Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Калеми, бұрынғы Альбертвилл немесе Альбертстад, Конго Демократиялық Республикасындағы Танганьика көлінің батыс жағасында орналасқан қала. Лукуга өзені, Танганьика көлін Луалаба өзеніне құятын, қаладан өтеді. Калеми – Танганьика провинциясының орталығы.
Kalemie, formerly Albertville or Albertstad, is a city on the western shore of Lake Tanganyika in the Democratic Republic of the Congo. The Lukuga River, that drains Lake Tanganyika to the Lualaba River, runs through the city. Kalemie is the capital of Tanganyika Province.
Тарих
1886 жылдан 1891 жылға дейін Африка миссионерлер қоғамы Танганьика көлінің солтүстік және оңтүстік жағалауларында католик миссияларын құрды. Француз әскери қызметкері Леопольд Луи Жубер архиепископ Шарль Лавигеридің Африка миссионерлер қоғамы тарапынан миссионерлерді қорғау үшін жіберілді. Типпу Тип пен Румализа шабуылдарына байланысты миссионерлер жаңа үш бекеттен бас тарды. 1891 жылға қарай араб құл саудагерлері Мпала және Сент-Луи-де-Мрумби маңындағы Жубер қорғаған аймақтан басқа, көлдің барлық батыс жағалауын бақылауда ұстады. Бельгиялық құлдыққа қарсы қоғамның қаржыландыруымен Капитан Альфонс Жак басқарған құлдыққа қарсы экспедиция 1891 жылдың 30 қазанында Жуберге көмекке келді. Жак экспедициясы келген кезде Жубердің гарнизоны шамамен екі жүз адамнан тұрды, олар "қолайсыз патрондары жоқ, түрлі-түрлі шашақтар, Ремингтон мылтықтары және тұмсықтан зарядталатын мылтықтармен" жақсы қаруланбаған еді. Оның қолында да аз ғана дәрі-дәрмек қалған. Капитан Жак Жуберден экспедиция солтүстікке жылжығанда қорғаныста болуын сұрады.
From 1886 to 1891, the Society of Missionaries of Africa had founded catholic missions at the north and south ends of Lake Tanganyika. Léopold Louis Joubert, a French soldier and armed auxiliary, was dispatched by Archbishop Charles Lavigerie's Society of Missionaries of Africa to protect the missionaries. The missionaries abandoned three of the new stations due to attacks by Tippu Tip and Rumaliza. By 1891 the Arab slave traders had control of the entire western shore of the lake, apart from the region defended by Joubert around Mpala and St Louis de Mrumbi. The anti slavery expedition under Captain Alphonse Jacques—financed by the Belgian Anti Slavery Society—came to the relief of Joubert on 30 October 1891. When the Jacques expedition arrived Joubert's garrison was down to about two hundred men, poorly armed with "a most miscellaneous assortment of chassepots, Remingtons and muzzle loaders, without suitable cartridges." He also had hardly any medicine left. Captain Jacques asked Joubert to remain on the defensive while his expedition moved north.
Альбертвиллдің құрылуы
1891 жылдың 30 желтоқсанында капитан Альфонс Жактың құлдыққа қарсы экспедициясы Танганьика көлінің жағалауында Альбертвилл әскери бекетін құрды және аймақтағы араб құл саудасын тоқтатуға тырысты. Альбертвилл Лукуга өзенінің оңтүстігінде орналасқан. 1892 жылдың 5 сәуірінде сержант Алексис Вритофф Румализа басқаратын араб құл сатушыларының шабуылынан Альбертвилді қорғау кезінде қаза тапты. Оның Катакиде орналасқан әскерлері сол күні Альбертвилді қоршап алып, 1892 жылдың 16 тамызынан 1893 жылдың 1 қаңтарына дейін бірнеше ай бойы қоршауда ұстады. Ақырында Румализаның әскерлері капитан Альфонс Жактың көмекшісі ретінде Брюссельден жіберілген Лонг Дювивье Демол құлдыққа қарсы экспедициясы келген соң шегінуге мәжбүр болды. Арабтар аумақтан кеткеннен кейін бастапқы Альбертвилл біртіндеп тасталып, атауы Лукуганың солтүстігіндегі М’Тоа әскери бекетіне берілді, қазіргі Калеми орналасқан жер.
