Кіріспе
Телескоптар арқылы астрономиялық байқаулардың кең спектрін қамтиды. Көрінетін жарық астрономиясы – көрінетін жарық диапазонында сезімтал телескоптар (оптикалық телескоптар) арқылы жүзеге асырылатын астрономиялық байқаулардың кең спектрін қамтиды. Көрінетін жарық астрономиясы оптикалық астрономияның бір бөлігі болып табылады және радио толқындары, инфрақызыл толқындары, ультракүлгін толқындары, рентген сәулелері және гамма сәулелері сияқты электромагниттік сәулелену спектріндегі көрінбейтін жарық түрлеріне негізделген астрономиядан ерекшеленеді. Көрінетін жарықтың толқын ұзындығы 380-ден 750 нанометрге дейін. Көрінетін жарық астрономиясы адамдар түнгі аспанға қарағаннан бері бар, бірақ телескоптың ойдағыдай табылуынан кейін байқау мүмкіндіктері жақсарды. Телескопты жасаушы неміс-голландиялық көзілдірші Ханс Липпершей оның авторы деп есептелсе де, Галилей телескоптарды дамыту мен құруда маңызды рөл атқарды. Көрінетін жарық астрономиясы тек көрінетін жарықпен шектелгендіктен, жұлдыздарды қарау үшін ешқандай құрал қажет емес. Осы себепті бұл астрономияның ең көп таралған және ең ежелгі түрі болып табылады.
Visible light astronomy encompasses a wide variety of astronomical observation via telescopes that are sensitive in the range of visible light (optical telescopes). Visible light astronomy is part of optical astronomy, and differs from astronomies based on invisible types of light in the electromagnetic radiation spectrum, such as radio waves, infrared waves, ultraviolet waves, X ray waves and gamma ray waves. Visible light ranges from 380 to 750 nanometers in wavelength. Visible light astronomy has existed as long as people have been looking up at the night sky, although it has since improved in its observational capabilities since the invention of the telescope, which is commonly credited to Hans Lippershey, a German Dutch spectacle maker, although Galileo played a large role in the development and creation of telescopes. Since visible light astronomy is restricted to only visible light, no equipment is necessary for simply star gazing. This means that it's the most commonly participated in type of astronomy, as well as the oldest.
Басталуы
Телескоптар пайда болғанға дейін астрономия тек қана қабылдауға қол жетімді көзбен шектелген. Адамдар мыңдаған жылдар бойы түнгі аспандағы жұлдыздар мен басқа да объектілерге қарап келді, бұл көптеген шоқжұлдыздардың, әсіресе бүгінде қолданылатын, көбінесе грек тіліндегі аттарында көрініп тұр. Неміс-голландиялық көзәйнек жасаушы Ханс Липперши оптикалық телескопты алғашқы болып ойлап тапқан деп саналады. Липперши телескопқа патент алуға өтініш білдірген алғашқы адам; 19 ғасырда астрофотография пайда болғанға дейін, енді оптикалық көмекпен жабдықталған адам көзі жалғыз бейне сенсоры болып қалып келді.
The human eye, now with optical aid, remained the only image sensor until the advent of astrophotography in the 19th century.
Қазіргі заман
Қазіргі заманда көзбен көрінетін жарық астрономиясымен әлі де көптеген әуесқой астрономдар айналысады, әсіресе телескоптар алғаш ойлап табылған кездегіге қарағанда қазір халыққа кеңінен қолжетімді болғандықтан. NASA сияқты мемлекеттік органдар көзбен көрінетін объектілер мен аспан денелерін зерттеу және бақылауға белсенді қатысады. Қазіргі уақытта ең жоғары сапалы суреттер мен деректер ғарыш телескоптары арқылы алынады; Жер атмосферасының сыртында орналасқан телескоптар. Бұл атмосфера телескоптың бейнесі мен көру сапасын нашарлатпайтындықтан, әлдеқайда анық бақылауға мүмкіндік береді, соның салдарынан нысандарды едәуір толыққанды қарастыруға болады, сондай-ақ алыс немесе әлсіз жарықты нысандарды да бақылауға болады. Бұдан бөлек, бұл бақылауларды түнде ғана емес, кез келген уақытта жүргізуге болады.
Хаббл ғарыш телескобы
Хаббл ғарыш телескопы – НАСА жасаған ғарыш телескопы. Ол 1990 жылы Жердің төменгі орбитасына ұшырылды және бүгінге дейін жұмыс істеп келеді. Хаббл ғарыш телескопының төрт негізгі құралы жақын ультракөк сәуле, көрінетін және жақын инфрақызыл спектрлерді бақылайды. Хабблдің түсірген суреттері ең егжей-тегжейлі суреттердің қатарына жатады және астрофизика саласында көптеген жаңалықтарға, мысалы, ғаламның кеңею жылдамдығын дәл анықтауға мүмкіндік берді.
Қоршаған ортаның жарықтығының әсері
Аспан денелерінің түнгі аспанда көрінуіне жарық ластануы әсер етеді, ал айдың түнгі аспанда болуы бұрын астрономиялық байқауларды қоршаған ортаның жарығын арттыру арқылы қиындататын. Бірақ, жасанды жарық көздерінің пайда болуымен жарық ластануы түнгі аспанды қарау үшін күшейе түскен мәселеге айналды. Арнайы сүзгілер мен шамдарды өзгерту бұл мәселені азайтуға көмектеседі, бірақ ең жақсы көріністер үшін кәсіби және әуесқой оптикалық астрономдар ірі қалалардан шалқап жатқан байқау орындарын іздейді. Жердің аспанының жарық ластануын болдырмау және басқа да себептермен көптеген телескоптар Жер атмосферасының сыртына орналастырылады, онда жарық ластануы ғана емес, атмосфералық бұрмалану мен көрудің нашарлауы да азайтылады.
Көбінесе байқалатын нысандар
Ең көп байқалатын нысандар телескоп қажет етпейтін Ай, метеорлар, планеталар, шоқжұлдыздар және жұлдыздар сияқты заттар болып табылады. Ай – әсіресе, әуесқой астрономдар мен аспанға қарайтын адамдар жиі байқайтын астрономиялық нысан. Мұның бірнеше себебі бар: Ай түнгі аспандағы ең жарық нысан, Ай түнгі аспандағы ең үлкен нысан және Ай көптеген мәдениеттерде ұзақ жылдар бойы маңызды рөл атқарған, мысалы, көптеген күнтізбелердің негізі болған. Айды тиімді көру үшін телескоп немесе бинокльдің қажеті жоқ, сондықтан оны адамдар оңай және жиі байқайды. "Жұлдыз жауын" деп те аталатын метеорлар да жиі байқалады. Персеидтер мен Леонидтер сияқты метеорлардың шашырауы метеорларды көруді әлдеқайда жеңілдетеді, себебі қысқа мерзім ішінде көптеген метеорларды көруге болады. Планеталарды әдетте телескоп немесе бинокль арқылы байқайды. Венераны ешқандай құралсыз көру ең оңай, өйткені ол өте жарық және тіпті күндіз де көрінеді. Дегенмен, Марс, Юпитер және Сатурн да телескоп немесе бинокльсіз көруге болады. Шоқжұлдыздар мен жұлдыздар да жиі байқалады және бұрын навигация үшін, әсіресе теңіздегі кемелерде пайдаланылған. Ең танымал шоқжұлдыздардың бірі – Үлкен Аю шоқжұлдызының бөлігі. Шоқжұлдыздар аспандағы басқа нысандардың орналасқан жерін сипаттауға да көмектеседі.