Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Горни Вакуф Ускопле — Босния және Герцеговина Федерациясының Орталық Босния кантонындағы қала және муниципалитет.
Gornji Vakuf Uskoplje is a town and municipality located in Central Bosnia Canton of the Federation of Bosnia and Herzegovina, an entity of Bosnia and Herzegovina.
Этимология
Бұл аймақтағы елді мекендер тарихқа дейінгі заманға дейін созылса да, Горни Вакуф деген атпен қала 16 ғасырда Честа деп аталған бұрынғы елді мекеннің орнында пайда болды. Горни Вакуф атауы қаланың Босниялық ақсүйектер тарапынан Вакф (босния тілінде: Vakuf; қаржы секторында жұмыс істейтін мұсылмандардың күтіп ұстайтын діни сенім қоры) ретінде құрылғанын көрсетеді. Мехмед бег Сточанин, белгілі босниялық бей, Горни Вакуфтың негізін қалаушы болды. Бұл қалада Орталық Боснияға тән босниялық чаршия бар.
Although settlements in the area stretch back to prehistoric times, the town with the name Gornji Vakuf arose in the 16th century in the location of the existing settlement called Česta. The name Gornji Vakuf refers to the fact that the town was established as a Vakf (in Bosnian: Vakuf; religious trust fund maintained by Muslims working in the financial sector) by the Bosniak nobility. Mehmed beg Stočanin, a famous Bosniak bey, was the founder of Gornji Vakuf. This town has a typical Bosnian čaršija, which is common within Central Bosnia.
Босния соғысы
Горни Вакуф Ускопле босниялық соғыс кезінде (1992–1995) хорват-босния соғысының (1992–1994) салдарынан зардап шеккен алғашқы қалалардың бірі ретінде танылды. Бұл қала UNPROFOR үшін маңызды стратегиялық нүкте болды, елге UNHCR көмектерін жеткізу үшін шекараны ұстап тұру өте қажетті еді. Оны британдық армияның 1-топтың B ротасы бақылап тұрды, бұл рота UNPROFOR қолбасшылығында болды. 1993 жылдың басында ротадан Лейтенант Уэйн Эдвардс қаза болды, ол бронетранспортерде көпірден өтіп бара жатқанда белгісіз снайпердің оғына ұшты. Оқ атып өлтірген адам әлі күнге дейін табылған жоқ. Соғысқа дейін Горни Вакуфтың халқы шамамен 10 000 хорваттан және 14 000 босниялықтан тұрған. 1993 жылдың 11 қаңтарында Хорватия қорғаныс кеңесі (HVO) мен Босния және Герцеговина Республикасы армиясы (ARBiH) арасында алғашқы қақтығыс болды. Оқиғаның қалай басталғаны және оған не себеп болғаны туралы әртүрлі мәліметтер бар: ARBiH штабы ретінде пайдаланылған мусульманға тиесілі қонақ үйде бомба жарылған болуы мүмкін, немесе ARBiH күштері HVO позицияларына толыққанды шабуыл жасаған болуы мүмкін. HVO қалада 300 шамасында, ал айналасында 2000 әскері болды, ал ARBiH аймақтағы 3-корпусының бірнеше бригадасын орналастырды. Қаланың ортасынан майдан шебі салынды. HVO артиллериясы ARBiH күштеріне қарай, қаланың оңтүстік-шығысындағы төбелерден атыс жүргізді, бірақ олардың тапсырылған талаптары қабылданбағандықтан, содан кейін атысты тоқтату келісіміне қол жеткізілді. 1993 жылдың 1 тамызында ARBiH HVO-ға қарсы шабуыл жасады және келесі күні қаланың көп бөлігін бақылауға алды. HVO оңтүстік-батыстағы хорваттар тұратын ауданда бақылауын сақтап қалды, ал ARBiH күшін арттыра алмағандықтан шабуылын жалғастыра алмады. Хорваттар бақылаған аймақтың атауы кейін Ускопле деп өзгертілді. HVO 5 тамызда қаланың оңтүстік-батысынан қарсы шабуыл жасауға тырысты, бірақ ARBiH-дегі жаяу әскер мен миномет бөлімдері шабуылды тойтарды. Тамыз айында HVO танктер мен ауыр артиллериямен күшейтілген тағы бір шабуыл жасады, бірақ ол да сәтсіз аяқталды. 1994 жылы соғысқан екі тарап қол қойған Вашингтон бейбіт келісімі қаланы басып алу мақсатындағы әскери операцияларды тоқтатып, бір жылдан кейін Босния соғысы аяқталды.
