Кіріспе
Австралиялық ұшақ өндіруші
GippsAero (бұрынғы Gippsland Aeronautics) – Австралияның Виктория штатындағы Морвелл қаласында орналасқан Латроб аңғары әуежайындағы австралиялық ұшақ өндіруші компания. Компания бір қозғалтқышты ұпай-ұшақтарды құрастырады. Оларға көп мақсатты GA8 Airvan және ауыл шаруашылығына арналған GA200 Fatman кіреді. 2020 жылдың соңында бренд иесі Mahindra Aerospace, сатылымның нашар болуына байланысты сатып алушы табылмайынша GippsAero компаниясын жабу жоспарларын жариялады. 2021 жылғы Басқарма есебінде GippsAero Pty Ltd компаниясының қосалқы бөлшектер мен техникалық қолдау ұйымына айналғаны көрсетілген.
Тарих
Гиппсленд Аэронавтика 1977 жылы Питер Фурлонгпен Морвеллдегі Латроб аймақтық әуежайынан жұмыс істейтін ұшақтарды күту және модификациялау бизнесі ретінде құрылды. Ол Австралияның Ұлттық қауіпсіздік кеңесі және Esso Australia сияқты ірі ұйымдармен, сондай-ақ жергілікті коммерциялық операторлармен жұмыс істеді. 1984 жылы Джордж Морган Питер Фурлонгпен бірігіп, Gippsland Aeronautics Pty Ltd компаниясын құрды. 1985-1991 жылдар аралығында Gippsland Aeronautics компаниясы жергілікті ұшақ операторларының сұрауы бойынша, басқа ұшақтарға қарағанда жақсы көтеру және басқару қабілеттеріне ие ауыл шаруашылығы ұшағын жобалау мақсатында GA200 ауыл шаруашылығы ұшағын әзірледі. GA200C Fatman ұшағы 1991 жылы Австралияның азаматтық авиация органымен сертификатталды. 1993 жылы компания GA8 деп аталатын жаңа ұшақтың жобалау жұмыстарын бастады, ол алты орындық Cessna 206 және он орындық Cessna Caravan арасындағы нарықтық нишаны толтыруға арналған. "Негізгі концепция" GA8 Airvan алғашқы ұшуын 1995 жылдың наурыз айында жасады және Авалондағы Австралия халықаралық авиашоуында таныстырылды. GA8 Airvan прототипі алғашқы ұшуын 1996 жылдың тамызында жасады. Содан кейін Airvan ұшағы кең ауқымды ұшу сынақтары мен даму бағдарламасынан өтті. 2000 жылы Австралияның азаматтық авиация қауіпсіздігі басқармасы GA8 Airvan-ды FAR 23 48-толықтыруына сәйкес сертификаттады, ал экспорт келесі жылдың желтоқсанынан басталып, Орталық Американың Белиздегі Maya Island Air компаниясына алғашқы жеткізілім жасалды. 2002 жылы АҚШ-тың азаматтық әуе патрулі Gippsland Aeronautics компаниясын Airvan ұшақтарын жеткізуге тағайындады, бұл CAP-ті Airvan-ды иеленген және пайдаланған алғашқы американдық ұйым және бүкіл әлем бойынша Австралияның GA8 ұшақтарының ең ірі паркін иеленуші етті. 2003 жылы Airvan Канадада типтік сертификат алды, ал Avalon Aircraft Corporation (Британдық Колумбияның Ричмонд қаласы) Канадалық өкіл болып тағайындалды. Бұдан кейін АҚШ FAA-ның типтік сертификаты берілді. 2004 жылы алғашқы Airvan канадалық оператор Wings Over Wilderness компаниясына жеткізілді, ал Airvan үшін жүк бөлімі Австралияның азаматтық авиация органымен сертификатталды. Еуропалық авиациялық қауіпсіздік агенттігі (EASA) 2005 жылы GA8 Airvan-ды сертификаттады. Гиппсленд Аэронавтикасының Airvan #100 ұшағы келесі жылдың қыркүйек айында құрастырылып аяқталды. 100 Airvan-ның құрастырылуы Австралияның ұшақ құрастыру саласындағы маңызды кезең деп есептелді. 2-ші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезеңде кем дегенде үш австралиялық азаматтық ұшақ өндірушісі 100-ден астам ұшақ құрастырды, олардың ішінде Transavia Airtruk (118), Victa Airtourer (168) және 170 қос қозғалтқышты N22 және N24 Nomads ұшақтарын құрастырған Үкіметтік ұшақ фабрикалары (GAF) бар. 2007 жылдың ақпанына дейін Gippsland Aeronautics 110 GA8 Airvans және 50 GA200 Fatmans ұшақтарын құрастырды. 2009 жылдың желтоқсанында Mahindra Aerospace Pvt. Ltd. (MAPL), Үндістанның Mahindra Group компаниясына тиесілі, компанияның 75,1% көпшілік үлесін сатып алды. 2023 жылдың қарашасында Джордж Морган Mahindra Aerospace компаниясынан GippsAero-ны толық сатып алғанын және енді компанияның жалғыз иесі болғанын мәлімдеді.
