Кіріспе

Темекі өсіретін колониялар – Солтүстік Американың ағылшын теңіз деңгейіндегі жағалау аймағында, Делавэрдің шағын бөлігінен бастап Мэриленд және Вирджиния арқылы Солтүстік Каролинаның Альбамарл аймағына (Альбамарл қоныстары) дейін созылған. XVII ғасырда Еуропада темекіге деген сұраныс он еседен астамға өсті. Сұраныстың осылай өсуі темекінің көбірек өндірілуін қажет етті, нәтижесінде темекі Чесапик шығанағы аймағының басты өніміне айналды.

Вирджиния

Вирджинияда темекі экспорты 1614 жылы ағылшын отаршылдарының бірі Джон Рольфтың Батыс Индиядан әкелген «Никотиана табакум» өсімдігімен тәжірибе жасаған кезден басталды. Сол жылы Англияға алғашқы темекі партиясы жіберілді. Британдықтар темекіге құрметпен қарады, себебі ол адамның әулеттік байлығын жұртқа көрсетудің бір жолы еді. Жаңа өнімге тек жоғары статустағы адамдар ғана қол жеткізе алатын. Темекінің танымалдылығы артқан сайын, ол колониялардың құтқарушысы болды. Ауқымды климат жағдайларына байланысты колониялар тіршілік үшін қажетті басқа дақылдарды өсіре алмады. Егінсіз, олар табыс пен азық-түлік көзінен айырылды, сондықтан отарлаушылар темекі өсіруге мүмкіндік алды. Вирджинияның климаты мен жері темекі плантациялары үшін өте қолайлы болды. Вирджиния темекісі шетелде жылдам танымал болғандықтан, колонияда әртүрлі дақылдарды немесе басқа да тауарларды өндіруге ынталандыру қиындады. Жерге оңай қол жеткізілді және темекіден жылдам пайда табуға болатын. Темекі өсіру еңбекке көп күш жұмсауды талап етеді, сондықтан көптеген жұмысшылар қажет болды. Келісімшарт бойынша жұмыс істеушілер Вирджинияға, сондай-ақ басқа колонияларға келді, олар Жаңа Дүниеге өту үшін бірнеше жыл бойы еңбек етті. Алғашқы құлдар 1619 жылы Вирджинияға келді, бірақ құлдық колониядағы басым жұмыс күшіне айналуына бірнеше онжылдық уақыт кетті. Темекі Вирджинияның отарлық кезеңдегі негізгі ауылшаруашылық экспорты болды. Уақыт өте келе Вирджиния колониясы темекі өндірісін үнемі арттырып келді. Дегенмен, 1740 және 1770 жылдар аралығында, яғни Америка революциясына дейінгі онжылдықтарда Вирджиния халқының саны темекі өндірісінен тез өсті, нәтижесінде экономикалық әртараптандыруға қол жеткізілді.

Мэриленд штаты

1634 жылы Чесапик шығанағының жағасында екінші ағылшын колониясы – Мэриленд құрылды. Жер Карл I тарапынан Балтимордың 2-ші бароны Сесил Калвертке жеке меншік колониясы ретінде берілді. Балтимор үшін табыс көзі және римдік католиктерге пана ретінде құрылған Мэрилендте темекі, Вирджинияда болғандай, тез арада басты экспорт тауарына айналды. Мэрилендтегі плантацияларда бастапқыда құлдар жұмыс істегенімен, құлдық 1700 жылдан кейін ғана кеңінен таралды. Сол уақытқа дейін темекі плантацияларындағы жұмыстың көп бөлігін жалдамалы жұмысшылар атқарды. Мэрилендте темекі плантацияларының көп болуы қалалардың жетіспеуіне себеп болды. Чесапик шығанағының географиялық ерекшелігіне байланысты порттар мен жолдарға қажеттілік тумады. Бұғаздар, шағын шығанақтар, ойыстар және өзен сағалары кемелерге тікелей плантациялық кемежайларға келіп, ағылшын тауарларын темекіге (немесе Мэрилендте кеңінен өсірілетін жүгеріге) айырбастауға мүмкіндік берді.

Солтүстік Каролина

Алғашында Вирджиния және Мэриленд штаттарында темекі көбірек өсірілсе (бірінші және екінші ірі колониялық өндірушілер), Солтүстік Каролина да осы өнімді өсірді және колониялар арасында темекі өндірісі бойынша үшінші орынға ие болды. Солтүстік Каролинадағы темекі плантациялары көбінесе жағалау бойында және Вирджиния шекарасына жақын жерлерде шоғырланған. Бұл аймақ Альбемарл шығанақтарына жақындығының арқасында темекі өсіруге ыңғайлы болды. Басқа темекі өсіретін колониялармен салыстырғанда Солтүстік Каролинада қалалар да, тіпті шағын қалалар мен ауылдар да аз болды.

Темекі түрлері

Колонияларда темекінің екі негізгі түрі өсірілді: тәтті хош иісті және Ориноко. Ориноко қалыңдау, көлемдірек және жапырақтары үшкір болды. Ал тәтті хош иісті жапырақтары дөңгелек келіп, жіптері жұқа болды. Ориноко Чесапик шығанағының барлық аймағында өсірілсе, тәтті хош иісті темекі тек Потомак, Джеймс, Йорк және Раппаханнок өзендерінің бойында өсірілді. Англиядағы тұрғындар тәтті хош иісті, жұмсақ дәмді темекіні ұнатса, Еуропаның қалған бөлігі Ориноко темекісін артық көріп, осылайша отар плантация иелері үшін ол тиімдірек болды.

Англиямен экономикалық байланыстар

Темекі колониялары Англияның экономикалық бірліктері болды және олар меркантилизм жүйесіне бағынуға міндетті болды. Меркантилизм бойынша Англия колониялардан табиғи ресурстар мен шикізат алатын, оларды дайын өнімдерге айналдырып, содан кейін пайда табу үшін, көбінесе колонияларға қайта сататын.