Кіріспе

Кәсібі Автомеханик – автомобильдерді күту және жөндеумен айналысатын механик, кейде бір немесе бірнеше автомобиль маркаларында маманданған, ал кейде кез келген маркамен жұмыс істейтін. Автомобильдерді жөндеушілердің негізгі міндеті – ақауды дәл және жылдам анықтап, жөндеу. Жақсы жабдықталған автожөндеу шеберханалары көліктің жағдайын анықтау үшін (цифрлық) тексеруден бастайды, бұл клиенттің шағымына қарамастан жасалады. Шағымға, тексеру нәтижелеріне және профилактикалық техникалық қызмет көрсету қажеттіліктеріне сүйене отырып, механик/техник қорытындыларды қызмет көрсету кеңесшісіне жібереді, ол ұсынылған жұмыстың барлығына немесе бір бөлігіне мақұлдау алады. Мақұлданған жұмыс жұмыс тапсырысы арқылы механикке жүктеледі. Олардың жұмысына белгілі бір бөлікті жөндеу немесе жиынтық ретінде бір немесе бірнеше бөлікті ауыстыру кіруі мүмкін. Көлік құралына қарапайым техникалық қызмет көрсету дамысқан өнеркәсіптік елдерде механик жұмысының маңызды бөлігі болып табылады, ал басқа елдерде олар көлік бұзылу белгілері байқалғанда ғана кеңес сұрайды.

Білім

Автомобиль жөндеу білімін жұмыс тәжірибесі арқылы, оқушылық бағдарламасынан, кәсіптік училищенің немесе жоғары оқу орнының күзінде алуға болады.

Үйреншік

Үйреншік механиктер өз бетінше жұмыс істемей тұрып, белгілі бір мерзім бойы тәжірибелі механиктердің жетекшілігінде жұмыс істейді. Кейбір аймақтарда ресми оқушылық бағдарламалар бар, бірақ көптеген автокөлік жөндеу шеберханалары өз мекемелерінде бейресми оқушылық жүйесін пайдаланады. Тәжірибелі механиктер көбінесе оқушының еңбегінен қосымша табыс табу арқылы оқушыға білім беруге ынталандырылады. ASE Master кәсіби статусы, егер адам осы серия бойынша барлық қажетті сынақтардан сертификат алса, беріледі. Сертификаттардың күші бес жыл бойы ғана сақталады. ASE Master Professional статусын сақтау үшін сериядағы әрбір сертификатты жаңартып отыру қажет. Заң бойынша механиктердің сертификатталғаны міндетті емес, бірақ кейбір компаниялар тек ASE сынақтарын сәтті тапсырған қызметкерлерді ғана жұмысқа қабылдайды немесе жоғарылатып жібереді.

OEM

Көліктің бастапқы жабдық өндірушісі (OEM) көбінесе дилерлік франшиза шартының аясында қосымша оқытуды ұсынады және талап етеді. Осы арқылы мамандар сол нақты көлік маркасына бейімделіп, сертификат алады. Кейбір кәсіптік училищалар мен колледждер BMW, Ford, GM, Mercedes Benz, Mopar, Porsche, Toyota және Volvo сияқты белгілі бір көлік маркалары бойынша өндірушінің оқу бағдарламаларын ұсынады, бұл мамандарға дилерлік ортаға түспей тұрып OEM-нен оқыту алуға мүмкіндік береді. Мұндай бағдарламалар студенттің өзі төлеуі немесе өндірушінің төлеуі мүмкін, бірақ соңғы жағдайда маман OEM-де белгілі бір мерзімге жұмыс істеуге міндеттенеді. OEM әдетте бірнеше кәсіби білік деңгейлерін ұсынады, бірақ олардың ішінде шебер деңгейі ең жоғарысы болып саналады.

ЭҚА

АҚШ-тың Қоршаған ортаны қорғау агенттігі (EPA) моторлық көліктің кондиционер жүйесін ақы төлеп немесе тауар алмасы арқылы жөндеу немесе қызмет көрсетуді жүзеге асыратын кез келген адамның Таза ауа заңының 609-бабына сәйкес тиісті оқытудан өткені және сертификатталғаны талап етеді. Сертификат алу үшін мамандар EPA бекіткен бағдарламада оқытылып, осы салалардағы білімдерін көрсететін емтихан тапсыруы керек. Бұл сертификаттың мерзімі шектеулі емес.

Автоматты корпус

Автокөлік кузов жөндеушісі көліктің сыртқы жағын, негізінен кузов жұмыстарын және бояу жұмыстарын жасайды. Бұл сызаттар, ұқыпсыздықтар және мойыншалар сияқты ұсақ зақымдарды, сондай-ақ көліктердің соқтығысуынан туған ірі зақымдарды жөндеуді қамтиды.

Дизельді

Дизель механігі дизель қозғалтқыштарын жөндеумен айналысады, олар көбінесе жүк көліктері мен ауыр техникада табалады.

Құю маманы

Қозғалтқыш түтін шығару жүйесінің маманы түтін шығару жүйесін жөндеумен айналысады. Бұл механиктер түзу құбыр бөліктерінен жаңа түтін жүйесін жасау үшін үлкен құбыр иіру станоктары мен дәнекерлеу машиналарын пайдаланады.

