Кіріспе

Американдық тігінші Эбенезер Баттерик (1826 жылдың 29 мамырында дүниеге келген – 1903 жылдың 31 наурызында қайтыс болған) – американдық тігінші, өнертапқыш, өндіруші және сән индустриясының басшысы, Массачусетс штатының Стерлинг қаласында туған.

Өмір және жұмыс

Ол әйелі Элен Аугуста Поллард Баттерикпен бірге бірнеше стандартты өлшемдерде ұсынылатын, сонымен қатар сыныпталған тігін үлгілері деп аталатын, 1863 жылы жұп сата бастаған қағаз киім үлгілерінің ойлап табушысы ретінде танылады. Бұл өнім үй тігуін жаңаша өзгертті. Сыныпталған тігін үлгілерінің бастамасы, айтуынша, Беттерик ханымның тек бір өлшемде ұсынылатын қазіргі заманғы тігін үлгілерімен (көбінесе әр үлгі үшін әртүрлі өлшем) ашуынан туындады. Егер киюші үлгінің өлшеміне сәйкес келмесе, тігуді бастамас бұрын, бөлшектерді қолмен өлшемін өзгерту қажет болды (қағазбен немесе тікелей матаға шамыраған қаламмен). Әрбір дизайнды стандартты өлшемдегі үлгілердің сыныпталған сериясында ұсыну осындай ауқымды алдын ала жұмыстың қажеттілігін жояды. Беттерик мырза әр түрлі адамдарға сәйкес келетін үлгілерді жасаумен және "бағалы" үлгілерді арнайы өлшемге сәйкестендірумен таныс еді. Ол үлгілер бойынша жұмыс істей бастады, ақырында сол кездегі бірнеше үлгі фирмалары үлгілерді өздері үшін қолданған жұқа қағазды таңдады, оның бірнеше ондаған қабатты бір уақытта кесуге жеткілікті жұқа екендігі (массалық өндірісті жеңілдету) және оңай бүктеліп, ел бойынша жеткізілуі мүмкін. Беттериктердің үй тігушілеріне арналған сыныпталған үлгілері өте танымал болды, өйткені олар заманауи мода мен стильдерді тез кеңейіп жатқан төменгі орта тапқа қолжетімді етті; әрбір маусымда соңғы стильде арнайы жасалған киім сатып алуға мүмкіндігі жоқ, бірақ әлі де сәнді киінгісі келетін адамдар. Үлгілердің бағасы күрделілігіне байланысты әрқайсысы 25 пен 75 центке дейін болды, бұл оларды жұмысшы таптар үшін қымбат ықыласқа айналдырды (ол 1870 жылы күн сайын 1-2 доллар табады) және шын мәнінде кедейлер қол жеткізе алмады. Бетриктер отбасы 1863 жылы Стерлингте (Массачусетс штаты) орналасқан үйінен үлгілерін сата бастады. Алғашында тек ер балалар мен ерлер киім үлгілерін шығаратын Бэттериктер 1866 жылы киім мен әйелдердің киімдеріне дейін кеңейтілді. Ақырында әйелдер үлгілері киім, пальто және блузка үшін 13 өлшемде, ал юбкалар үшін 5 өлшемде ұсынылатын болды. 1867 жылы Баттерик өзінің үлгілерін насихаттау үшін журнал шығара бастады, ол Бродвей модасының әйелдер тоқсандығы болды, оған 1868 жылы Metropolitan ай сайынғы басылымы ілескен. Екі журнал да мода жаңалықтары мен кеңестер, сондай-ақ Баттериктің дизайндары үшін пошта арқылы тапсырыс беру қызметтерін ұсынды. 1873 жылы E. Butterick & Co. The Delineator журналын шығара бастады, ол ғасырдың басында АҚШ-тағы әйелдер модасы бойынша ең танымал журналға айналды. Бетрик ханым 1871 жылы қайтыс болды. 1876 жылы E. Butterick & Co. компаниясының бүкіл АҚШ пен Канадада 100 филиалдары мен 1000 агенттіктері болды және халықаралық деңгейде, әсіресе Еуропада, тұрақты түрде танымал болды. 1881 жылы компания Butterick Publishing Company болып қайта ұйымдастырылды, ал Эбенезер оның хатшысы болды, 1894 жылға дейін осы қызметте болды. 1903 жылы Бэттиктің ғимараты Манхэттеннің орталығында Спринг-стрит пен Макдугал-стритте жобаланып, салынған. Сол жылы Бруклинде (Нью-Йорк) Ебенизер Баттерик 76 жасында қайтыс болды. 1907 жылы 30 маусымда "Нью-Йорк таймс" газетінде Беттерик ғимаратының батыс жағындағы электр белгісі туралы мақала жарияланды: "Беттерик компаниясы бұл белгі әлемдегі ең үлкені екендігін жариялауға және ол туралы қызықты деректерді беруге мәжбүр болды. Бастапқы B биіктігі 21 метр, бұл қарапайым бес қабатты ғимараттың биіктігі. Кіші әріптердің биіктігі 15 метр, ені 2 метр. Жарық үшін шамамен 1400 электр шамдары қолданылады. Бұл бір адамның барлық уақытын белгіге қарап, күйіп қалған шамдарды ауыстыруға жұмсайды".

Процестер мен патенттер

Беттериктер ақырында таңдаған технология бойынша, түзетілген, дәрежеленген негізгі үлгілерден жұқа картон үлгілер жасалды. Бұлар мата қағазының үстіне қойылып, өткір пышақпен кесілді. Әр үлгінің барлық бөліктері кесілгеннен кейін, мата қағазы сұрыпталып, бүктеліп, киімнің суреті және қысқаша нұсқаулармен белгіленді. Butterick 1940 жылдардың соңына дейін осы типтегі алдын ала кесілген үлгілерді ұсынды, содан кейін кесілмеген, басылған үлгілерді шығара бастады (қазіргі таңда сатылып жатқандай). Үлгілер 1980 жылға дейін бір өлшемде бір бумада ұсынылды, содан кейін сатылымның баяулауы салдарынан бір бумада бірнеше өлшемдері бар "көп өлшемді" үлгілер тиімдірек болды. Бастапқыда бөліктерге белгі қойылмады және үлгіні қалай орналастыру керектігі көрсетілмеді, сондықтан жағаның, жеңнің және т.б. қайсы екенін тігуші өзі шешуі керек болды. 1890 жылдардың соңында компания әр бөлікті анықтау әдісін ойлап тапты (кішкентай тесіктермен жасалған әріптер арқылы), ол 1899 жылы патенттелді. 1905 жылға қарай үлгілердің қаптамасы жабысқақ таңбаның орнына конвертке ауыстырылды, бұл сипаттама мен тігу нұсқауларына, соның ішінде алғашқы орналасу схемаларына көбірек орын берді. 1910 жылдардың аясында үй шаруашылықтары конверт бетіне сыймайтын толыққанды нұсқаулар қалайтынын анықтады, сондықтан жеке нұсқаулық парақ қосылды ("Deltor", Butterick-тің танымал журналы DELineaTOR-дың қысқартылған түрі), ол 1919 жылы патенттелді.