Ирак соғысына қарсы жаһандық наразылықтар: "X күні"
20 March 2003 anti-war protest
2003 ж. Иракқа басып кіруге қарсы әлемдік наразылықтар өтті. "X күні" акцияларында 350 мыңнан астам адам қатысты, қала орталықтарында көлік тоқтатылды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
2003 жылдың 20 наурызында, Иракқа басып кіру басталғаннан кейінгі күні, оған қарсы әлемнің түкпір-түкпірінде мыңдаған наразылық акциялары мен демонстрациялар өтті. Көптеген жағдайда бұл наразылықтар "X күні" деп аталды, себебі олар соғыс басталған күні, ол күннің қандай күні болғанына қарамастан, өткізілу үшін ұйымдастырылған. Кем дегенде 350 000 адам қатысты. Алдыңғы, ақпан айында өткен наразылықтар одан әлдеқайда ірі болды.
On 20 March 2003, the day after the invasion of Iraq had begun, thousands of protests and demonstrations were held around the world in opposition to it. In many cases, these protests were known as "Day X" protests, reflecting the fact that they had been organized to occur when war started, whatever day that might have been. At least 350,000 people participated. The previous protests in February had been substantially larger.
Америка Құрама Штаттары
АҚШ-тың кейбір қалаларында, Вашингтон, Чикаго, Сан-Франциско, Нью-Йорк, Питтсбург және Портленд сияқты қалаларда, наразылық білдірушілер қала орталықтарындағы қозғалысты тоқтатты, мақсаты – қалаларды тоқтату. Бостон, Атланта және Калифорния штатындағы Кармел-бай-зе-Си сияқты басқа қалалардағы наразылықтар азырақ қарсылық танытты. Дегенмен, Индиана штатындағы Оберн және Миннесота штатындағы Сент-Пол сияқты басқа қалаларда адамдар соғысты қолдап, қарсы демонстрациялар ұйымдастырды. Сан-Францискода 5000-нан астам наразылық білдірушілер, «X күні» соғысты тоқтату мақсатында қаланы жабуды апталар бұрын жоспарлағаннан кейін, Қаржылық ауданды блокадалады, нәтижесінде 2200 адам қамауға алынды. Басқа наразылар қара түсті топ ретінде шеруге шығып, бірнеше әскери жұмылдыру орталықтарына шабуыл жасап, тонады. Велосипедшілердің үлкен тобы да Бэй көпіріне баратын жолды тоқтатуға тырысты. Федералды ғимараттың сыртында 300-ге жуық наразылық білдірушілер демонстрация өткізді. Кейбір наразылар ғимараттың алдындағы және артындағы тротуарлар мен алаңдарға құсуды бастады. Тілшілерге берген сұхбаттарында, наразылық білдірушілердің Ирактағы соғыс «оларды ауыр қалдырғанын» айтты. 20-ға жуық федералды қызметкер мен ғимаратқа кіруге тырысқан басқа да келушілерге кедергі келтіруге тырысқан жеті наразылық білдіруші қамауға алынды. Сонымен қатар, Филадельфияда түрлі федералды кеңсе ғимараттарының кіреберістерін тосқаннан кейін 100-ден астам наразылық білдірушілер қамауға алынды. Чикагода Федералды алаңда шамамен 10 000 адам жиналды, содан кейін сағат түскі уақытта Lake Shore Drive бойымен спонтанды шеру ұйымдастырылды. Шеру бастапқыда солтүстік бағытта жүрді, бірақ оңтүстік бағытқа да бұрылып, екі бағытта да қозғалысты тоқтатты. Бір кезде шерушілердің алдыңғы қатары бөлігіштерден секіріп өтіп, туристер көп баратын Магнифисент Майлға (Мичиган даңғылы) бет алды. Полиция, 1999 жылы Сиэтлде өткен Дүниежүзілік сауда ұйымының наразылықтарына ұқсас жағдайдан қорқып, күшейткіштерді шақырып, Мичиган даңғылына бара жатқан шерушілердің жолын кесті. Шеру ақырында Чикаго Су мұнарасынан Мичиган даңғылына түсуіне кедергі келтірілді. Полиция наразылық білдірушілерді екі жағынан да жауып, олардың қозғалуына немесе кетуіне рұқсат бермеді. Осы кезде наразылық білдірушілердің саны шамамен 600-ге дейін азайды. Бір сағаттан кейін көптеген наразылық білдірушілер кеткісі келді, бірақ мүмкіндік болмады. Олар: «Бізді босатыңыз. Бізге дәретхана керек» деп ұран салды. Әр он минут сайын үш-төрт полицей жиналған көпшілікке кіріп, белгілі бір адамды (полиция ұйымдастырушы деп санайтын) ұстап, қамауға алды. Полиция бес жүзден астам наразылық білдірушіні қамауға алып, тағы бірнеше жүз адамды уақытша ұстады.
