Кіріспе

1964 жылдың желтоқсанында мына оқиғалар орын алды:

1964 жылдың 2 желтоқсаны (сәрсенбі)

1955 жылы құлатылған Аргентинаның бұрынғы президенті Хуан Перон Испаниядан жасырын түрде оралып, Аргентинаның диктаторы ретінде билікті қайтадан алуға тырысты. Мадридтен ұшақ Бразилиядағы Рио-де-Жанейроға тоқтаған кезде Бразилия билігі ұшаққа кіріп, Перонға ұшақтан түсуді бұйрық берді. Аргентиналық кәсіподақ жетекшісі Аугусто Вандор "Қайтару операциясын" ұйымдастырып, Испаниядан Перонмен бірге келді, оған Аргентинаға баруға рұқсат берілді. Ал Перон Риодан Мадридке қайтып баратын Iberia DC 8 рейсімен қайта жіберілді. Перонның Iberia Airlines рейсі Уругвайдағы Монтевидеоға қонуға жоспарланған еді, онда Перон Парагвай арқылы Аргентинаға өтуді ниеттенген. Перон 1973 жылы Аргентинаға оралып, 1974 жылы қайтыс болғанға дейін президенттік қызметін атқарды. Марио Савио Берклидегі Калифорния университетінің 5000 студенті алдында сөз сөйлеп, кейін "Дөңгелектердегі денелер" деп аталатын танымал сөзін жеткізді, оларға университет әкімшілік ғимараты – Спраул Холлды басып алуға шақырып, басшылық етті. 1000-нан астам адам ғимаратқа кіріп, отырыс бастады; UC өкілдері 814 адам қамауға алынғанын және "отырысқа қатысып, түрмеге түскендердің көпшілігі студенттер болғанын" хабарлады. "Кейбір сәттерде, - деді Савио, - машинаның жұмысы соншалықты жаман болады, сіз оған қатыса алмайсыз, жүрегіңіз ауырады, және сіз денелеріңізді дөңгелектерге, тісті дөңгелектерге, барлық құрылғыларға қоюыңыз керек, оны тоқтатуыңыз керек. Сондай-ақ, оның иелеріне сіз еркін болмасаңыз, машина мүлдем жұмыс істемейтінін көрсетуіңіз керек". Сөз бостандығы қозғалысы Берклиден басталып, Америкадағы және одан тыс жерлердегі басқа да университеттер мен колледждерге тарады.

1964 жылдың 3 желтоқсаны (сәрсенбі)

