Кіріспе

1962 жылы американдық азаматтарға қарсы АҚШ-тың жасалған ту операциясы

Northwoods операциясы – 1962 жылы АҚШ Қорғаныс министрлігінде туған жасалған ту операциясы болды. Ұсыныстарда ЦРУ агенттері американдық әскери және азаматтық нысандарға қарсы терроризм актілерін жасап, оларды Куба үкіметіне таңуды және Кубаға қарсы соғысты ақтау үшін пайдалануды көздеген. Құжаттағы мүмкіндіктерге АҚШ Әуе күштері ұшақтары болып жасырын түрде қайта боялған азаматтық ұшақтарды қашықтан басқару, АҚШ кемесін жару және АҚШ қалаларында терроризмді ұйымдастыру кірген. Бұл ұсыныстарды президент Джон Ф. Кеннеди қабылдамады. Фидель Кастро 1959 жылы Кубада билікті басып алып, жаңа кубалық үкіметке коммунистерді қабылдады, АҚШ бизнесін мемлекеттік меншікке алды және Кеңес Одағымен қарым-қатынасты жақсартты, бұл Суық соғыс кезінде АҚШ әскерилерінің алаңдаушылығын тудырды. Операцияның мақсаты – Куба үкіметін терроризм актілеріне кінәлі ету арқылы Кубаға қарсы соғысқа халықтың қолдауын қамтамасыз ету болды, бұл актілерді АҚШ үкіметі жасауды жоспарлаған. АҚШ федералды агенттігі Джон Ф. Кеннединің қазасына қатысты үкіметтік құжаттарды жариялауды бақылайды. Осы комиссия 1962-1964 жылдар аралығындағы 1521 беттік құпия әскери құжаттарды бірден жариялады. Northwoods құжатының "А қосымшасына қосымша" және "А қосымшасына қосымшасы" алғаш рет 1998 жылдың 6 қарашасында Ұлттық қауіпсіздік мұрағаты және CNN бірлесіп, 1998 жылғы "Суық соғыс" теледокументалдық сериясының бөлігі ретінде онлайн жарияланды – атап айтқанда, 1998 жылдың 29 қарашасында көрсетілген "10-эпизод: Куба" бөліміне қосымша құжат ретінде. "А қосымшасына қосымшасы" құжаттың жасалған ту туындылары бойынша терроризм шабуылдарын ұйымдастыру туралы ұсыныстарды қамтитын бөлімі болып табылады. Northwoods құжаты 2001 жылдың 30 сәуірінде Ұлттық қауіпсіздік мұрағатымен толыққанды онлайн форматта, мұқабалық меморандумдармен бірге жарияланды.

Ұрынулар

Куба жобасының операциялар жөніндегі бастығы, Бригадир генерал Эдуард Лансдейлдің әскери араласу үшін сылтаулар туралы сұрауына жауап ретінде, бұл құжат АҚШ-тың Кубаға әскери араласуына қоғамдық және халықаралық қолдау табуы мүмкін деп саналған әдістерді, соның ішінде жалған тумен жасалған провокацияларды және жоспарларды тізімдеді. Құжаттарға сәйкес, жоспар Кубаны АҚШ-қа қарсы әрекет етуге итермелеу үшін бірнеше қадамдар жасауды көздеді, содан кейін Кубаны АҚШ-тың Гуантанамодағы әскери базасына қарсы жасаған "жауырық әрекеттеріне" кінәлауды қарастырды; мұнан кейін Кубаның тактикалық азаматтық объектілері мен әскери бекіністеріне қарсы шабуылдар жасалып, "АҚШ-тың кең ауқымды әскери операцияларына" жол ашу керек болды.

"Мунгус" операциясы бойынша ұсыныстар

Нортвуд операциясынан басқа, "Мунгус" операциясы бағдарламасы аясында АҚШ Қорғаныс министрлігі Фидель Кастроның Куба режиміне қарсы шаралар қабылдау бойынша бірнеше ұқсас ұсыныстар жасады. Осы ұсыныстардың он екісі 1962 жылдың 2 ақпанында Бригадир генерал Уильям Х. Крейг жазып, Бригадир генерал Эдвард Лэнсдейлге, "Мунгус" операциясының командиріне ұсынған "Кубаны қаузалау, мазалау немесе бұзуға қатысты мүмкін шаралар" деген меморандумда келтірілген. Жоспарда "АҚШ Кубаға қарсы бірлескен әрекеттер үшін қажетті екі үшінші бөлігінің қолдауын алуға көз жеткізе алады" деген сенім білдірілді. Бірлескен штабтар жасырын шабуылдарға ұшырауы мүмкін елдер ретінде Ямайка мен Тринидад және Тобагоны атады. Екеуі де Британ достастығының мүшелері болғандықтан, Бірлескен штабтар АҚШ оларға жасырын шабуыл жасап, содан кейін Кубаны жалған айыптап, Ұлыбритания халқын Кастроға қарсы соғысты қолдауға итермелейді деп үміттенеді. Ұсыныс қорғаныс министрі Роберт Макнамараның бекітуіне жіберілді, бірақ іске асырылмады. Нортвуд жоспары ұсынылғаннан кейін Кеннеди Лемництерді Бірлескен штабтар төрағасы лауазымынан шеттетуге мәжбүр болды, бірақ ол 1963 жылдың қаңтарында НАТО-ның Бас одақтас қолбасшысы болды. АҚШ әскери басшылары Кеннедидің Кубаға қатысты басымдығын жоғалтып алғанын сезіне бастады, ал президент әскерилер арасында азая бастады. 1962 жылғы қазандағы Куба зымырандық дағдарысы кезінде қызмет басшыларымен Кеннедидің келіспеушіліктерінен бұрыннан қалыптасқан шиеленіс 1963 жылдың 10 маусымында АҚШ-тың сынаққа тыйым салу туралы бір жақты келісімін жариялауымен қайта жанданды. Операция Нортвудсқа қатысты құжаттар 1992 жылғы Джон Ф. Кеннедиге жасалған қастандық туралы ақпаратты жинау туралы заңға сәйкес құпиясы ашылды. Бұл заңға сәйкес жалпы саны төрт миллион құжат, соның ішінде Нортвуд операциясы, Мэриленд штатының Колледж Парк қаласындағы Ұлттық мұрағат арқылы қолжетімді болды. Алайда, Нортвуд операциясы туралы көпшілік 2001 жылы Джеймс Бамфордтың "Сырлар денесі" атты кітабы жарық көргенге дейін білмеді. 2001 жылдың 3 тамызында Куба Халықтық Билігінің Ұлттық Ассамблеясы (Куба Республикасының басты заң шығару органы) Нортвуд операциясы мен "Мунгус" операциясына қатысты мәлімдеме жасады, онда АҚШ үкіметінің мұндай жоспарларын айыптады.