Кіріспе
Сиднейдің орталық бизнес ауданындағы ғимарат. Королева Виктория ғимараты (қысқаша QVB) – Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Сиднейдің орталық бизнес ауданындағы 429–481 Джордж көшесінде орналасқан, XIX ғасырдың соңында салынған мұражай ғимараты. Архитектор Джордж МакРэй жобалаған, романдық жаңғыру стиліндегі ғимарат 1893–1898 жылдар аралығында салынды және ені және ұзындығы белгілі. Куполдарды пойыздар, трамвайлар және ауыл шаруашылығы техникасын да жасаған темір және металл компаниясы – Ritchie Brothers салған. Ғимарат Джордж, Маркет, Йорк және Друит көшелерімен шектелген қалалық кварталдың толық аумағын алып жатыр. Базар ретінде жобаланған бұл ғимарат, кейін түрлі мақсаттарда пайдаланылып, қайта жаңғыртудан өтті, бірақ ХХ ғасырдың соңында қалпына келтіріліп, бастапқы мақсатына қайта оралды. Мүліктің бір бөлігі Сидней қаласына, екінші бөлігі Link REIT компаниясына тиесілі, және ол 2010 жылдың 5 наурызында Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының мұралар тізіліміне енгізілді.
The Queen Victoria Building (abbreviated as the QVB) is a heritage listed late nineteenth century building located at 429–481 George Street in the Sydney central business district, in the state of New South Wales, Australia. Designed by the architect George McRae, the Romanesque Revival building was constructed between 1893 and 1898 and is wide by long. The domes were built by Ritchie Brothers, a steel and metal company that also built trains, trams and farm equipment. The building fills a city block bounded by George, Market, York, and Druitt Streets. Designed as a marketplace, it was used for a variety of other purposes, underwent remodelling, and suffered decay until its restoration and return to its original use in the late twentieth century. The property is co owned by the City of Sydney and Link REIT, and was added to the New South Wales State Heritage Register on 5 March 2010.
Орналасу орны және прекурсорлар
1842 жылдан бастап Сидней қаласы Сидней қаласына біріккеннен бері Сидней қалалық кеңесінің бақылауында болды. Кейін бұл орын "тамаша сауда орталығы" үшін таңдалды. Оның жобасын 1884 жылы Сиднейге көшіп келген шотланд архитекторы Джордж МакРэй жасады. Сол кезде Сиднейде құрылыс қарқыны өте жоғары болды және сәулет өнерінде "ешбір мектеп немесе стиль басым емес еді", сондықтан МакРэй ғимараттың төрт жобасын әртүрлі стильдерде (готика, ренессанс, королева Анна және романдық) ұсынды, одан кеңес таңдауға мүмкіндік алды. Ғимараттың ең маңызды ерекшелігі – ішкі шыны күмбезден және сырты мыспен жабылған, күмбез тәрізді шатыры бар орталық күмбез. Төртбұрышты ғимараттың әрбір жоғарғы бұрышында түрлі өлшемдегі кіші күмбездер орналасқан. Сидней қаласының гербін бейнелейтін дөңгелек терезесі бар боялған шыны терезелер орталық аймаққа жарық кіргізеді, ал шатырдың өзінде орталық күмбезден солтүстік және оңтүстікке қарай созылатын арка тәрізді люкстер бар. Колонналар, аркалар, балюстрадалар және күмбездер әдеттегідей күрделі Виктория стилінде жасалған. Бұл орынға бұрын өнімдер базары мен Орталық полиция соты орналасқан. Олардың жұмысы 1891 жылы тоқтатылып, жері Сидней қалалық кеңесіне сатылды. "Австралазиялық құрылысшы және мердігерлер жаңалықтары" 1893 жылдың шілдесінде төрт жобаны "зерделі Ренессанс", "көркем королева Анна", "классикалық готика" және "американдық романдық" деп сипаттады. Таңдалған стиль соңғысы болды және 1893 жылдың желтоқсанында қала әкімі сэр Уильям Мэннинг негізгі тасты салды. Бұл негізгі тас – бес тонналық гранит блогы, ол Джордж және Друит көшелерінің бұрышына тікелей түсірілді. Бұл рәсім – құрылыс барысын белгілеу үшін кезекті қала әкімдері тастар мен тақталар салған бірнеше рәсімнің алғашқысы болды. Ғимарат құрылысы кезінде қолданылған кең барабан тәрізді шатырлы инженерлік жүйелер сол кезде өте жетілген еді. Архитектура тарихшылары МакРейді жаңа құрылыс әдістері мен материалдарының жетекші жақтаушыларының бірі деп санайды, ол сол кездегі құрылыс техникасының консервативтілігін бұзуға көмектесті. Ғимараттың беріктігі мен кеңдігін қамтамасыз ету үшін МакРей мыс, темір, бетон, арматура, машинамен жасалған кірпіштер, шыны, импортталған плиткалар, өртке төзімді материалдар, қадау және гидравликаны бұрын-соңды болмаған деңгейде қолданды. Үлкен ғимарат ақыры аяқталып, 1898 жылдың 21 шілдесінде Мэтью Харрис қала әкімі үлкен салтанатпен ашты. Харрис бұл ғимараттың муниципалдық базардан гөрі артық болуы керек екенін айтты. "Дұрыс басқару арқылы", деді ол, "мұнда тамаша сауда орталығы құрылады". Кеңесшілер патшайымның келісімін сұрамауға шешім қабылдады, өйткені бұл "ғимаратта Патшалық гербінің болуын қажет ететін еді".
