Кіріспе

Оңтүстік Австралиядағы геологиялық құрылым

Эму шығанағының шиыршықтары – Оңтүстік Австралиядағы Эму шығанағында орналасқан геологиялық құрылым, ірі Konservat Lagerstätte-ге (жұмсақ тіндер сақталған қазбалар жиынтығы) ие. Әлемде Redlichiidan трилобиттерін қамтитын екі орынның бірі. Эму шығанағының шиыршықтары кембрийдің 2-ші қатарының, 4-ші сатысымен даталанады және төменгі кембрийдің жоғарғы ботомиялық сатысымен сәйкес келеді. Сақталу механизмі Бёрджесс шиліне ұқсас, бірақ Эму шығанағы тау жынысының ірі бөлшектері сақталу сапасының төмендеуіне әкеп соқтырады. Эму шығанағының шиыршықтарынан 50-ден астам трилобит, биоминералдануға ұшырамаған буынтық аяқтылар, палеосколецидтер, лобоподиан, полихеталар, ветуликолиандар, нектокаридидтер, гиолиттер, брахиоподтар, губкалар, канцелоридтер және хелицерат түрлері белгілі.

Сипаттама

Оңтүстік Австралиядағы Кенгуру аралындағы Эму шығанағындағы жартастың Австралиядағы жалғыз белгілі Берджесс жартасы типіндегі сақталған қазбалар жиынтығы (Konservat Lagerstätte) болып табылады және Аномалокарис, Тузоя, Изоксис және Вронасколекс сияқты фауналық элементтерді қамтиды, басқа Берджесс жартасы типіндегі жиынтықтармен, атап айтқанда Қытайдағы Чэнцзян биотасымен (palaeogeographically ең жақын, бірақ сәл көне) ортақ. Squamacula, Kangacaris және megacheiran Tanglangia сияқты биоминералданбаған буынтұқымдылардың бірнеше туыстары тек Эму шығанағы жартасы мен Чэнцзяннан ғана белгілі. Бұл орын Redlichia takooensis, Emuella polymera, Balcoracania dailyi, Megapharanaspis nedini, Holyoakia simpsoni және Estaingia (= Hsuaspis) bilobata сияқты трилобиттердің жоғары сапалы үлгілерінің де көзі болып табылады. Balcoracania және Emuella – Redlichiina Emuellidae туысының жалғыз белгілі туыстары, олар трилобиттердің барлығынан (бір Balcoracania үлгісінде 103) ең көп көкірек сегменттеріне ие екендігімен танымал және қазірге дейін Австралия мен Антарктидамен ғана шектелген. Берджесс жартасы типіндегі жиынтықтардың көпшілігі сыртқы шельфте, терең суда орналасқан. Эму шығанағы жартасының керісінше, ішкі шельфтегі шектеулі бассейндерде шөгінді қалыптасқан, бұл кембрий кезеңінде жұмсақ тіндердің әртүрлі ортада сақталғанын көрсетеді. Эму шығанағы жартасының кейбір қазбалары жұмсақ тіндердің кеңінен минералдануын көрсетеді, көбінесе блокты апатит немесе талшықты кальций карбонаты түрінде, соның ішінде ең көне фосфатталған бұлшықет тіндері – Гренландиядағы Сириус Пассеттен алынған жазбалармен бірге, кембрийден осы уақытқа дейін алғаш рет хабарланған. Орташа ішек бездері кальций фосфатында үш өлшемді түрде сақталған. Эму шығанағы жартасының типтік бөлігі Эму шығанағының шығыс жағында, Уайт Пойнт конгломератының үстінде жатыр. Мұнда Estaingia, Redlichia, гиолиттер, брахиоподтар және склеритомды Chancelloria қамтитын бай жиынтық табылады. Үлкен шатқал жерінде (Уайт-Пойнттен шығысқа қарай 8 км), оның болжамды корреляциясы Уайт-Пойнт конгломератында сәйкессіз келіп, трилобиттерден басқа жұмсақ денелі қазбаларды да қамтиды, оның ішінде алып жыртқыш Аномалокарис (A. briggsi және Anomalocaris cf. canadensis), Isoxys, Tuzoia, Emucarididae туысына жататын nektaspid буынтұқымдылар (Emucaris fava және Kangacaris zhangi), Wronascolex палеосколецид құрты, мәселелі Myoscolex және Vetustovermis, сондай-ақ бірқатар сирек кездесетін элементтер. Үлкен шатқал трилобиттері биоминералданбаған тіндердің іздерін сирек сақтайды; Redlichia-ның антенналары бар шағын саны туралы хабарланған. Биг Гуллидегі жағалаудың ішкі бөлігінде орналасқан карьерден құжатталған таксаларға Oestokerkus, жақсы танымал Leanchoilia-ға жақын leanchoiliid туысы, ертедегі chelicerate Wisangocaris және Australimicola типтік түрі кіреді. Luolishaniidae тұқымдасына жататын броньды лобоподиан бір ғана үлгіден белгілі, ол Бёрджесс жартасындағы аталмаған түрге жақын, көпшілік арасында Коллинз жындысы деп аталады. 2011 жылы Эму шығанағындағы ішкі карьерден ірі, оқшауланған құрама көздердің жеті қазбасы, сондай-ақ Аномалокарис көздерінің алғашқы жақсы сақталған визуалды беттері сипатталды. Соңғы үлгілер аномалокаридидтердің, бұрын күдіктелгендей, буынтұқымдыларға жақын туыстығын растады. Бұл жаңалық артроподтардың көздері өте ерте, буынды аяқ-қолдары мен қатты экзоскелеттері пайда болғанға дейін пайда болғанын көрсетті. Көздер трилобиттердің көздерінен 30 есе қуатты болды, олар Аномалокариспен замандас ең дамыған көздерге ие деп саналды және олар тек түнді немесе күнді ғана сезіне алды. 16 000-нан астам линзасы бар кең көздердің ажырату қабілеті қазіргі заманғы құмырсқаның көзіне ғана тең (28 000 линзасы бар).

