Угандалық заңгер және саясаткер Мирия Матембе туралы

Кіріспе

Угандалық заңгер және саясаткер Мирия Рукоза Кобурунга Матембе, ЛЛ. D (honoris causa) (28 тамыз 1953 жылы туған) – Уганданың бұрынғы Панафрикалық парламентінің мүшесі. Парламентте қызмет еткен кезінде ол Ережелер, артықшылықтар және тәртіп комитетінің төрағасы болды, бұл комитет парламенттің тұрақты комитеті еді. 2006 жылдың маусым айында ол Демократияны қолдайтын ұлттық қордың Рейган Фаселл демократиясының стипендияты болды. Қазіргі уақытта Матембе Угандадағы сайлау демократиясы жөніндегі азаматтық коалицияның (CCEDU) төрағасы.

Өмірбаян

Матембе Бвизи Бвера, Кашари, Мбарара ауданында, шаруалар болған Самуэль мен Эсеза Рукоза отбасында дүниеге келді. Матембе тоғыз баладаң төртіншісі, олардың бесеуі ұл, төртеуі қыз.

Білім

Матембе Рутома бастауыш мектебінде оқыды, одан кейін O деңгейіндегі білімін Бверянянги қыздар мектебінде аяқтады. Жоғары деңгейдегі білімін Намасағали колледжінде алды. Ол Макерере университетінен заң бакалавры (LLB) және Уорвик университетінен заң магистрі (LLM) дәрежелерін алды.

Мансап

Матембе өзінің мансабын Әділет министрлігінің Бас прокуратура департаментінде оқушы мемлекеттік прокурор ретінде бастады. Кейін ол Макерере университетінің Бизнес мектебінде (MUBS), бұл кезде ол Уганда коммерциялық колледжі болған, дәріс оқыды. 5 жылдан кейін ол Уганданың Орталық банкіне (Уганда Банкі) ауысты. 2001-2006 жылдары Мбарара округінің әйелдер депутаты болды. 2021 жылғы қарттар депутаты сайлауында ол 11-ші Парламентте егде жастағы азаматтарды өкілдік етуді көздегенімен, NRM-нің Пегги Ваакодан жеңілді.

Әйелдер құқығын қорғау

Мирия Матембе – Угандадағы әйелдер құқығын жақтаушы және олардың мүддесін қорғаушы. 1989 жылдан бастап екі он жылдан астам Уганда парламентінің мүшесі болды. 1998 жылдан 2003 жылға дейін Уганда үкіметінде этика және тұтастық министрі қызметін атқарды, содан кейін Уганданы өкілдік етіп Панафрикалық парламентке мүше болды. 1995 жылы ол Уганда Конституциясын жасаған Конституциялық комиссияның құрамына кірді. Сонымен қатар, ол Уганда мен Кениядан келген сарапшылардың бірі болып, 2015 жылы Kituo cha Katiba ұйымдарының қолдауымен Танзания Конституциясының жобасын қарап, ұсыныстар жасады және оның нәтижелерін Warioba комитетіне ұсынды. Бұрын ол Action for Development ұйымының төрағасы болды, ол Угандадағы әйелдердің мүддесін қорғайтын жетекші ұйым және оны бірлесіп құрған. 1990 жылы Кампалада өткен Панафрикалық конгрестің орынбасары болды. Ол сондай-ақ Кампаладағы Chartered Institute of Bankers институтында заң және ағылшын тілінен дәріс берді. Заңгер мамандығы бойынша Матембе бірнеше мақаланың және «Мирия Матембе: гендер, саясат және Угандада конституция құру» атты кітаптың авторы, бұл кітап Угандадағы саясаттағы әйелдерге арналған. 2006 жылдың қазан айында Матембе Сан-Диего университетінің Joan B. Kroc Institute for Peace & Justice Distinguished Lecture Series аясында «Әйелдер, соғыс, бейбітшілік: бейбітшілік құрудағы саясат» тақырыбында лекция оқыды. 2011 жылы ол Кампала, Угандадағы Grand Imperial қонақүйінде өткен 11-ші Сара Нтиро лекциясы мен марапаттау кешінде бас сөз сөйледі. Африкалық әйелдерді білім берушілер форумы (Fawe) ұйымдастырған шарада, қыз балаларға білім беруді ынталандырған немесе оларға көмектескен әйелдер марапатталды, сондай-ақ, мүмкіндігі шектеулі қыз балаларға көмек көрсетілді. Басты наградалар екі санатта табысталды: «Ерекше әйел» сыйлығы қыз балалардың біліміне үлес қосқан әйелдерді марапаттады, ал «Үлгілі тұлға» сыйлығы жас қыздарға жақсы үлгі көрсеткен әйелдерге берілді. Қыз балалар біліміне қосқан ерен еңбегі үшін марапатталған Матембе сыйлықты қабылдағанда Құдайға шүкіршілік айтты. Оның сөзіне göre, білімсіздік және ресурстардың жетіспеушілігі қыз балалардың біліміне кедергі келтіретін факторлардың бірі.

Miria Matembe has been a strong proponent for and an advocate of women's rights in Uganda. For over two decades beginning in 1989, she was a member of Uganda’s parliament. She worked in the Ugandan government as minister for ethics and integrity from 1998 to 2003, after which time she became a member of the Pan African Parliament representing Uganda. In 1995, she was a member of the Constitutional Commission that created the Ugandan Constitution and She was one of the experts from Uganda and Kenya that reviewed and made proposals on the Proposed Constitution of Tanzania and presented their findings to the Warioba Committee in 2015, under the auspices of Kituo cha Katiba. She was the former chairperson of Action for Development, Uganda's leading women's advocacy organization, an organization she co founded. In 1990, she was the deputy general of the Pan African Congress held in Kampala. She has been a lecturer on law and English at the Chartered Institute of Bankers, also in Kampala. A lawyer by profession, Matembe is also the author of several articles and a book, Miria Matembe: Gender, Politics, and Constitution Making in Uganda, on women in politics. In October 2006, Matembe gave a lecture entitled "Women, War, Peace: Politics in Peacebuilding" at the University of San Diego's Joan B. Kroc Institute for Peace & Justice Distinguished Lecture Series. In 2011, she delivered the keynote address at The 11th Sarah Ntiro Lecture and Award held at Grand Imperial Hotel, Kampala Uganda to those women who are either inspiring models or have worked to facilitate girl child education at the Forum for African Women Educationalists (Fawe) organised event and, for the disadvantaged girl child. The main awards came in two categories; the "Woman of Distinction" award that recognised women whose activities promoted girl child education, and the Model of Excellence award that awarded women achievers who set a good example for young girls. Matembe who was one of those honoured for her valiant efforts to promote girl child education gave thanks to god when accepting the award. She said ignorance and lack of resources were some of the issues hampering the advancement of girl child education.

Марапаттар

Құрметті заң докторы (LL. D) Виктория университетінен, 2007 ж.

Отбасы

Ол Некемия Матембеге үйленген және олардың Годвин, Гилберт, Гидеон және Грейс атты 4 ұлы бар.