Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Чилидегі қорғалған аймақ – Пумалин Дуглас Томпкинс ұлттық паркі (испанша: Parque nacional Pumalín Douglas Tompkins) – Чилидің Палена провинциясында орналасқан ұлттық парк. Ол Томпкинс консервациясымен құрылған, оған американ бизнес магнаты Дуг Томпкинс және оның әйелі, бұрынғы Patagonia, Inc. бас директоры Крис Томпкинс қаржылық қолдау көрсетіп, жетекшілік еткен. 2005 жылы Табиғат қанағаттандырылымы деп жарияланған Пумалин паркі Чилидегі ең ірі жеке табиғи қорық болды және кең трассалар, кемпингтер мен келушілер орталықтары бар, жалпы қолжетімді парк ретінде жұмыс істеді. 2017 жылдың 18 наурызында жарияланған келісім бойынша парк Чили мемлекетіне сыйға беріліп, ұлттық парк мәртебесін алды.
Protected area in Chile
Pumalín Douglas Tompkins National Park (Spanish: Parque nacional Pumalín Douglas Tompkins) is a national park in the Palena Province of Chile, created by Tompkins Conservation, which was endowed and led by the American business magnate Doug Tompkins and his wife, former CEO of Patagonia, Inc., Kris Tompkins. Designated a Nature Sanctuary in 2005, Parque Pumalín was Chile's largest private nature reserve and operated as a public access park, with an extensive infrastructure of trails, campgrounds, and visitor centers. By an accord announced on 18 March 2017, the park was gifted to the Chilean state and became a national park.
Тарих
1991 жылы Даг Томпкинс Чилидің Палена провинциясының Рениуэ өзенінің аңғарында үлкен, жартылай тасталған жер учаскесін сатып алды. 1960-шы жылдардың басынан бері Патагонияға сапар шеккен альпинист және табиғатты қорғаушы Томпкинс, оның көп бөлігі ежелгі Вальдивиялық ылғалды ормандардан тұратын бұл аумақты болашақта пайдаланудан қорғауды мақсат етті. Рениуэге көшіп, әйелі Крис Томпкинспен бірге тұра бастаған соң, Даг үлкенірек саябақ құру жоспарларын жасауға кірісті, біртіндеп жерді сатып алуға дайын тұрған көршілес жер иелерінен қосымша учаскелерді сатып алды. Нәтижесінде, саябақтың жер аумағының 98 пайызы жер иелерінен сатып алынды. Томпкинс консервациясы (бұрын Консервация жер қоры деп аталған) кейіннен дерлік біріктірілген учаскелерді қосып, Пумалин паркін құрды, ол 2005 жылғы 19 тамызда сол кездегі президент Рикардо Лагос тарапынан Табиғат қасиетті орны деп жарияланды. Чили үкіметінің осы арнайы мәртебесі жерге экологиялық құндылықтарын сақтау және оны дамытудан қорғау үшін қосымша қорғау шараларын берді. Табиғатқа қатысты қайырымдылықтың АҚШ-та ұзақ тарихы бар болғанымен, Чилиде парктері үшін жеке меншікке жерді кең ауқымда сатып алу жаңалық болды және бастапқыда күмән мен саяси қарсылық тудырды. Ақырында Пумалин паркіне айналған жерлер Аргентина шекарасынан Тынық мұхитына дейін созылып, елді екіге бөлді. Чилидің бір шенеунігі бұл жағдайды қауіпсіздікке қатер деп сипаттаған. Кейбір жергілікті тұрғындар Томпкинстердің малды шығарып алып, американдық бизонды әкелуге ниеттенгендерін айтты. Тағы басқалары жердің ядролық қалдықтарды сақтау орны ретінде пайдаланылатынын болжады. Жоба дамыған жылдар ішінде, Пумалин паркінің қоғамдық қолжетімділік инфрақұрылымы жыл сайын мыңдаған туристерге қызмет көрсетуге басталғанда, жергілікті және ұлттық деңгейде сенім артты. 2018 жылы Пумалин паркі ұлттық паркі болып жарияланды, бұл оның негізін қалаушының құрметіне Пумалин Дуглас Томпкинс ұлттық паркі деп аталған, шамамен 1 миллион акрлық жаңа парк үшін Томпкинс консервациясының шамамен 725 000 акр жерін сыйға тартуының нәтижесі болды.