On 30 December 1891 Captain Alphonse Jacques' anti slavery expedition founded the military post of Albertville on the shores of Lake Tanganyika and tried to put an end to the Arab slave trade in the region. Albertville was located south of the Lukuga River. Sergeant Alexis Vrithoff was killed on 5 April 1892 when defending Albertville against an attack by Arab slavers under Rumaliza. His troops, based at Kataki, surrounded Albertville on that day and besieged the outpost for several months, from 16 August 1892 until 1 January 1893. Eventually, Rumaliza's forces had to retreat because of the arrival of the Long Duvivier Demol Anti Slavery expedition, a relief column sent from Brussels at captain Alphonse Jacques's aide. After the Arabs left the territory, the original Albertville was gradually abandoned, and the name became attached to the military post of M'Toa to the north of the Lukuga, the site of present day Kalemie.
Бірінші дүниежүзілік соғыс және Шығыс Африкадағы шайқас
1914 жылы Альбервиль Шығыс Африка науқанында Бельгиялық Конго әскерлерінің базасы болды. 1915 жылы теміржол Альбертвильге жетіп келді, ал 1916 жылы порт салынып, Грейнервиллдегі көмір кеніші ашылды. 1940 жылдың соңында Альбертвильде Кения мен Абиссиниядағы әскерлерді басқару үшін, бастапқыда Оңтүстік Африкалық, кейіннен британдық әскери база құрылды.
In 1914 Albertville was the base for the Belgo Congolese forces in the East African campaign. The railway reached Albertville in 1915, and in 1916 the port was constructed and the coalworks at Greinerville opened. At the end of 1940 a military base was established at Albertville, initially South African and later British, to manage troops in Kenya and Abyssinia.
Тәуелсіздік алғаннан кейін және атауы Калемиге өзгерген
Альбертвиллге 1964 жылы тамызда Симба көтерілісіне қарсы операциялар кезінде майор Майк Хоардың жалдамалы әскерлері шабуыл жасады. 1960 жылдардың аяғы мен 1970 жылдардың басында Мобуту Сесе Секо режимі кезінде Заирлендіру саясаты іске асырылды, бұл мемлекеттік және жеке өмірге көптеген өзгерістер енгізді, оның ішінде Конго мен оның қалаларының атауларын өзгерту, сондай-ақ заирліктердің христиандық есімдерін көбірек "шынайы" есімдерге алмастыру талабы қойылды. Бұған қоса, батыс үлгісіндегі киімге тыйым салынды және оның орнына Мао стиліндегі "абакост" деп аталатын киім мен оның әйелдерге арналған нұсқасы енгізілді. Бұл саясат 1970 жылдардың соңында күшіні жоғалта бастады және 1990 жылға қарай толығымен тоқтатылды. 1971 жылы Заирлендіру саясатының нәтижесінде Альбертвилл қаласы Калеми деп аталды. Калеми қаласында Калемидің ірі университеті орналасқан, онда аймақтағы ең ірі кітапхана бар.
Albertville was attacked by mercenaries under Major Mike Hoare during operations against the Simba Rebellion in August 1964. In the late 1960s and early 1970s under the regime of Mobutu Sese Seko the Zairianization policy was implemented, this included numerous changes to the state and to private life, including the renaming of the Congo and its cities, as well as an eventual mandate that Zairians were to abandon their Christian names for more "authentic" ones. In addition, Western style attire was banned and replaced with the Mao style tunic labeled the "abacost" and its female equivalent. The policy began to wane in the late 1970s and had mostly been abandoned by 1990. In 1971, as a result of the Zairianization, Albertville changed its name to Kalemie. The Town of Kalemie also hosts the major University of Kalemie, which maintains the largest library in the region.
Климат
Калемиде тропикалық саванна климаты (Кёппен: Aw).
Kalemie has a tropical savanna climate (Köppen: Aw).
Экономика
Калеми Катанга провинциясының маңызды қаласы. Онда цемент, азық-түлік тағамдары және тоқыма өнімдері өндіріледі.
Kalemie serves as an important town in the Katanga province, Manufactures include cement, food products, and textiles.
Тау-кен өндірісі
Қала нәтижесінде мыс, кобальт, мырыш, алтын, қалайы және көмір сияқты минералдарды тарату орталығы болып табылады.
The town consequently serves as a distribution centre for such minerals as copper, cobalt, zinc,Gold, tin, and coal.
Әуежай
Қала Калеми әуежайы арқылы қызмет көрсетіледі, оннан елдің басқа әуежайларына рейстер бар.
The town is served by Kalemie Airport, with flights to other airports in the country.
Темір жол
Калеми Нюнзу, Кинду, Касаи, Кабало, Камина және Любумбашиге теміржол желілерінің орталығында жатыр. Киву аймағын дамыту мақсатында Барака қаласы арқылы Калемиден Букавуға дейін теміржол салу жобасы ұсынылды.
