенжайында орналасқан, ол Хайд Парк казармасы, Сент-Джеймс шіркеуі және Парламент үйі сияқты танымал австралиялық тарихи ғимараттардың көптеген жанында орналасқан. Қазіргі таңда ғимарат Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының тарихи үйлер қорының бас кеңсесі болып табылады және Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының мемлекеттік мұра тізіміне енгізілген. Ғимараттың бір бөлігі жұртшылыққа ашық.

Жалпы аурухана және диспансер (18111854)

1811 жылы губернатор Лаклан Маккуори Сиднейде жаңа жалпы аурухана құрылысын жоспарлауды бастады, бұл оның алғашқы маңызды қоғамдық ғимараты болуға тиіс еді. Мердігерлерге 45 000 галлон ром төленді, сол себепті ғимаратқа «Рум ауруханасы» деген ат берілді. Құрылысы 1816 жылы аяқталды. Оның дизайны ежелгі грек сәулетінің үлгісіне негізделген, екі қабатты бағаналары дориялық стильдегі самырсын ағашынан жасалған. Бағаналар ішке қарай бұрылып, Грекияның Афина қаласындағы Парфенонның оптикалық иллюзиясын тудырады. 1842 жылы оңтүстік қанатты алмастырған диспансер ашылды, содан кейін 1854 жылға дейін қалған аумақ әскери аурухана ретінде пайдаланылды. Губернатор Маккуори 1810 жылдың қараша айында Гарнхэм Блэкселл, Александр Райли және Д’Арси Уэнтуортпен жаңа сотталғандар ауруханасын салу туралы келісімге келді. Оларға үш жылға спирт сатып алу монополиясы берілді. Осының нәтижесінде ғимарат «Рум ауруханасы» деп аталды. Архитектор Фрэнсис Гринвей де ғимараттарды сынап, шатырды нығайту жоспарларын жасады. Гринвейдің жұмыс сапасы туралы ресми баяндамасында конструкциялық қабырғалардың қосылыстары нашар, іргетасы жеткіліксіз, құрылыс кезінде кемшіліктер жасалған, тастар шіріген және ағаштарда құрғақ шіру байқалды. Макуари мердігерлерге осы кемшіліктерді жоюды бұйырғанмен, көптеген басқа да ақаулар 1980 жылдардағы қалпына келтіру жұмыстарына дейін анықталмады. Осыған қарамастан, бұл Сиднейдің орталық бөлігіндегі ең көне сақталған ғимарат. 1854 жылы 19 жасар Уильям Стэнли Джевонс және Фрэнсис Бойер Миллер Монетаханаға сарапшы болып тағайындалды. Корольдік инженерлер корпусының капитаны Эдвард Вольстенхолм Уорд орынбасар шебер және бас офицер, Шарль Элонис – алтын-көмір кеңсесінің бастығы, Джозеф Трикетт – монета жасау бөлімінің бастығы, Роберт Хуат – алтын-көмір кеңсесінің бірінші хатшысы, ал Эллиотт Книп – тіркеуші және бухгалтер болып тағайындалды. Монетахана 1855 жылдың 14 мамырында жұмыс істей бастады. Қазір «Монетахана» деп белгілі, бірақ ресми атауы – «Сиднейдегі Корольдік монетаханасы». Алғашқы бес жылда алтын экспорты күрт төмендеді, өйткені жыл сайын бір миллион фунттан астам алтын егемен және жартылай егемен монеталарға айналдырылды. 1868 жылы Сидней монеталары барлық британдық колонияларда заңды төлем құралы ретінде танылды, бірақ 1886 жылдың ақпанына дейін Ұлыбританияда қабылданбады. Бұл монеталар Ұлыбританияда шығарылған монеталармен бірдей болды, тек шағын монета белгісімен ерекшеленді. 1956 жылы жаңа аудандық соттың құрылысы зауыт ғимараттарына ең үлкен әсер етті. Офистер аурухана жолындағы тұрғын үйлерді, сараптама кеңсесі мен қоймаларды, сондай-ақ шығыс периметр қабырғасын алмастырды. 1968 жылы кварцты ұсақтау бөлмесі мен оған байланысты шатыр, балқыту бөлмесі және дөңгелек бөлмесі де автотұрақ құру үшін бұзылды. 1980 жылдары Баркер колледжінен бастапқы қақпаларды сатып алуға тырысты, бірақ олар қазір колледж тарихының бір бөлігі болды. Оның орнына, қақпалардың көшірмелері металдан құйылып, Монетаханада қайта орнатылды. Бұл қайта құру олардың алғашқы шығарылғаннан кейін 40 жылдан астам уақыт өткен соң жасалды. Ол Трикетттің «Банксия» коттеджіндегі ұқсас кіру қақпаларын қалпына келтіруге, үй стиліне сәйкес келетін жаңа кіру және қақпаларды орнатуға түрткі болды. Джозеф Трикетт 1855 жылы Сиднейдегі Корольдік монетаханасында инженер болып жұмыс істеді және «Банксия» Сидней монетаханасының ғимаратымен бір уақытта салынған. 1980 жылдары Маккуори көшесіндегі Монетахана қақпаларының сәндік бөліктерін қайта құру үшін пайдаланылған қалыптар табылды және Банксияның жаңа қақпаларының сәндік бөліктерін құю үшін қайта пайдаланылды, бұл стильдік жағынан ғана емес, сонымен қатар бастапқы иесі Трикетттің өзі қатысқан болар еді. Бұл орын Жаңа Оңтүстік Уэльстің мәдени немесе табиғи тарихының сирек кездесетін немесе жойылып бара жатқан ерекшеліктеріне ие. Бұл Австралиядағы ең көне қамалданған жазалау мекемесі. Казармалар 19 ғасырдың басында Сиднейдегі құрылыс практикасының, сәулеттік жобалаудың және қала құрылысының стандарттары мен дағдыларының сирек дәлелдерін ұсынады.