Кіріспе
Lumbriculus variegatus, қара құрт немесе Калифорния қара құрты немесе Австралия қара құрты, Солтүстік Америка, Еуропа және Австралияда қоныстанған құрт түрі. Ол микроорганизмдермен және органикалық заттармен қоректенеді, көбінесе ылғалды сулы батпақтарда, тоғандарда және саздақ жерлерде тіршілік етеді. Жеке құрттың ең ұзын өлшемі 10 см (4 дюйм). Лаборатория жағдайында өсірілген құрттардың ұзындығы шамамен 4-6 см құрайды. Ересек жеке құртта 1,5 мм ені бар 150-250 сегмент болады, олардың әрқайсысы организмнің қалған бөлігінен бөлінген жағдайда жаңа жеке құртқа айналуға қабілетті. Көптеген популяцияларда бұл көбеюдің басты тәсілі болып табылады, ал ересек құрттар өте сирек кездеседі; Азия, Солтүстік Американың көп бөлігі және Еуропаның басым бөлігін қамтитын кең аумақтарда ересек құрттарға тап болмаған. "Қара құрт" атауы сыртқы түрі бірдей және бұрын бір түр деп есептелген кем дегенде үш түрлі құртқа берілген.
Lumbriculus variegatus, also known as the blackworm or California blackworm or Australian Blackworm, is a species of worm inhabiting North America Europe and Australia. It lives in shallow water marshes, ponds, and swamps, feeding on microorganisms and organic material. The maximum length of a specimen is 10 cm (4 in). Worms raised in laboratory environment are slightly shorter, with 4 to 6 cm (1.57 2.36 in) long bodies. An adult individual has approximately 150 to 250 1.5 mm wide segments, each of which has the ability to regenerate into a new individual when separated from the rest of the animal. In most populations, this is the primary mode of reproduction, and mature individuals are exceedingly rare; in large areas (including Asia, most of North America and the greater part of Europe) mature individuals have never been found. The name blackworm is given to at least three distinct species of worm that are identical in appearance and were once considered a single species.
Сипаттамалары
Бұл туыстың ерекшеліктері – алдыңғы бөлігінің жасыл пигментациясы, екі ұшты мұртшасы және ерекше рефлекстік қашу механизмдері. Тиген кезде L. variegatus спираль тәрізді ("бұрғы") жүзу арқылы немесе денесін кері бұру арқылы қашуға тырысады. Қашу жолы құрттың қай жеріне тигеніне байланысты: алдыңғы бөлігіне тигенде дене кері бұрылады, ал артқы бөлігіне тигенде спиральді жүзу басталады. L. variegatus жылдам реакцияға ие және көлеңке мен қозғалысты анықтау үшін фоторецепторларын пайдаланады, олардың екеуі де қауіптен қашуға жәрдемдеседі. Артқы бөлігі судан көтеріліп, тік бұрыш жасайды. Содан кейін ол ауаға шығып, оттегі мен көмірқышқыл газын алмастыруға қолданылады, бірақ бұл оның артқы жағын жаулардың шабуылына ұшыратады. Егер фоторецепторлар көлеңке немесе қозғалыс сезсе, қауіп болған жағдайда артқы бөлігі тез қысқарады.
Көбею
L. variegatus-тің регенерациясы ресейлік эмбриолог Пётр Иванов зерттеген белгілі бір үлгіге сәйкес келеді. Егер регенерацияланатын сегмент алдыңғы ұшынан сегіз сегменттен кем болса, сол санға тең сегменттер регенерацияланады; ал егер сегмент бастапқыда артқы жағынан болса, тек сегіз сегмент ғана регенерацияланады. Сегменттің артында өзгермелі санда сегменттер жаңадан пайда болады, ал бастапқы сегмент жаңа, көбінесе алдыңғы жағдайға бейімделу үшін түрленеді. L. variegatus таралу аймағы бойынша холарктикалық деп саналады, бірақ Шығыс Азия мен Солтүстік Америкада (сондай-ақ басқа да жерлерде) оның орнына осы туыстың басқа түрлері кездесуі мүмкін (олардың көпшілігі өте шағын аумақтарда таралған; мысалы, L. illex тек Владивостоктан солтүстікке қарайғы өзенде табылған үш жеке данасынан белгілі). Ересектеген L. variegatus үлгілерін жыныс белгілері арқылы оңай анықтауға болады, бірақ туыстағы түрлердің көпшілігі жыныстық пісілмейтіндіктен, мұны істеу көбінесе қиынға соғады. L. variegatus-тың физикалық сипаттамасы көбінесе бүкіл туысқа қатысты жарамды.