Кіріспе
Артек – фин жиһаз компаниясы. Ол 1935 жылдың желтоқсанында сәулетші Альвар Аалто мен оның әйелі Аино Аалто, көркем өнерді насихаттаушы Майр Гулликсен және өнер тарихшысы Нильс Густав Халь құрған. «Артек» деген неологизм өнер мен технологияны біріктіруге деген ниетті білдіру үшін таңдалды. Бұл Халықаралық стиль қозғалысының, әсіресе Баухаустың басты идеясын қайталайды, ол тарихи негіздемелі, эклектикалық немесе әшекейлік безендірудің орнына өндірістегі техникалық біліктілік пен материалдардың сапасын баса көрсетуді мақсат етеді. Кәсіпорынның бастапқы мақсаты – Альвар Аалто мен Аино Аалтоның жиһаздары мен шыны бұйымдарын насихаттау және олардың ғимараттары үшін жиһаз жасау еді. 1935 жылға дейін Аалтолардың дизайндық үлгілерін Турку қаласындағы Huonekalu ja Rakennustyötehdas Oy компаниясы өндірген. Кейін бұл компания Huonekalutehdas Korhonen Oy деп аталып, Литтонен қаласына көшірілді, бірақ қазір екі компания да Vitra (жиһаз) компаниясына тиесілі. Артекте Бен аф Шультен сияқты өз дизайнерлері де бар. Алғашқыда студия Аалтоның архитектуралық бюросына оның ғимараттарының интерьерін жасауға көмектесу үшін құрылған. Аалтоның 1976 жылы қайтыс болғаннан бері компания Юха Лейвиска, Ильмари Тапиоваара және Эро Арнио сияқты басқа фин дизайнерлерінің дизайндық бұйымдарын сатуда. Vitra компаниясымен байланысы бар басқа фин дизайнерлері, мысалы, Буруллец ағайындылары, егер олардың дизайндық үлгілері Артек портфолиосына сәйкес келсе, Артекпен де жұмыс жасайды. Артек қазіргі уақытта үш дүкенді басқарады: Хельсинкидегі бас дүкені, 2-ші циклдің көрме залы және Токиодағы дүкен.
Artek is a Finnish furniture company. It was founded in December 1935 by architect Alvar Aalto and his wife Aino Aalto, visual arts promoter Maire Gullichsen and art historian Nils Gustav Hahl. The founders chose a non Finnish name: the neologism Artek was meant to manifest the desire to combine art and technology. This echoed a main idea of the International Style movement, especially the Bauhaus, to emphasize the technical expertise in production and quality of materials, instead of historical based, eclectic or frivolous ornamentation. The original aim of the venture was to promote the furniture and glassware of Alvar Aalto and Aino Aalto, and to produce furnishings for their buildings. Before 1935 the Aaltos' designs were manufactured by Huonekalu ja Rakennustyötehdas Oy in Turku. That company was renamed Huonekalutehdas Korhonen Oy and moved to Littoinen, but now both companies are owned by Vitra (furniture). Artek have their own in house designers, such as Ben af Schulten. Originally, the studio was set up ostensibly to assist Aalto's architects' office with interior designs for his buildings. Since Aalto's passing in 1976 the company has sold design objects by other Finnish designers, such as Juha Leiviskä, Ilmari Tapiovaara, and Eero Aarnio. Other non Finnish designers affiliated with Vitra, like the Bouroullec brothers, work with Artek as well if their designs are found to fit within the Artek portfolio. Artek currently operates three stores: a main store and a 2nd Cycle showroom in Helsinki, and a store in Tokyo.
Памио креслосы
Алвар Аалто мансабының бастапқы кезеңдерінен-ақ материалдармен, әсіресе ағашпен тәжірибе жасады, тіпті жиһаз дизайнында және ғимараттарындағы акустикалық экрандарда қолданылатын ағашты иілу технологиясы бойынша патент алуға өтініш берді. Аалтолар Паимио санаторийі (1929–33) үшін бірнеше түрлі жиһаз бен шамдар жобалады. Жиһаздың ең танымал туындысы – қайың ағашынан жасалған Paimio креслосы, ол туберкулезбен ауыратын науқастардың күнделікті сағаттап отыруы үшін арнайы жасалған. Аалто креслоның арқасының бұрышы науқастың тыныс алуын жеңілдету үшін ең қолайлы екенін айтқан. Кресло дизайнына Марсель Брюердің металл Wassily креслосының ықпалы болған болуы мүмкін, бірақ Аалто металл жиһазға көбінесе жағымсыз қарайтын. Ағаштың иілу деңгейі сол кездегі техникалық мүмкіндіктердің шегіне дейін сыналыпты. Бұл кресло Нью-Йорктегі MoMA және Финляндия дизайн мұражайының тұрақты коллекцияларына кіреді.
3 Аяқ табурет 60
Үлгі No 60 орындық, шамамен 1932–1933 жылдары жобаланған, Альвар Аалтоның қарапайым функционалдық, тұрмыстық формаларға деген қызығушылығын көрсетті. Ол иілген ламинатталған қайың ағашынан жасалған, ал бастапқыда табиғи (жазық) немесе иілген қайыңнан, немесе табиғи (жазық) аяқтары бар қара, қызыл немесе көк түсті орындықтармен шығарылған. Ол Артек компаниясының ең танымал өнімдерінің бірі болып табылады.
3 Аяқ сауыты X600
X600 60-шы модельден жетілдірілген. Қолмен жасалған аяқтарындағы орындыққа жалғасқан бөліктер желдей қанатқа ашылады, бұл Артек жиһазының иілген ағаш ерекшелігін және Аалтоның сәулетіндегі желдеткіш мотивін бірдей көрсетеді. X600 қазір өндірілмейді.
Пирка табуреті
Pirkka Stool 1955 жылы фин дизайнері Ильмари Тапиоваара жасаған. Бұл бастапқыда саунадан кейін демалу үшін ойластырылған, оның қарағай және қайың ағашынан жасалған құрылымы ылғалға төзімді, ал екі бөліктен тұратын орындық дизайны ауаны өткізуге арналған. Қарағайдан жасалған орындықтың эргономикалық қисық пішіні бар, бірақ ол Альвар Аалтоның дизайндарындағыдан мүлдем басқа әдіспен иілген. Қазір де өндірісте.
Артек павильоны
2007 жылы жапондық сәулетші Шигеру Бан, финляндиялық UPM қағаз өндірушісі ұсынған қайта өңделген қалдық материалдардан Artek көрме павильонын жобалады. Павильон алғаш рет 2007 жылы Милан триенналесінде пайдаланылды, содан кейін Хельсинкидегі Дизайн мұражайының сыртында уақытша қолданысқа енді.
Артек 2-ші цикл
Artek 2006 жылы басталған 2-ші цикл бағдарламасы үшін Хельсинкиде орналасқан үшінші дүкенін басқарады. Бұл бағдарламада қолданылған Artek және Huonekalutehdas Korhonen Oy жиһаздары жиналып, қайта сатылады. Көбінесе сирек кездесетін және өндірілімі тоқтатылған заттар қолжетімді, қажет болған жағдайда жөндеу және жаңарту жұмыстары жүргізіледі, бірақ 2-ші цикл өнімдерінің тартымдылығының бір бөлігі – шағын тозу немесе сыртқы кемшіліктер.