Қозғалтқыш

Мобильді маман, стационарлық шеберханада емес, клиенттің орнында жалпы жөндеушінің көптеген жұмыстарын орындайды.

Қазандықтар

Пит-топ механігі жарыс трассасындағы пит-стоп кезінде жарыс көлігіне тағайындалған техникалық қызмет көрсету немесе жөндеу жұмысын орындайды. Пит-топ жұмыстарына көлікті домкратпен көтеру және түсіру, көлікке жанармай құю, дөңгелектерді ауыстыру және желдеткішті тазалау кіреді. Бұл қарапайым тапсырмалар болғанымен, оларды өте жылдам және қатесіз орындау қажет.

Физикалық

Автомеханиктің жұмысы физикалық тұрғыдан қиын, олар көбінесе ауқымды температураларға ұшырайды, ауыр заттарды көтереді және ұзақ уақыт бойы қолайсыз поздада қалуға мәжбүр болады. Сонымен қатар, олар зиянды химиялық заттарға да тап болуы мүмкін.

Технологиялық

Технологияның жылдам дамуымен қатар, механик мамандығының өзі тек механикалық емес, электрондық технологияны да қамтуға көшті. Бүгінгі көліктерде күрделі компьютерлік және электрондық жүйелер орнатылғандықтан, механиктер бұрынғыдан гөрі кеңірек білімге ие болуы керек және осы жаңа технологиялар мен жүйелерді үйренуге әзір болуы тиіс.

Қаржылық

Автомобиль саласының мамандары өз қызметтерін атқару үшін көптеген құралдар, жабдықтар және анықтамалық материалдарды пайдаланады. Жабдықтар мен анықтамалық материалдарды әдетте жұмыс беруші қамтамасыз етеді, ал қалған құралдарды мамандар өздері сатып алады, меншіктеп, жұмыста қолданады.

Сканерлеу құралы

Қазіргі автокөліктерге енгізілген технологияның күрделілігі артып келе жатқандықтан, көптеген автосалондар мен тәуелсіз шеберханалар әр маманға қажетті күрделі диагностикалық компьютерлермен қамтамасыз етеді, оларсыз көлікті диагностикалау немесе жөндеу мүмкін емес.

Анықтамалық материал

Интернет көбірек қолданылып жатыр, механиктер онлайн кеңес беруде. Механиктердің өздері де көлік құралдарын диагностикалау және/немесе жөндеуге көмектесетін ақпарат алу үшін интернетті үнемі пайдаланады. Көлік құралдарына арналған қағаз түріндегі қызмет көрсету нұсқаулықтарының саны азайды, олардың орнын интернетке қосылған компьютерлер басып, көптеген техникалық нұсқаулықтар мен ақпаратқа жылдам қол жеткізуге мүмкіндік береді.

Онлайн кестелеу

Онлайн тағайындау платформалары артып, клиенттерге көлік жөндеулерін жазу арқылы тапсырыс беруге мүмкіндік туғызды. Жаңа әдіс ретінде мобильді механиктер қызметі пайда болды, онда жөндеу іздеген адам жасаған онлайн тағайындау диспетчерлік тапсырысқа айналады және механиктер клиенттің орнына барып қызмет көрсетеді.

Қатысушы мамандықтар

Механиктер әдетте (жақсы жабдықталған) цехта жұмыс істейді, онда механик көлікті көтеру құрылғысын пайдаланып, автомобиль жерде тұрғанда жеткісіз болатын жерлерге қол жеткізе алады. Цехқа бейімделген механиктермен қатар, Ұлыбритания Автомобиль қауымдастығы (АА) сияқты мобильді механиктер де бар, олар автомобиль иесіне машинаны гаражға әкелмей-ақ көмек алуға мүмкіндік береді. Механик өз саласымен байланысты басқа да мансаптарды таңдауы мүмкін. Мысалы, көптеген елдерде автокөлік мамандығы бойынша курстарды негізінен білікті механиктер оқытады. Моторлы көліктермен жұмыс істеу үшін панель соққышы, бояушы, кузов құрастырушы және мотоцикл механиктері сияқты бірнеше басқа да мамандықтар бар. Көптеген дамыған елдерде бұл жеке мамандықтар бойынша курстар, бірақ бір саланың білікті маманы басқа салаға ауысуы мүмкін. Әдетте, бұл олардың тәлімгерлікпен жұмыс істеуіне ұқсас, басқа маманның қанатын астында жұмыс істеуді қажет етеді. Автокөлік кузовын жөндеу автомобильдің майлы және кірленген бөліктерімен жұмыс істеуді азайтады, бірақ сырғытудан пайда болатын ұсақ бөлшектердің шаңына және бояу мен оған байланысты өнімдерден шығатын зиянды химиялық буларға ұшырауды қамтиды. Сатушылар мен дилерлер көбінесе автомобильдер туралы терең білімге ие болуы керек, ал кейбір механиктер осы білімдерінің арқасында осы лауазымдарда табысқа жетеді. Автомеханиктер сондай-ақ барлық жетекші автомобиль компанияларымен және жаңадан шыққан автомобильдермен үнемі хабардар болуы керек. Механиктер жаңа технологиялық қозғалтқыштар мен олардың жұмыс жүйелерін үздіксіз зерттеуі керек.