In 1991, Doug Tompkins bought a large, semi abandoned plot of land in the Reñihue River Valley of the Chilean province of Palena. A mountaineer and conservationist who had been visiting Patagonia since the early 1960s, Tompkins sought to protect the tract, most of which was primeval Valdivian temperate rainforest, from future exploitation. After moving to Reñihué to live full time with his wife, Kris Tompkins, Doug began developing plans for a larger park, gradually acquiring additional adjacent properties from willing sellers. Ultimately, roughly 98 percent of the park's land area was bought from absentee landowners. Tompkins Conservation (then called The Conservation Land Trust) subsequently added approximately in nearly contiguous parcels to form Pumalín Park, which was declared a Nature Sanctuary on August 19, 2005, by then president Ricardo Lagos. This special designation by the Chilean government granted the land additional protections to secure its ecological values and prevent development. While nature related philanthropy has a long tradition in the United States, large scale private land acquisition for parks was unfamiliar in Chile, and initially generated skepticism and political opposition. The land holdings which eventually turned into Pumalín Park, stretched from the border of Argentina to the Pacific Ocean, effectively cutting the country in half. This was once described as a security threat by a Chilean official. Some locals said that the Tompkinses were going to remove cattle from the land and introduce American bison. Others said that the land was going to be used as a nuclear waste dump. Over the years of the project's development, confidence has been built, both locally and nationally, as Pumalín Park's public access infrastructure began serving thousands of visitors annually. Pumalín Park was designated a national park in 2018, prompted by Tompkins Conservation's donation of almost 725,000 acres for the new, roughly 1 million acre park, named Pumalín Douglas Tompkins National Park in honor of its founder.
Биологиялық әртүрлілік
Томпкинстің басты міндеттерінің бірі – биологиялық әртүрлілікті сақтау; Пумалин қорғау аймағы келушілерге ғажайып жабайы табиғат тәжірибесін сыйға ғана тартып қоймай, сонымен қатар аймақтың қорғауға алынған экожүйесі мен түрлерін қорғайды. Чилиде Амазония аймалы елдердегідей жануарлар әлемінің көп түрлілігі болмаса да, ол флораға бай, көптеген эндемикалық түрлері мен түршелері бар. Чилиде Вальдивия ылғалды орманы деп аталатын мәңгі жасыл кең жапырақты орманға мыңдаған өсімдік түрлері кіреді. Пумалин саябағының жағалау ормандарындағы жылдық жауын-шашын мөлшері шамамен осы ерекше ылғалды, бастапқы ормандар мұхитқа дейін созылады, бұл бүкіл әлемде сирек кездесетін құбылыс. Бұдан өзге, парк Жер бетіндегі ең көне түрлердің бірі – Алерсе ағаштарының қалған соңғы топтарын қорғайды, осы орман алыптарының қалған популяциясының 25 пайызы парктің шекарасында қорғауға алынған.
One of Tompkins' central commitments is to preserving biodiversity; the Pumalín conservation area not only provides visitors a spectacular wilderness experience, but also protects the area's threatened ecosystem and species. Although Chile lacks the faunal diversity of Amazon area countries, it is rich in flora, with many endemic species and subspecies. The evergreen broadleaved forest, known in Chile as the Valdivian temperate rainforest, includes thousands of plant species. The annual rainfall in the coastal forests of Pumalín Park is approximately These exceptionally wet, original forests reach all the way to the ocean, something that is increasingly rare worldwide. In addition, the park protects some of the last remaining stands of Alerce trees, one of the oldest species on Earth, with 25 percent of the remaining population of these forest giants being protected within the borders of the park.
