Кіріспе

The Who, What, or Where Game – 1969 жылдың 29 желтоқсанынан 1974 жылдың 4 қаңтарына дейін NBC телеарнасында әр күн сайын көрсетілген американдық теле ойыны. Оны Арт Джеймс жүргізсе, дикторлықты Майк Дароу жасады; Рон Гринберг шоуды Нью-Йорктегі Рокфеллер Плазасындағы NBC студияларының 6А және 8H-сында түсірді.

Ережелер

Үш қатысушы, әдетте бірі бұрынғы жеңімпаз болып, жарысқа қатысты. Ойын басында әр ойыншыға 125 доллар берілді, осы ақшаны сұрақтарға жауап беру біліміне тікелей салым ретінде пайдаланды. Әр санат (әртүрлі тақырыптарды қамтыды; әдетте ойынға бір санат, көбінесе "Pot Luck", кездейсоқ сұрақтар) үш сұрақтан тұрды: кім туралы сұрақ (адамдарға қатысты), не туралы сұрақ (заттарға қатысты) және қайда туралы сұрақ (жерлерге қатысты). Әр сұрақтың қиындығына байланысты оған тиісті коэффициент белгіленді. Оңай сұрақтар тең (1:1) коэффициентпен төленді, сұрақтың астында "Е" әрпімен көрсетілді, бірақ қиын сұрақтар жоғарырақ коэффициенттерді ұсынды, әдетте 2:1 немесе 3:1. Әр сұрақ тек бір рет оқылды. Алғашқыда ойыншылар бірінші кезеңдегі сұрақтарға 25 долларға дейін, екінші кезеңдегі сұрақтарға 50 долларға дейін салым қоя алатын, бірақ кейіннен бұл сома бүкіл ойын үшін 50 долларға дейін өзгертілді. Дұрыс жауап беру салым сомасын коэффициентке көбейту арқылы жеңіске жеткізді, ал жаңсақ жауап үшін тек салым сомасы алынды. Егер ойыншының ұпайы ойынның кез келген сәтінде нөлге жетсе, ол ойыннан шығарылды. Кез келген сұраққа ең көп салым салған қатысушыға оған жауап беру құқығы берілді. Егер екі немесе одан көп қатысушы бір санатты таңдап, бірдей сомада салым салса, Джеймс сұрақты аукционға салды, ал тең түскен қатысушылар қаласа, барлық ұпайларын салым ретінде пайдалана алатын болды. Бәсекелестік бір ойыншы қарсыласына жауап беруге рұқсат бергенше жалғасты. Аукционның нәтижесіз аяқталуы сирек болған жағдайда, екі қатысушы да жауаптарын жазбаға түсірді. Кейінірек бағдарлама барысында "шарапты раунд" санаты енгізілді ("3 W жылдам раунды" деп аталды), онда ойыншылар 60 секунд ішінде жылдам сұрақтарға жауап беру үшін белсенді түрде жауап берді. Бұл ойындағы жалғыз белсенді жауап беру әдісі болды. Барлық кезеңдер аяқталғаннан кейін үш ойыншы бір соңғы санатпен "Пот лимит" кезеңін ойнады. Тағы да, санаттар мен сұрақтардың коэффициенттері қатысушыларға көрсетілді. Алайда, ойыншылар өз ұпайларының кез келген бөлігін немесе барлығын салым ретінде пайдалана алды. Ойын соңында көш бастаған ойыншы чемпион атанды және келесі бағдарламаға оралды, ал әр ойыншы өзінің тапқан ақшасымен кетеді. Чемпион ең көп дегенде бес күн бойы жеңіске жете алатын. Кейінірек "Кім, Не, Қайда?" ойыны ай сайын автокөлік сыйлықтарын ұйымдастырды, онда ең көп ұтысқа ие болған чемпион жаңа автомобиль алды.

Тарату тарихы

Шоу 1970-ші жылдардың басында NBC телеарнасында күндізгі ойындар блогының бір бөлігі болды, ол сағат 10:30-да Шығыс уақыты бойынша “Концентрация” ойынымен басталып, сағат 13:30-да “Үш ойынға” дейін жалғасты. Бұл ойындардың көпшілігі жүлделерге қарағанда ойын процесіне басымдық бергенімен белгілі болды, жүлделер 1950-ші жылдардағы викториналық скандалдардың есінде қалғандықтан, қасақана шағын болды. “Кім, не және қайда?” ойыны CBS телеарнасындағы “Search for Tomorrow” және ABC телеарнасындағы ситкомдардың қайта көрсетілімдері, опералар, сондай-ақ “Password” және “Split Second” ойындарына қарсы сағат 12:30-да/11:30-да орталық уақыт бойынша өтті. NBC телеарнасы сағат 12:55-те Флойд Калбер немесе Эдвин Ньюман жүргізген бес минуттық жаңалықтар хабарын көрсеткендіктен (30 минуттық филиалдар арасындағы үзілістен бұрын), “Кім, не және қайда?” ойыны әдеттегі 30 минут емес, күн сайын 25 минутқа ғана эфирге шықты. Сағат 12:00/11:00 орталық уақыт бойынша осы ойыннан бұрын өткен “Jeopardy!” сияқты, “Кім, не және қайда?” ойыны өзінің алдындағы бағдарламаға тиімді серік болды. “Кім, не және қайда?” ойыны Лос-Анджелес аймағының диджейлері Ал Ломан мен Роджер Баркли жүргізген, қысқа ғұмырлы “Name Droppers” шоуынан кейін келді, ал одан кейін “Jackpot” ойыны эфирге шықты. Кездейсоқ жағдайға орай, “Кім, не және қайда?” ойынының жарнамашысы Дароу кейінірек 1985 және 1988 жылдар аралығында USA Network телеарнасында көрсетілген “Jackpot” ойынының канадалық қайта жаңғыруын жүргізді. 1988 жылы сериалды қайта жандандыруға жасалған сәтсіз әрекеттен кейін, Рон Гринберг Дик Кларк жүргізген “Жаңа кім, не және қайда?” атты сынақ бағдарламасымен шоуды қайта форматтады. “The Challengers” ойынында “Кім, не және қайда?” ойынының элементтері, сондай-ақ қазіргі оқиғаларға қатысты тақырыптық сұрақтар жиынтығы болды. Джонатан Летемнің 2013 жылғы “Диссидент бақшалары” романында осы шоуда қатысатын кейіпкер бейнеленген, ол атымен аталады, сондай-ақ жүргізуші Арт Джеймс есімдері де айтылады.

Музыка

The Who, What, or Where Game музыкасын Джордж Дэвид Вайс жазған. 1973 жылғы бір бөлімнен алынған аудиожазбаға сәйкес, бағдарлама аяқталуына дейін кем дегенде соңғы музыка өзгертілген, бірақ одан арғы мәліметтер табылмаған.

Үй басылымдары

Милтон Брэдли "Кім, не, қайда?" ойынының екі үйге арналған нұсқасын шығарды. Үй ойынының форматы сол кездегі телешоулардың үстел ойындары үшін ерекше жағдай есебінде, бағдарламаға өте ұқсас болды.

Басқа нұсқалар

1973 жылдың 8 қыркүйегінен 15 желтоқсанына дейін Дэвид Джейкобс жүргізген BBC1 телеарнасында қысқа ғана мерзімге британдық нұсқасы көрсетілді. Бұл нұсқа американдық бағдарламадан кейбір ерекшеліктерімен ерекшеленді; ең бастысы, ол жалпы білімнен гөрі әдебиетке қатысты. Сериалдың жеңімпазы NBC нұсқасының бір бағдарламасында бақ сынасты.