Кіріспе

Чехословакияда туған американдық ғалым және аэроғарыш инженері (1923-2014)

Питер Эдвард Глейзер (5 қыркүйек 1923 – 29 мамыр 2014) – Чехословакияда туған американдық ғалым және аэроғарыш инженері. Ол 1985-1994 жылдары Advanced Technology вице-президенті қызметін атқарды, 1955-1994 жылдары Arthur D. Little, Inc., Кембридж, Массачусетс штатында жұмыс істеді; содан кейін 1994-2005 жылдары компанияның консультанты болды. Ол 1994-2005 жылдары Power from Space Consultants компаниясының президенті болды. Глейзер 2005 жылы зейнетке шықты.

Кәсіби

Глэзердің кәсіби қызмет салаларына күн және доға тәрізді бейнелеу пештері, жоғары температуралық зерттеулер, күн энергиясы спутниктері, күнмен жылыту және салқындату, фотоэлектрлік түрлендіру, жаңартылатын ресурстарды қолданатын ауылдық электрлендіру жүйелері, Ай бетіне жасалған миссиялар, коммерциялық ғарыш қуаты, қашықтықтан зондтау, Айдағы кеңістіктегі жұмыс, ұшыру алаңын таңдау, ғарыш станциясының тұрғын модуліндегі құрал-жабдықтар, кеңейтілген ғарыш көлігі құрылғылары, көмірқышқыл газының салдарынан болатын климат өзгерістерін анықтауға арналған ғарыштағы сенсорлық жүйелер, ғарыш станциясының портативті ластану детекторы, ғарыш костюмінің қолғаптары мен табандары, кеңістіктегі шаңнан қорғану, қуат релелік спутниктер және сымсыз қуат беруді пайдаланатын жоғары биіктікте ұзаққа ұша алатын ұшақтар кірді. Глэзер 1949–53 жылдары «Вернер текстильдік кеңесшілері» компаниясының Дизайн бөлімін басқарды. Жоғары білімін аяқтағаннан кейін Глэзер өзінің кәсіби мансабының барлық уақытын «Артур Д. Литтл, Inc.» компаниясында өткізді.

Жобалар

Ол 1969 жылғы 20 шілдеде Ай бетіне орнатылған «Аполлон-11» Айлық қашықтық ретрорефлектор массивінің, сондай-ақ кейінгі миссияларда орнатылған тағы екі массивтің жоба жетекшісі болды. Бұл – бүгінгі күнге дейін Ай бетінде жұмыс істеп тұрған жалғыз ғылыми эксперименттер. Ол «Аполлон» бағдарламасы кезінде жұмыс істеген Айдағы жылу ағыны зерттеу құралдары мен Айдағы гравиметрге жауапты болды. 1973 жылы ол Жерде пайдалану үшін ғарыштан қуат беруге арналған Күн энергетикалық спутнигіне АҚШ патентін алды.

Мүшелік, лауазымдар және кеңес беру қызметтер

Глэзер Ұлттық зерттеулер кеңесінің консультанты (1960–62), Ұлттық стандарттар және технология институтының бағалау кеңесінің мүшесі (1993–96) және алқа мүшесі (1994–95) болды. Ол NASA-ның кеңесшісі (1963–67) және оның Консультативтік кеңесінің мүшесі (1986), сондай-ақ оның президенті (1978–94) және төрағасы (1994–2000) қызметін атқарды. Халықаралық Астронавтика Федерациясының мүшесі және Ғарыш қуаты комитетінің төрағасы (1984–89) болды. Глэзер Ұлттық ғарыш қоғамының мүшесі болды, кеңесшілер кеңесінде (1990–94), директор (1994–97) және басқарма мүшесі (1997–2005) қызмет етті. Ол Техас A&M университетінің ғарыш қуаты орталығы басқару кеңесінің мүшесі (1990–94) болды. Ол Ғарыш зерттеулер институтының аға кеңесшілер кеңесінің мүшесі (1990–2005) болды. Ол ғарыш саласындағы Біріккен қоғамдардың мүшесі және регент (1997–2005) қызметін атқарды. Глэзер Колумбия университетінің Инженерлік кеңесінің дауыс беру құқығы бар мүшесі (1984) және Жапонияның Ғарыш қуаты зерттеулері жөніндегі кеңесшісі (1998–2005) болды. Ол Америка Механикалық Инженерлер Қоғамының, Халықаралық Астронавтика Академиясының және Америка Макроинженерлік Қоғамының мүшесі болды. Глэзер Күн Энергиясы журналының бас редакторы (1972–85) және редакциялық кеңестің мүшесі (1985–93) болды. Ол Space Power Journal журналының редакторы (1980–86) болды. Ол Space Policy, Space Power, Ғарыштағы Практикалық Қолданулар журналы және Күн Энергиясы журналдарының редакциялық кеңесінде болды. Ол Space Policy журналының "Ғарыш Күн Энергиясы" тақырыбына арналған арнайы санының қонақ редакторы болды. Ол "Электр станциялары инженерлік стандартының анықтамалық нұсқаулығы" (1998) жинағына үлес қосты. Глэзер "Ай бетінің қабаты" (1964), "Термиялық бейнелеу әдістері" (1964), "Күн энергиясы спутниктері – Жаңаша Энергия мүмкіндігі" (1993), "Күн энергиясы спутниктері – Жер үшін ғарыш энергиясы жүйесі", 2-басылым (1998) және "Ғарыштағы Күн Энергиясы жүйелері" кітаптарының редакторы болды. 1983 жылы Халықаралық Күн Энергиясы Қоғамы оған марапат берді. 1993 жылы Халықаралық Астронавтика Федерациясы жыл сайынғы конгрестерде оқылатын Питер Глэзер атындағы пленарлық лекцияны құрды. Ол 1996 жылы Ғарыш Қорының Ғарыш Технологиясының Даңқ залына енгізілді. Оған салтанатты қылыштар, қолмен ойылған су ыдыстары, Шеба патшайымы сарайынан алынған тас шам, антикалық вазалар, фарфор және керамикалық өнер бұйымдары, қолмен тоқылған тоқыма бұйымдар кірді. Глэзер Хельсинки комиссиясының алдында Чехия үкіметінің жеке меншікті қайтаруға қарсылығы туралы куәлік берді.