Парк пен жергілікті экономика
Табиғат қорығының жанындағы ауыл шаруашылығы жерлерінде формасыз парктік рейнджерлерді пайдаланатын рейнджерлік жүйе, паркті басқаруға көмектеседі. Мал өсіру, ірімшік жасау, экотүризм, жүннен бұйымдар жасау және бал өндіру сияқты шағын органикалық шаруашылықтар бір уақытта парктік рейнджерлік бекеттері мен келушілерге ақпарат беру орталықтары ретінде қызмет етеді. Осылайша, табиғатты қорғаумен қатар жергілікті экономикаға да үлес қосылады. Жоба, парктің көршілерін де қатыстыру қажеттігін, жабайы табиғатты және биологиялық әртүрлілікті сақтауға қатысты мәдени құндылықтарды қалыптастыруды, сондай-ақ жергілікті жағдайларға сай келген аграрлық экономиканың биологиялық әртүрлілікті сақтауға және экономикалық мүмкіндіктерді дамытуға қалай көмектесетінін көрсетуді мақсат етеді.
A ranger system, utilizing non uniformed park rangers on the agricultural lands adjacent to the Nature Sanctuary, contributes to the park's stewardship. Small organic farms with activities such as animal husbandry, cheesemaking, ecotourism, wool handicrafts, and honey production function simultaneously as park ranger stations and visitor information centers. In this way both conservation and a contribution to the local economy are achieved. The project is aware of the need to include neighbors of the park, to create a broad based cultural appreciation for wilderness and biodiversity conservation, as well as demonstrating how an agrarian economy, carefully matched to local conditions, can help sustain biodiversity and create economic opportunity.
Эль Амарилло
Эль-Амарильо қаласы, саябақтың оңтүстік кіреберісінде орналасқан, 2007 жылы Томпкинстер бастаған кең ауқымды «әдемілендіру» науқанының орталығы болды. Сұлулық Даг Томпкинстің жұмысының ажырамас бөлігі еді. Ол қаланың жаңаруы жергілікті тұрғындардың мақтанышын оятуға және бұл мақтаныш бүкіл елге таралуға себеп болады деп сенді. 2008 жылы жақын жердегі жанартаудың атқылауы қаланың көп бөлігін қиратты. «Томпкинс консервациясы» аймақты қайта жаңартуға арналған арнайы жобаны қолға алды. Жаңадан салынған және жаңартылған нысандардың арасында төрт шаруашылық, туристік орталық, екі шіркеу, «Пума-Верде» базары, қоғамдық орталық, екі супермаркет және жиырмадан астам үй болды, бәрі де аймақтың тарихи сәулетіне сай жобаланған.
El Amarillo, the gateway town located at the park's southern entrance, was the site of a sweeping "beautification" campaign launched by the Tompkinses in 2007. Beauty was integral to the work of Doug Tompkins. He believed that a facelift to the town would instill pride in the local community and that pride would ripple and extend nationally. A nearby volcano eruption in 2008 decimated much of the town. Tompkins Conservation took on a special project of renovating the area. Among the renovations and new beautiful construction were four farms, a tourism building, two churches, the Puma Verde Market, a community center, two supermarkets, and over two dozen houses, all designed to suit the historic architecture of the area.
Пумалинге сапар
Чилидің оңтүстігіндегі ең ірі экотұралық тартымды орындардың бірі – Пумалинге автомобильмен немесе қайықпен баруға болады. Парктің орталығында, Ренихуэ фиордында орналасқан Калета Гонзалода парктің негізгі туристік инфрақұрылымы бар, оған мейрамхана, келушілер орталығы, коттедждер (кабиналар) және кемпинг кіреді. Жаз айларында Хорнопирен ауылынан Калета Гонзалоға паромдар қатынайды. 2008 жылы Чайтен жанартауының атқылауынан кейін парк уақытша келушілерге жабылды; ол 2010 жылдың желтоқсанында қайта ашылды.
One of the biggest ecotourist attractions of south Chile, Pumalín is accessible by car or boat. Caleta Gonzalo, at the center of the Park, in the Reñihué Fjord, houses the park's main tourist infrastructure, including a restaurant, visitor center, cabañas (cabins), and a campground. Ferries run from the village of Hornopirén to Caleta Gonzalo during the summer months. After the 2008 eruption of the Chaitén Volcano, the park was temporarily closed to visitors; it reopened to visitors in December 2010.