In some United States cities, including Washington, DC, Chicago, San Francisco, New York, Pittsburgh, and Portland, Oregon, demonstrators blocked traffic in the city centers with the goal of shutting the cities down. In other cities, such as Boston, Atlanta, and Carmel by the Sea, California, demonstrations were less confrontational. However in other cities, including Auburn, Indiana and St. Paul, Minnesota, people counter demonstrated in support of the war. In San Francisco, well over 5,000 protesters, having planned weeks in advance to shut down the city on "Day X" as part of Direct Action to Stop the War, blockaded the Financial District resulting in 2,200 arrests. Other protesters, marching as a black bloc, attacked and looted several military recruitment centers. A Critical Mass of cyclists also attempted to block traffic to the Bay Bridge. Approximately 300 protesters demonstrated outside of the federal building. Some of the protesters apparently began vomiting on the sidewalks and plaza areas in front of the building and behind the building. Spokespeople told reporters that it was the protesters' way of saying that war in Iraq "made them sick." Seven demonstrators were arrested after attempting to block about twenty federal employees and other visitors trying to enter the building. Similarly, over 100 protesters were arrested in Philadelphia after blocking the entrances to various federal office buildings. In Chicago, a massive gathering of some 10,000 people was held at the Federal Plaza, followed by a seemingly spontaneous march up Lake Shore Drive during rush hour. The march was originally in the northbound lanes, but the march spilled into the southbound lanes also stopping traffic going both ways. At some point, marchers at the front decided to jump the dividers and head over to Michigan Avenue (the touristy Magnificent Mile). The police who had been mild mannered until then began to get afraid of something akin to the World Trade Organization protests in Seattle in 1999 happening and started to call for back up and block the protesters from reaching Michigan Avenue. The march was eventually blocked at Chicago Water Tower from going down Michigan Avenue. The police closed the protesters in from both sides and wouldn't let them move or leave. At this point, the group of protesters had dwindled down to 600 or so. After an hour, many protesters wanted to leave but were unable to. They began chanting things like: "Let us leave. We have to pee." Every ten minutes or so, three or four police officers would go into the crowd and beeline for a certain person (possibly those the police believed were organizers) who they would grab and arrest. The police arrested more than five hundred protesters, and detained several hundred more.
Дүниежүзі бойынша
2003 жылдың 20 наурызында таңертең Германияның барлық жерінде мектеп оқушылары спонтанды шерулер ұйымдастырды; Берлинде 120 000-нан астам адам шеруге қатысты. Іс-қимылдар Гейдельберг, Франкфурт, Лейпциг және Нюрнберг қалаларында да басталды. Кейбір оқушылар өздеріне мұғалімдері мен мектеп директорларының тыйым салғандарын хабарлады. Мюнхенде студенттер университет алдына жиналып, содан кейін АҚШ консулдығына шеру тартты, онда олар қаза болған ирактық азаматтардың құрметіне АҚШ туын түсіруді талап етті. Кейін олар Мюнхеннің орталық алаңына жетті, онда демонстрация той және наразылықтың араласуына айналды. Ұлыбританияда да демонстрациялар өтті. Йорк қаласында мектеп оқушылары қалалық кеңес және кәсіподақ өкілдерімен бірге күндізгі демонстрацияға қатысты. Бір оқушы BBC тілшісінің «Бұл мектептен қашудың сылтауы ғана ма?» деген сұрағына: «Біз тек сабақтан босау үшін келген жоқпыз. Қолдаушылардың саны неғұрлым көп болса, соғұрлым жақсы. Бұл күшті мәлімдеме жасайды», – деп жауап берді. Шотландияда Глазго мен Эдинбургте жол қозғалысы бұзылған кезде демонстрациялар өтті, сондай-ақ Данди, Инвернесс және Абердинде де өтті. Эдинбургте 500 адам түстен кейін «The Mound» монументінің табанына қарай шеру тартты, митингте Шотландия парламентінің депутаттары Томми Шеридан мен Ллойд Куинан сөз сөйледі. Наразылар содан кейін Принс көшесі мен Моунтты жапты. Кейін 3000 наразылық білдіруші Корольдік миль арқылы Шотландия Парламентіне қарай шеру тартты. Глазгода шамамен 1000 наразылық білдіруші (BBC бағалауынша) бірнеше сағат бойы қала орталығындағы көшелерді тосқан. Басқа қалалардағы наразылықтар да осыған ұқсас болды. Швейцарияда ондаған мың адам барлық ірі қалаларда демонстрация жасады. Парижде 20 мың адам Американ елшілігі алдында жиналды. Грекияда 150 мың адам наразылық білдірді.
On the morning of March 20, 2003, school students all over Germany held spontaneous marches; in Berlin more than 120,000 marched. Actions started also in Heidelberg, Frankfurt, Leipzig and Nuremberg. Some students reported that their teachers and principals had tried to prevent them from doing so. In Munich, students gathered in front of the university and then marched to the US consulate, where they demanded that the US flag be lowered in honor of the killed Iraqi civilians. They walked to the central place of Munich afterwards, where the demonstration turned into a mixture of party and protest. There were demonstrations across the United Kingdom. In York, school students joined council and union representatives in a daytime demonstration. A school student responded to a BBC journalist's question of whether it was just an excuse to bunk off school by saying, "We're not just here for a day off school. The more supporters the better. It makes a bigger statement." In Scotland demonstrations took place in disrupted traffic in Glasgow and Edinburgh and also took place in Dundee, Inverness and Aberdeen. The Edinburgh demo saw 500 people at midday march to the foot of The Mound, the rally was addressed by MSPs Tommy Sheridan and Lloyd Quinan. The protesters then blocked Princes Street and The Mound. Later 3,000 protesters marched up the Royal Mile to the Scottish Parliament. In Glasgow around 1,000 protesters (BBC estimate) blocked the streets in the city center for several hours. Protests in most other cities were similar. In Switzerland, tens of thousands demonstrated in all major cities. In Paris, 20,000 people met in front of the American embassy. In Greece, 150,000 people protested.