Кіріспе

Габриэль Киелланд (6 шілде 1871 – 28 қыркүйек 1960) – норвегиялық суретші, архитектор және дизайнер.

Өмірбаян

Габриэль Киелланд Норвегияның Тронхейм қаласында дүниеге келген. Киелланд – Тронхейм Кафедралық мектебінің көптеген белгілі түлектерінің бірі. Кейін Киелланд Ганноверде сәулетші болу үшін оқыды, ал 1892 жылы Мюнхенге сурет салуды үйренуге барыпты. 1894 жылы Ваймарда оқыды, содан кейін Парижде Альфред Филипп Роллмен бірге білім алды. 1896 жылдан бастап ол Тронхеймде архитектор болып жұмыс істеді, қатаң және құрылымдық модерн стилінде жұмыс жасап, сонымен қатар пейзаждар, портреттер және бірнеше алтарьлық суреттер салды. Архитектор ретінде ол, басқалармен қатар, Тронхеймдегі Øvre Leirfoss электр станциясының, Финнес балалар үйінің және доктор Куреас клиникасының жобаларын жасады. Кейіннен 1899–1902 жылдары Тронхеймдегі Норвегия Технология институтында еркін қолмен сурет салу пәнінің оқытушысы болды. Киелланд Тронхеймдегі Нидарос соборындағы Роза терезесін (Rosevinduet i Nidarosdomen) жасағандығымен танымал. 1908 жылы Нидарос соборының оңтүстік қабырғасын қайта жаңартуға арналған боялған шыны терезелер конкурсында жеңіске жетті. Сонымен қатар, Киелланд шіркеудің барлық терезелерін жобалау бойынша ұсыныстар берді және витраждар жасауға тапсырыс алды. Суреттер – шіркеу тарихының профессоры Олуф Колсрудпен (1885–1945) бірлесіп жасалған иконографиялық бейнелер. Роза терезесі батысқа қарай күн батуын көрсетеді және соңғы сот күнін символдайды. Роза тәрізді терезелердің құрылымдық жоспары собор архитекторы Олаф Нордхагеннің жобасына сәйкес жасалған, ал диаметрі сегіздік симметрия бойынша құрылған, ал ішкі бөліктері диаметрдің 16 бөліктен тұруы үшін пропорционалды. Терезедегі боялған шыны 10 000-нан астам бөліктен тұрады. Роза терезесі 1930 жылы Әулие Олавтың қайтыс болуының жылдығына орай Норвегия әйелдерінің сыйы ретінде табысталды және Киелландтың шедевр туындысы саналады.