Палеобиоталар

Патерсон және авторлар (2015 ж.).

Артроподтар

Артроподтар Тұқым Түрі Ескертулер Суреттер
Аномалокарис А. daleyae Типтік түрмен тығыз байланысты аномалокаридид радиодонт.
Эхиднакарис E. briggsi Тамизиокаридид радиодонт.
Висангокарс W. barbarahardyae Habeliida тобына жататын сабақ хелицерат.
Tuzoia T. australis, аты жоқ ірі түрі Ірі екі жапырақты артропод.
Isoxys I. communis, I. glaessneri Екі жапырақты артропод.
Oestokerkus O. megacholix Leanchoiliidae тұқымына жататын мегахейран.
Squamacula S. buckorum Базалық артриопод.
Australimicola A. spriggi Базалық артриопод.
Eozetetes E. gemmelli Виссикаудатан артриопод.
Kangacaris K. zhangi Emucarididae тұқымына жататын нектапсид артриопод.
Emucaris Emucaris fava
Redlichia R. takooensis, R. rex Redlichiida орденіне жататын трилобит.
Holyoakia H. simpsoni Corynexochida орденіне жататын трилобит.
Megapharanaspis M. nedini Redlichiida орденіне жататын трилобит.
Balcoracania B. dailyi Redlichiida орденіне жататын трилобит.
Emuella E. polymera Redlichiida орденіне жататын трилобит.
Estaingia E. bilobata Redlichiida орденіне жататын трилобит.

Басқа жануарлар

Артропод емес жануарларТекшесіТүрлеріЕскертпелерСуреттерNesonektrisN. aldridgeiVetulicolia тобының мүшесіVetustovermisNectocarididae тобының мүшесі болуы мүмкінMyoscolexM. ateles белгісіз туысқандыққа ие жұмбақ жануарWronascolexW. antiquus, W. iacoborumPalaeoscolecid құртLuolishaniidae БелгісізEldoniaмен байланыстыBrachiopodaEoobolidae және Botsfordiidae отбасыларының мүшелерін қамтидыHyolithaPolychaetaBurgessochaetaмен ықтимал туыстық байланысы бар.