Ашылу
Ғимарат ресми түрде 1898 жылғы 21 шілдеде ашылды. Кешке, қала әкімдігі ғимаратында мыңнан астам қонаққа арналған әсем кеш өткізілді. Сол кездегі Сидней қаласының әкімі Мэттью Харрис «оптимизмнің викториан дәуірінің ұлы тақырыбы – болашаққа сенім» туралы ойын білдіретін сөз сөйледі. Ғимарат шамамен 1000 Велсбах шамдарымен жарықтандырылды, олардың жарық қуаты шамамен 70 000 шамға тең болды, бұл «жарық ағынына» айналды, тіпті жертөледе де «тамаша» деп бағаланды. Сидней қалалық кітапханасы мен Электр бөлімі де ұзақ жылдар бойы мұнда орналасқан. Алғашқы онжылдықтарда QVB шығыс базарының атмосферасына ие болды, ал алғашқы арендаторлар сауда, қолөнер және шеберліктердің әртүрлі түрлерін ұсынды. Шамамен екі жүз саудагер, делдал және қолөнершілер үшін дүкендер, студиялар, кеңселер мен жұмыс бөлмелері болды. Жоғарғы галереяларда кітап дүкендері, ноталар дүкендері, фортепиано сатушылар мен фортепианоны күйге келтірушілер, сондай-ақ музыка, би, ән салу, сөз өнері, сурет салу, мүсін жасау, сызу және киім тігу бойынша жеке сабақтар өткізетін оқытушылардың салондары орналасқан. Бильярд залы, әйелдерге арналған спорт залы және үстел теннисі залы сияқты мәдениетті демалыс орындары да болды. Келесі жылдары сату, қайта жаңарту және/немесе бұзу туралы әртүрлі жоспарлар ұсынылып, есептер дайындалды. Ғимаратта бұрын өткізілген базарлар 1910 жылы Хеймаркетке көшірілді. 1912 жылы ол «жарқын емес» деп сипатталды, ал 1915 және 1916 жылдары «қалалық «ақ піл» деп аталды. 1913 жылы бұзу немесе сату мүмкіндіктерінен гөрі, жаңарту туралы шешім 10 дауысқа 9 дауыспен қабылданды. Соғыс аяқталғаннан кейін ештеңе жасау мүмкін емес екені белгілі болғанмен, екінші топқа арналған мүсін 1898 жылдың ақпан айында мақұлданды. Мырза МакРей шешімге «қанағаттанды», бірақ оның қоладан жасалғанын қалаған. Жақын жерде Сиднейдің жергілікті суретшісі Джастин Робсон салған, Виктория патшайымының сүйікті иті «Ислей» бейнеленген қоладан жасалған тілек құдығы тұр. Джон Лоустың дауысымен жазылған хабарлама, көрермендерді қайырымдылық жасауға және тілек тілеуге шақырады. Осы құдыққа тасталған ақшалар есту және көру қабілетінен айырылған балаларға жұмсалады.
The statuary for the second group was approved in February 1898. Mr McRae was "well satisfied" with the decision, although he would have preferred them to have been made in bronze. Nearby stands a wishing well featuring a bronze sculpture of Queen Victoria's favourite dog "Islay", which was sculpted by local Sydney artist Justin Robson. A recorded message voiced by John Laws urges onlookers to give a donation and make a wish. The money cast into this well goes to the benefit of deaf and blind children.
Жағдай
2004 жылдың 16 ақпанына дейін, күймеге арналған жабынның үстіндегі сыртқы қасбеттер көбінесе сақталған, бірақ күтімі жасалған. Мысалы, күмбездің барабаны тасқа ұқсатып боялған бетоннан жасалған, ал парапетті безендіретін кішкентай күмбездер мысқа ұқсатып боялған шыны талшықтан жасалған. Күймелердің астындағы дүкендердің ал жақтары түсіндіріліп қайта жаңартылған. Сырттан ғимарат жақсы жағдайда.