20 Ұлттық лига мен Америка лигасының бейсбол командаларының иелері әуесқой ойыншыларды тең бөлу үшін Бас лига бейсболының драфтын құруға дауыс берді. Басқа кәсіби спорт лигаларындағы драфт процесін үлгі етіп, командалар «өткен маусым соңындағы турнирлік кестедегі кері ретпен» ойыншыларды таңдайтын болады. Бұл ұсынысқа Нью-Йорк командалары («Янкиз» және «Метс»), Лос-Анджелес командалары («Доджерс» және «Энджелс»), Сент-Луис «Кардиналс», Миннесота «Твинз» және Вашингтон «Сенаторлар» қарсы болғанымен, резолюция бірауыздан қабылданды. Командаларға таңдалған ойыншылармен шектеулі уақыт ішінде эксклюзивті келіссөздер жүргізуге алғашқы мүмкіндік берілді. Алғашқы драфт 1965 жылдың 8 маусымында өтеді. Сиримаво Бандаранайке Сейлонның премьер-министрі ретінде сенімсіздік дауысынан бір дауыс айырмасымен жеңіліп қалды, өйткені оның Шри-Ланка бостандық партиясынан 14 депутат оған қарсы дауыс берді. Өкілдер палатасы оның үкіметіне сенімсіздік білдіргені туралы резолюцияның соңғы нәтижесі 74 дауыс «жақтау», 73 дауыс «қарсы» болды. Мұның тікелей себебі – Ланка Сама Самажа партиясымен коалициялық үкімет құруы және оппозициялық газеттерді мемлекеттік меншікке алуы болды. Наурыз айында жаңа сайлаулар өтеді, ал оппозиция жетекшісі Дадли Сенанаяке өзінің Біріккен Ұлттық партиясымен жаңа үкімет құрады. НАСА Солтүстік Америкаға Параглайдерлік қону жүйесі бағдарламасындағы одан әрі ұшу сынақтарына қаражаттың жоқтығын хабарлады, толық масштабты сынақ көлігінің 25-ші ұшу сынағы аяқталғаннан кейін. НАСА Солтүстік Америкаға аталған сынақ көліктерін және жабдықтарын келісімшарт бойынша ұшу сынақтарына пайдалануға рұқсат берді. North American екі апталық сынақ бағдарламасын жүргізді, ол 19 желтоқсанда экипажбен сүйреу сынақ көлігінің сәтті ұшуымен аяқталды. Монреальдің Квебек штатының Сент-Лоран қалашығындағы банкке Санта-Клаус кейпінде шабуыл жасап, дабылға жауап берген екі полицейді өлтірген канадалық қылмыскер Джордж Маркоттқа тағайындалған өлім жазасы, оны асып өлтіруге 12 сағат қалғанда жеңілдетілді. Бұл шешім премьер-министр Лестер Пирсон кабинетінің дауыс беруімен, Әділет министрі Гай Фавроның өтініші бойынша қабылданды. Полиция Берклидегі Калифорния университетінің 814 студентін Спраул Холл әкімшілік ғимаратын басып алып, оған жаппай кіруінен кейін тұтқындады. Отырарлықтардың ең тікелей наразылығы – студенттік белсенділерді жазалау туралы шешімге қарсы болды. Даниялық футбол клубы Brøndby IF екі жергілікті клубтың – Brøndbyøster Idrætsforening және Brøndbyvester Idrætsforening бірігуі нәтижесінде құрылды. Клуб Данияның Суперлигасында 10 рет ұлттық чемпионатты жеңіп алды, ал ұлттық Дания кубогын 6 рет жеңді. Қайтыс болды: АҚШ Әскери-теңіз күштерінің бірінші бас инспекторы, адмирал Чарльз П. Снайдер, 85 жасқа толды.

1964 жылдың 5 желтоқсаны (сенбі)

Оңтүстік Дакотадағы Эллсворт әуе базасындағы L 02 ұшыру қондырғысында америкалық LGM 30B Minuteman I зымырасы стратегиялық дайындыққа қойылғанда, екі авиатор ішкі аймақтың қауіпсіздік жүйесін жөндеу үшін жіберілді. Олар жүйені тексеріп жатқанда, қайта кіру бөлімінің астындағы аралықтағы бір ретроракета іске қосылып, зымыранның шахтаның еденіне шамамен 75 фут (23 метр) құлауына себеп болды. Зымыран еденге тигенде, батареяларды қамтитын қаруландыру және оқ-дәріні жару/биіктікті басқару жүйесі жыртылып, зымыранның барлық қуат көздерін жойды, нәтижесінде оның құрылымына елеулі зақым келді. Барлық қауіпсіздік құрылғылары қарулы оқ-дәрінің қарулануын болдырмау үшін қажетті оқиғалар тізбегін анықтамай, дұрыс жұмыс істеді. Жарылыс немесе радиоактивті ластану болған жоқ. Рим папасы Пауыл VI төрт күндік Үндістанға саяхатынан кейін Ватикан қаласына оралды, бірақ оны алып бара жатқан DC-8 ұшағына екі түрік әуе күштерінің истребительдері қауіпті жақындап ұшты. Alitalia рейсі Бомбейден Римге Түркияның әуе кеңістігіне кіргенде, 25 минут бойы құрмет көрсету мақсатымен төрт ұшақтың эскорты ілесіп келді, бірақ Alitalia ұшқышының қашықтау туралы сұранысын қабылдағаннан кейін тарап кетті. Екі ұшақ "қанаттың ұзындығынан да аз қашықтықта ұшты", бұл мәлімдеме DC-8 жолаушыларының бірі түсірген фотосуретпен расталды. Калифорния штатының Пасадена қаласындағы реактивтік қозғалтқыштар зертханасының бақылаушылары уақтылы ретроракеталарды іске қосып, "Маринер-4" зымыранының траекториясын түзетіп, оны Марс планетасына бағыттады. Бағытты түзету, егер түзету жасалмаса, "Маринер" зондының Марстың жанынан қашып өтетіні есептелгеннен кейін жүзеге асырылды; жаңа бағыт зондты планетаға жақын келтіру үшін есептелді. АҚШ-тағы Ұлттық ғылым академиясы Ұлттық инженерлік академияны құрды, NAS жаңа академияның ұйымдық ережелерін бекітті.