GA200 Fatman
Ауыл шаруашылығы ұшақтарын жетілдіру және қауіпсіздігін арттыру Гиппсленд Аэронавтиканың қазіргідей ұшақтарды жобалау және өндіру бизнесінің бастауы болды. Компания 1980-ші жылдардың ортасында бес ауыл шаруашылығы Пайпер ПА-25 Пауни ұшағын осыншалықты өзгертті ki, жаңа конструкцияны сертификаттау туралы шешім қабылданды. 1991 жылы Гиппсленд Аэронавтиканың алғашқы отандық конструкциясы – GA200 Fatman Австралияның ұшуға жарамдылық сертификатын алды. Сертификатталған GA200 Fatman (кейде ресми емес GA200B деп те аталады) 250 ат күші бар қозғалтқышпен 800 литр көтеру қабілетіне ие болды. 1993 жылы компания жаңа модельді – GA200C Fatman сертификаттады, ол 300 ат күші бар қозғалтқышпен бір тонна (1050 литр) көтеруге қабілетті болды, бұл ұшаққа оның класындағы кез келген ұшақтан 30-50% жақсы көрсеткіштерді берді. 1990-шы жылдардың соңында Fatman өндірісі Airvan үшін орын ашу мақсатында қысқартылды.
GA8 Airvan
Fatman нұсқаларының табыстылығына қарамастан, пайда әлемдік ауыл шаруашылығы саласының өркендеп-көктеп, құлдырап-жаңғыру цикліне тым тәуелді болды. Содан кейін, Gippsland Aeronautics компаниясының екінші жаңа дизайны – GA8 Airvan ұшағы директорлар/дизайнерлер Фурлонг пен Морган тарапынан Cessna 206/207 және DHC Beaver ұшақтарын алмастыруға арналған көмекші көлік ретінде жобаланды. Cessna 206 ұшағын «әлемдегі ең үздік жұмыс аттарының бірі» деп мойындаған бұл екеу, көбірек жолаушыларды тасымалдай алатын поршеньді қозғалтқышты ұшақтың нарықтағы потенциалын байқады. Бұл операторлардың табысын арттырады, турбиналық қозғалтқышты ұшақ сатып алуға кеткен шығындардан сақтайды. Осылайша, GA8 Airvan жоғары қанатты, сегіз орындық ұшақ ретінде GA200C дизайнының негізінде құрылды. 1993 жылы сертификациялау басталды, алғашқы прототип/концепциялық ұшақ жасалды. Сегіз жылдық дамытутан кейін, GA8 Airvan 2000 жылдың желтоқсанында Австралия Азаматтық авиация қауіпсіздігі басқармасынан FAR 23 48-ші түзету талаптарына сәйкес типтік сертификат алды, содан кейін 2003 жылдың басында 54-ші түзетуге жаңартылды. Осыдан кейін сол жылы АҚШ Федералдық авиация басқармасы және Канаданың Көлік министрлігі де сертификациялады. 2005 жылы Еуропалық авиациялық қауіпсіздік агенттігі (EASA) Airvan ұшағына сертификат берді. Қазіргі таңдағы GA8 Airvan экспорттық сатылымдары Ұлыбритания, Нидерланды, Германия, Индонезия, Жаңа Зеландия, Оңтүстік Африка, Ботсвана, Мозамбик, Лесото, АҚШ, Канада және Орталық Америкадағы Белиз елдерінде жүзеге асырылды, сонымен қатар Батыс Австралия, Квинсленд, Виктория, Оңтүстік Австралия және Солтүстік территориядағы ішкі сатылымдар да бар. 2006 жылдың қазан айында Gippsland Aeronautics компаниясы «турбожүктегіш прототиптік ұшаққа ұшу сынақтары басталды. Таңдалған қозғалтқыш – қазіргі орнатылған атмосфералық қозғалтқыштың турбожүктегіш нұсқасы болып табылатын Lycoming TIO 540 AH1A қозғалтқышы» деп хабарлады.
Даму және болашақ өнімдер
2008 жылдың 18 маусымында Gippsland Aeronautics GAF Nomad ұшағының типтік сертификатын алу бойынша тендерді жеңіп алғанын және өндірісті қайта бастауға мүмкіндік алатынын хабарлады. Екі қозғалтқышты, 18 орындық қайта жаңартылған Nomad ұшағы GA18 деп аталады, ол жаңа қозғалтқыштармен, ұшақ пернелерімен, шыны кабинамен және салмақты азайту шараларымен қайта жасақталады. Жаңа 10 орындық GA10 ұшағын әзірлеу мен сертификаттаудан кейін оны пайдалануға беру жоспарланған. 2009 жылдың желтоқсан айында Үндістанның Mahindra Group компаниясына тиесілі Mahindra Aerospace Pvt. Ltd. (MAPL) компаниясы 75,1% бақылау үлесін сатып алды. 2011 жылдың наурыз айында 2011 жылғы Австралия халықаралық авиашоуында GippsAero GA10 ұшағын таныстырды. 8 орындық GA8 Airvan поршеньді қозғалтқышты ұшағының жетілдірілген нұсқасы болып табылатын GA10 ұшағының конструкциясы кеңейтіліп, орын саны мен жүк көлемін арттыру үшін турбовинтті қозғалтқышпен жаңадан жабдықталды. Бірақ 2020 жылдың соңына қарай GA18 ұшағы нарыққа шығарылмас бұрын әзірлеу толығымен тоқтатылды.