Кіріспе

Ларс Мориц Хансон (26 шілде 1886 – 8 сәуір 1965) – швед кино және сахна актері, көбінесе осы атқа ие адамдар, және үнсіз кино дәуіріндегі кино рөлдерімен халықаралық деңгейде есте қалды.

Өмірбаян

Гетеборгта туған Хансон Хельсинки мен Стокгольмде драматургияны оқығаннан кейін Швеция сахналарында мансабын бастады. Ол Шекспирдің «Отелло» және «Гамлет» сияқты классикалық пьесаларында ойнады. Хансон 1915 жылы Мориц Стиллер режиссерлік еткен «Долкен» фильмінде дебют жасады. Ол Корольдік драмалық оқу орнының студенті болды. Швецияда және континенталдық Еуропаның көп бөлігінде танымал актер болған Ларс Хансон 1923 жылы шыққан «Гёста Берлингтің саяхаты» (Gösta Berlings saga) фильміндегі бас рөл арқылы халықаралық деңгейде танымал болды. Американдық актриса Лилиан Гиштің шақыруымен Хансон 1926 жылы (Гарбомен бірге сол жылы) Голливудқа келіп, Виктор Сёстрём режиссерлік еткен «Алая хат» фильмінде Гишпен бірге түсті. 1922 жылы Ларс Хансон ықпалды режиссер Густав Моландердің бұрынғы әйелі, швед актрисасы Карин Моландерге үйленді. Хансонның өліміне дейін, 1965 жылға дейін олар некеде болды. Хансонның 1920 жылдары Голливудтағы актерлік мансабы қарқынды дамыды және ол Грета Гарбомен тағы екі фильмде түсті: MGM-нің 1927 жылғы кассалық хиті «Ет пен шайтан», онда Гарбоның жеке өміріндегі жақыны, сәтті киноактер Джон Гилберт де ойнады, және 1928 жылғы «Құдай әйелі». Сёстрём 1928 жылы «Жел» фильмінде Хансонды Лилиан Гишпен бірге түсірді. Алайда 1920 жылдардың соңында үнсіз фильмдер дәуірі аяқталып, Ларс Хансонның швед акценті американдық фильмдерде кедергі болуы мүмкін екенін сезіп, Еуропаға оралды. 1928 жылы Еуропаға оралғаннан кейін Хансон Гюстав Фрёлих пен Дита Парломен бірге «Отанына оралу» (Heimkehr) атты неміс фильмінде ойнады. Келесі жылы ол Эльстри студиясында түсірілген «Ақпарат беруші» фильмінің британдық нұсқасында ойнады, ал Джон Фордтың режиссерлік нұсқасында Виктор Маклаглен алты жылдан кейін ең жақсы актер үшін «Оскар» жүлдесін алған рөлді ойнады. Ларс Хансон 1950 жылдардың басына дейін швед фильмдерінде түсірілімдерге қатысты. Хансонның соңғы рөлі 1951 жылы түсірілген «Ақылдың жоғалуы» (Dårskapens hus) фильмінде болды. Швецияда Хансон кинодағы жұмысын сахнадағы керемет мансабымен үйлестіріп, «Арман туралы оқиға» (1935), «Адамдық соната» (1942) және Юджин О’Ниллдің «Түнге соққан ұзақ күн» (1956) пьесасының әлемдік премьерасында Джеймс Тайрон рөлінде есте қаларлық өнер көрсетті. 1956 жылы Хансон актриса Инга Тидбладпен бірге (Мэри Тайрон рөлін ойнаған) Юджин О’Нилл сыйлығын алған алғашқы екі актер болды. Бүгінде бұл Швециядағы ең беделді театрлық жүлде болып саналады және жыл сайын елдің ең көрнекті сахна актерлеріне табыс етіледі. Хансон сонымен қатар, Шекспирдің пьесаларындағы актер ретінде де табысқа жетті, әсіресе Ричард III және Гамлет рөлдерінде. Ларс Хансон 1965 жылы Стокгольмде 78 жасында аурудан кейін қайтыс болды.