Кіріспе

Үнді актрисасы (1909–2003)

Ерте өмір

Ол Маратхи тілінде сөйлейтін брахман отбасында, Карнатака штатының Дхарвад қаласында дүниеге келген. Оның әкесі ағылшын әдебиетінің профессоры болған. Ол білімді киноактрисалардың алғашқыларының бірі еді. Университетті бітіргеннен кейін ол өзінің туған тілі – маратхи тілінде пьесалар қоятын, прогрессивті «Натиаманвантар» театр тобына қосылды. Топтың туындыларына Ибсен, Шоу және Станиславскийтің әсері зор болды. «Натиаманвантар» театрымен бірге Лила комедиялар мен трагедиялар сериясында басты рөлдерді ойнады, тіпті өзінің жеке репертуарын құрды.

Мансап

Читнистің алғашқы сахналық жұмыстарының қатарында "Усна Навра" (1934) комедиясы және оның өзі құрған "Удьяча Сансар" кинотобы болды. Ол төрт баласын асырау үшін актерлік жолға түсті. Алғашқыда эпизодтық рөлдерде ойнап, кейін каскадерлік фильмдерге қатысты. 1937 жылы "Жігіт ұры" ("Gentleman Daku") фильмінде Читнис еркек киім киген әсем қылмыскердің рөлін сомдады және "Times of India" газетінде Махараштрадан шыққан алғашқы білімді әйел ретінде танымал болды. Ол кезде ол киноөнердегі алғашқы қадамын берік басты. Читнис "Prabhat Pictures", Пуне және "Ranjit Movietone" киностудияларында жұмыс істеп, кейін "Bombay Talkies" киностудиясында басты рөлдерге ие болды. Ол некеге және әлеуметтік теңсіздіктерге қатысты консервативті нормаларға қарсы тұратын даулы фильмдерде ойнауға маманданған. Бірақ "Канган" ("Банглы", 1939) фильмімен қайта жанданды. Бұл фильмде Читнис индуист діни қызметкерінің асырап алған қызының рөлін ойнады, ол жергілікті жер иесінің ұлына ғашық болады, ол олардың қарым-қатынасына қарсы тұрып, дін қызметкеріне қорқыту жасайды. Оның махаббаты оның әкесінің көзқарастарына қарсы тұрады, бұл сол кездегі ерекше тақырып болғанымен, көрермендердің қызығушылығын тудырып, фильмнің кассада сәтті болуына ықпал етті. "Канган" фильміндегі сәттілігінен кейін Лила "Bombay Talkies" киностудиясының әдемі актрисасы Девика Ранидің орнын басты. Лила Девика Ранидің серігі Ашок Кумармен бірге "Азад" (1940), "Бандан" (1940) және "Жола" ("Swing", 1941) сияқты бірқатар табысты фильмдерде ойнады, олардың барлығы әлеуметтік мәселелерді қамтыды. Ашок Кумар оның актерлік шеберлігіне қатты әсер етіп, одан көзбен сөйлеуді үйренгенін мойындады. 1941 жылы Читнис өзінің танымалдылығы мен сұлулығының шарықталу нүктесінде, ең алғашқы үнді киножұлдызы болып, танымал "Lux" сабын брендін жарнамалады, бұл мүмкіндік бұрын тек Голливудтың танымал актрисаларына ғана берілген. 1940 жылдардың ортасында оның мансабы жаңа актрисалардың келуіне байланысты төмендеді. Лила жағдайды қабылдап, 1948 жылы өзінің мансабының келесі, және бәлкім, ең танымал кезеңін "Шахид" ("Шехид") фильмінде бастады. Ол кейіпкердің ауырып, қиын жағдайдағы анасының рөлін ойнады және осы рөлді өте жақсы сомдады. 22 жыл бойы Читнис кейінірек Дилип Кумар сияқты актерлердің анасының рөлін ойнады, көбінесе ауырып жатқан немесе қиындықтарға тап болған ананы бейнеледі және балаларын тәрбиелеу үшін күресті. Шындығында, ол үнді киносындағы ана рөлінің архетипін жасады, оны кейінгі актрисалар дамытты. Лиланың аналық актерлік шеберлігі "Awaara" (1951), "Ganga Jumna" (1961) және 1965 жылы Р.К. Нараянның сол аттас жүлделі романының негізінде түсірілген "Басқа жол" ("Guide") сияқты фильмдерде көрсетілді. 1970 жылдарға дейін ол белсенді түрде жұмыс істеді, бірақ содан кейін өзінің түскен фильмдерін азайтты және 1985 жылы "Дил тужко дия" ("Мен саған жүрегімді беремін") фильмінде соңғы рет түсті. Содан кейін ол 1980 жылдардың соңында балаларының жанына АҚШ-қа көшіп кетті. Ол Коннектикут штатының Денбери қаласындағы зейнеткерлер үйінде 94 жасында қайтыс болды. Лила сонымен қатар кино өндірісімен де айналысты, "Kisise Na Kehna" ("Біреуге айтпа", 1942) және "Aaj ki Baat" ("Бүгінгі әңгіме", 1955) фильмдерін өндірді. Ол Сомерсет Моэмнің "Киелі жалын" ромасының сахналық адаптациясын жазып, режиссерлік етті және 1981 жылы өзінің "Chanderi Duniyet" атты автобиографиясын жариялады. Алайда, оның әкесі кастаны жоққа шығаратын діни қозғалыс – Брахмо Самаджға мүше болды. 15-16 жасында ол өзінен үлкен, оның қауымынан шыққан дәрігер Гаджанан Ешвант Читниске тұрмысқа шықты. Доктор Читнис білікті дәрігер еді. Біраз уақыттан кейін олардың төрт ұлы дүниеге келді. Олар Ұлыбританиядан тәуелсіздік алу үшін күрескен Үндістанды қолдады және бір кезде белгілі марксистік азаттық күрескері М.Н. Ройді үйлерінде жасырып, тұтқындалу қаупіне тап болды. Әйелінен ажырасқаннан кейін ол актерлік өнерге бет бұрмас бұрын мектеп мұғалімі болып жұмыс істеді. Оның төрт ұлы болды: Манавендра (Мина), Виджейкумар, Ажиткумар және Радж. Ол өмірінің соңына дейін АҚШ-тың Коннектикут штатында үлкен ұлымен бірге тұрды. Оның үш немересі болды.