Кіріспе

Америкалық ЦРУ техникалық операциялар офицері және жазушы

Антонио Жозеф Мендес (15 қараша 1940 жыл - 19 қаңтар 2019 жыл) – Орталық барлау агенттігінің (ЦРУ) американдық техникалық операциялар офицері, ол құпия және жасырын ЦРУ операцияларын қолдау саласында маманданған. ЦРУ-дағы тәжірибесі туралы төрт естелік жазды. Мендес ордендермен марапатталған және қазір Ирандағы кешірімдік дағдарыс кезінде "Канадалық қимылына" жетекшілік еткені үшін кеңінен танымал. 1980 жылдың қаңтарында ол алты американдық дипломатты Ираннан шығару үшін оларды канадалық кинотоппасы ретінде көрсетуге арандады. Олардың жасырындығының бір бөлігі ретінде дипломаттар Канада үкіметі берген паспорттарды алып жүрді, бұл олардың канадалық азаматтар екенін куәландырды. Құжаттардың құпиясы алынғаннан кейін операцияның толық мәліметтері 2007 жылы Джошуа Беарманның Wired журналындағы мақаласында жарияланды. Бұл мәліметтер 2012 жылы «Оскар» сыйлығын жеңіп алған «Арго» фильмінің сценарийіне негіз болды, оны Бен Аффлек түсірді және өзі де Мендестің рөлін ойнады. Мендес 70-ші «Алтын глобус» сыйлығына қатысып, фильм туралы сөз сөйледі, онда фильм «Драма жанрындағы үздік фильм» номинациясына ұсынылып (кейін жеңіп алды).

Ерте өмір және білім

Мендес 1940 жылы Невада штатының Эврика қаласында Джон Джордж Мендес пен Нева Джун Тогнони отбасында дүниеге келді. Ол жергілікті мемлекеттік мектептерде оқыды. Оның әкесі мексикалық текті, ал анасы итальян және француз тегінен шыққан. "Ашық көздеріңді" журналына берген сұхбатында Мендес әкесінің өте ерте қайтыс болғанын айтты. Ол испан тілін толыққанды үйренбегендіктен және әкесінің мексикалық-американдық мәдениетінен үзіліп қалғандықтан, өзін испаноязыл деп санамады. Мендес еңбекке жарамды жасқа келгенде, оның отбасы Колорадо штатына көшіп кетті. Энглвуд орта мектебін бітірген соң, Колорадо университетінде сурет өнерін оқыды.

Мансап

Мендес колледжден кейін де суретші ретінде жұмыс істей берді. Алдымен ол Martin Marietta компаниясында иллюстратор және құрал жасаушы болып жұмыс істеді, бұл ірі әуе-ғарыш фирмасы еді. Олардың ұлы Иан 2010 жылы қайтыс болды. Олардың ұлы Антонио Тобиас Мендес мүсінші болды. 1980-жылдардың ортасында Мендес, сонымен қатар ЦРУ офицері Джонна Хистэнд Гозермен бірге, Кеңес Одағында және кейін Ресейде АҚШ қауіпсіздік ұйымын қайта құру жұмыстарында болды. Мендес 1990 жылы зейнеткерлікке шыққаннан кейін 1991 жылы үйленді. Олардың бір ұлы бар. "Арго: ЦРУ мен Голливуд тарихтағы ең батыл құтқару операциясын қалай жүзеге асырды" (2012), Мэтт Баглиомен бірге, "Канадалық капер" туралы толыққанды есеп. "Мәскеу ережелері: Американың суық соғыста жеңіске жетуіне көмектескен ЦРУ-дың құпия тактикасы" (2019), Джона Мендеспен бірлесіп жазылған. Оның алғашқы кітабы 2002 жылы ЦРУ Баспаларын қарау кеңесінің бұрынғы төрағасы Джон Холлистер Хедли тарапынан бұрынғы ЦРУ офицерлерінің үш "естелік кітабының" бірі деп бағаланды. Мендес фильм режиссері Эррол Морриспен "Бірінші тұлға" телесериалы үшін сұхбат берді. Ол маусымның бірінші бөлімінің 11-ші эпизодында "Шашыл кішкентай адам" атымен көрсетілді. 2009 жылы Мендеске Паркинсон ауруының диагнозы қойылды. Ол 2019 жылдың 19 қаңтарында Паркинсон ауруының асқынуынан қайтыс болды. Оның өмірі 78 жылға созылды.

Басқа БАҚ-та бейнелеу

ХХІ ғасырдың алғашқы онжылдығында Канадалық Каперге қатысты құжаттар жарияланды. Журналист Джошуа Беерман осы оқиға туралы толық мақаласын 2007 жылғы сәуір айында шыққан "Wired" журналында жариялады. Беерманның баяндамасы "Арго" (2012) көркем фильмінің сценарийіне және дамуына еркін бейімделді. Фильмді Бен Аффлек түсірді, ол сонымен қатар Мендестің рөлін ойнады. Фильм "Үздік фильм" номинациясы бойынша "Оскар" сыйлығын жеңіп алды. 2013 жылы ShowBizCafe.com сайтындағы сұхбатында Мендеске Бен Аффлек, ол испандық емес, оның рөлін қалай ойнағаны туралы сұрақ қойылды. Мендес әкесімен ерте жасында айырылғандықтан испан тілін де, әкесінің мәдениетін де толық үйренбегенін айтты. Ол: "Мен өзімді испандық деп есептемеймін. Мен өзімді шөлде өскен адам деп санаймын" деді.