1964 жылдың 15 желтоқсаны (сегізінші)

"Гемини" ғарыш кемесі бойынша центрифугалық жаттығулардың екінші кезеңі аяқталды. Екінші кезеңде "Гемини Титан-3" және "Гемини Титан-4" ғарыш сапарларын жасаған экипаждарға қайта оқыту курстары ұйымдастырылды, олар қысымды костюмдермен жабдықталған күйде жаттығулар жасады. Әлі ресми түрде міссияға бекітілмеген астронавттар үшін бұл бағдарлама жеңімен киіну жағдайында танысуға мүмкіндік берді. Екінші кезең 1964 жылдың қараша айының басында басталды. Таңғы сағат 2:12-де аяқталған ұзақ пікірталас нәтижесінде Канаданың Төменгі палатасы 163 дауысқа 78 дауыспен Канаданың жаңа туын – қызыл түсті екі жолақтың арасында ақ түсті фонға орналасқан қызыл жапырақтың суретін бекітті. Дауыс беру процесі Канада Сенатына жүктелді. Гленн Т. Сиборг синтезделген химиялық элемент – Курий үшін АҚШ патентін No 3,161,462 алды. Сиборг 10 қарашада Америцийге де патент алған еді.

1964 жылдың 19 желтоқсаны (сенбі)

АҚШ конгрессмені Джеральд Р. Форд, Мичиган штатынан, қаңтар айында АҚШ Өкілдер палатасының Республикалық партия мүшелері өздерінің жетекшісіне дауыс беретін кезде азшылық жетекшісі Чарльз А. Холлекке қарсы тұру ниетін жариялады. Форд 4 қаңтарда 73-67 есебімен шамалы артықшылықпен жеңіске жетіп, 1973 жылға дейін осы лауазымда қалды. Ол АҚШ-тың жаңа вице-президенті болып сайланды және, соңында, АҚШ президенті Ричард М. Никсон отставкаға кеткеннен кейін елдің президенті болды. Толық ай тұтылуы астрофизик Дж. М. Саариге жақсартылған құралдармен ай бетін инфрақызыл пирометриялық түрде сканерлеуге мүмкіндік берді, бұл 1960 жылдың 13 наурызындағы тұтылу кезінде Ричард В. Шортхиллдің Тихо кратерінде "ыстық нүктелерді" ашқандығын жалғастырды. Саари өзінің бақылауларын Египеттегі Хелван обсерваториясынан жүргізді. Тұтылу 0059 UTC-де (Солтүстік және Оңтүстік Америкада жұма күні кешке) басталды және Батыс Еуропа мен Африкадан да көрінді. Әскери төңкерісте Оңтүстік Вьетнамды билейтін әскери хунта, генерал Нгуен Хан басшылығымен, Жоғарғы Ұлттық Кеңесті таратып, оның бірнеше мүшелерін қамауға алды. Келесі күні генерал Хан елді Қарулы Күштер Кеңесі басқаратынын жариялады. Хан 24 ақпанда биліктен алынды. Америка консервативтік одағы (АКУ), АҚШ-та консервативті саяси іс-қимылды қолдау үшін ең көне лобби ұйымы, Вашингтон қаласында шамамен 100 консервативті көшбасшылардың кездесуінде құрылды. АҚШ конгрессмені Дональд К. Брюс ұйымның бірінші төрағасы болып сайланды. Туған: Арвидас Сабонис, литвалық кәсіби баскетболшы және АҚШ-тағы Найсмит баскетбол даңқы залына, сондай-ақ Мадридтегі FIBA даңқы залына енген; Каунаста, Литва КСР, Кеңес Одағы.