Kalemie lies at the centre of railway lines to Nyunzu, Kindu, Kasai, Kabalo, Kamina and Lubumbashi. The construction of a railway Kalemie to Bukavu through the town of Baraka to open up the Kivu region was proposed.
Су
Калеми Кигома (Танзания), Мпулунгу (Замбия), Увира (Конго Демократиялық Республикасы) және Бужумбура (Бурунди) қалаларына су жолдарының төңірегінде орналасқан.
Kalemie lies at the centre of water lines to Kigoma, Tanzania, Mpulungu, Zambia, Uvira, DRC and Bujumbura, Burundi.
Тілдер
Француз тілі ресми тіл болғанымен, Калемидегі басты тіл – Танзанияда таралған суахили тілінің диалектісі. Бұл диалект Кингвана деп аталады және Конгоның шығыс бөлігінде (Солтүстік Киву, Оңтүстік Киву, Маниема, Катанга және Шығыс, Батыс және Шығыс Касаи провинциялары) және Анголамен Катанга шекарасына дейін кеңінен қолданылады.
Although French is the official language, the main language in Kalemie is a dialect of Kiswahili found in Tanzania. This dialect, known as Kingwana, is spoken along the east side of Congo (including the provinces of North Kivu, South Kivu, Maniema, Katanga and Oriental, Western Kasai and Eastern Kasai) and almost all the way across to the Katangan border with Angola.
Спорт
Лубумбашиде «Танганьика», «FC Etoile Jaune» («Сары жұлдыздар») және тағы да көптеген футбол клубтары бар.
Lubumbashi is home to football clubs Tanganyika, FC Etoile Jaune (Yellow Stars) and many more.
Калеми порты
Калеми порты Ұлы көлдер темір жолының (Луалаба өзеніндегі Кабало торабынан) Танзанияның көл порты мен Кигомадағы темір жол терминалына, содан кейін Танзанияның Орталық темір жолы арқылы Дар-эс-Салам теңіз портына жалғасуы үшін салынған. Портқа тұғыр және 3 жылжымалы кран орнатылған, бұл оған екі сменамен күніне белгілі бір көлемде жүк тасымалдауға мүмкіндік берді. Қазіргі уақытта крандар істен шыққан, ал кемелер тұғырға жақын жерде көлдің лайлануына байланысты жақындаса алмайды. Порттың ғимараттарына да жөндеу жұмыстары қажет. Сонымен қатар, Калемиден батысқа қарайғы темір жол желісі "өте нашарлаған" және толыққанды жұмыс істемейді. Калеми порты сонымен қатар Танганьика көлінің солтүстігіндегі Калунду, Увира және Бурундидегі Бужумбура порттарына, оңтүстікке қарай Замбиядағы Моба мен Мпулунгу порттарына жүк тасымалдау үшін қайықтармен де пайдаланылады. Калеми портын ДР Конгодағы темір жолдарды (Матади-Киншаса желісінен басқа) және елдің шығыс су жолдарындағы қайық қызметін басқаратын SNCC темір жол компаниясы басқарады.
The port at Kalemie was built to connect the Great Lakes rail line (from the Kabalo junction on the Lualaba River) to the Tanzanian lake port and railhead at Kigoma, from where the Tanzanian Central Railway Line runs to the seaport of Dar es Salaam. The port was built with a wharf and 3 mobile cranes, giving it a capacity of per day with two shifts. Currently, the cranes are not functional, and vessels cannot reach the wharf due to silting up of the lake next to it. The buildings of the port also require rehabilitation. Moreover, the railway line for west of Kalemie is 'very degraded' and not fully operational. Kalemie Port is also used by boat services to the northern Lake Tanganyika ports of Kalundu Uvira and Bujumbura in Burundi, and southwards to Moba and Mpulungu in Zambia. Kalemie Port is operated by the railway company SNCC which also operates the railways in DR Congo (except for the Matadi Kinshasa line) as well as boat services on the eastern waterways in the country.
2005 жылғы жер сілкінісі
2005 жылы 5 желтоқсанда Танганьика көлінде жер сілкінісі болды. Жер сілкінісінің ошағы Танганьика көлінің түбінде, Калемиден оңтүстік-шығысқа қарай шамамен орналасқан. Кем дегенде ондаған үйлер қирады.
The Lake Tanganyika earthquake struck on December 5, 2005. The epicentre was approximately below the surface of Lake Tanganyika, some south east of Kalemie. At least dozens of houses were destroyed.