Gornji Vakuf Uskoplje was made infamous as one of the first towns to suffer from the Croat–Bosniak War (1992–94) during the Bosnian War (1992–95). As a critical node, it was vital for UNPROFOR to hold the line to enable UNHCR supplies to move into the country. It was held by the B Company of Group 1 CHESHIRE from the British Army, which was under command of UNPROFOR. In the early months of 1993, the company lost Lance corporal Wayne Edwards, who was shot by an unknown sniper as they were crossing a bridge in armored personnel carriers. The gunman is still unknown to this day. Prior to the war, Gornji Vakuf had a population of about 10,000 Croats and 14,000 Bosniaks. On 11 January 1993, the first clashes between the Croatian Defence Council (HVO) and the Army of the Republic of Bosnia and Herzegovina (ARBiH) took place. There are conflicting reports as to how the fighting started and what caused it; either a bomb placed in a Muslim owned hotel used as a headquarters by the ARBiH or an all out attack by ARBiH forces on HVO positions. The HVO had around 300 forces in the town and 2,000 in the surrounding area, while the ARBiH deployed several brigades of its 3rd Corps which was operating within the area. A front line was established through the center of the town. HVO artillery fired from several positions on the hills to the southeast of ARBiH forces in Gornji Vakuf after their demands for surrender were rejected until a ceasefire was arranged. On 1 August 1993, the ARBiH launched an offensive on the HVO in Gornji Vakuf, and won control over most of the town by the following day. The HVO retained control over a Croat neighborhood in the southwest and the ARBiH, lacking necessary reinforcements, could not continue its offensive. The name of the Croat held part was later changed to Uskoplje. The HVO attempted a counterattack from its positions to the southwest of the town on the 5 of August, however infantry and mortar units in the ARBiH were able to repel the attack. Another attack by the HVO started in September, reinforced with tanks and heavy artillery, but it was also unsuccessful. The Washington Peace Agreement, signed by both warring parties in 1994, subsequently put an end to military operations for either side to take control of the city, and a year later the Bosnian War came to an end.
Салдары
1995 жылы Дейтон келісіміне қол қойылғанмен, соғыстан кейінгі қала көп бұзылды, бірақ жылдар өте туризм саласын дамыту арқылы қаржылық тұрақтылығын қайта орнатуға қол жеткізді.
As the Dayton Agreement was signed in 1995, the post war town suffered much damage, but was able to financially restabilize itself by utilizing the tourism sector over the years.
1991 жыл
1991 жылғы халық санағында Горни-Вакуф-Ускопле муниципалитетінде 25 130 тұрғын болды: 56,05% босниялықтар, 42,61% хорваттар, 0,60% югославиялықтар, 0,42% сербтер және 0,31% басқа ұлт өкілдері. Қаланың өзінде 5 349 адам тұрды, оның ішінде 61% босниялықтар, 34% хорваттар, 2% югославиялықтар, 1% сербтер және 1% басқа ұлт өкілдері.
Ұлты Саны Пайыз (%)
Босниялықтар 14 063 55,84%
Хорваттар 10 706 42,51%
Югославиялықтар 158 0,62%
Басқалар 144 0,60%
Сербтер 110 0,43%
БАРЛЫҒЫ 25 181 100%
In the census of 1991, the municipality of Gornji Vakuf Uskoplje had 25,130 inhabitants: 56.05% Bosniaks, 42.61% Croats, 0.60% Yugoslavs, 0.42% Serbs and 0.31% others. The town itself had 5,349 residents, of which 61% Bosniaks, 34% Croats, 2% Yugoslavs, 1% Serbs and 1% others. Ethnicity Number Percent (%) Bosniaks 14,063 55.84% Croats 10,706 42.51% Yugoslavs 158 0.62% others 144 0.60% Serbs 110 0.43% TOTAL 25,181 100%
2013 жылғы халық санағы
Муниципалитет Ұлттық Жалпы босниялықтар % хорваттар % сербтер % Горни Вакуф-Ускопле 12,004 57.34 8,660 41.37 30 0.14 20,933 Бет мәтіні.
Municipality Nationality Total Bosniaks % Croats % Serbs % Gornji Vakuf Uskoplje 12,004 57.34 8,660 41.37 30 0.14 20,933
Page text.
Спорт
Қалада МРК «Слога» Горни Вакуф-Ускоплье гандбол клубы және ХНК «Слога» Ускоплье футбол клубы бар.
The town is home to the handball club MRK Sloga Gornji Vakuf Uskoplje, and football club HNK Sloga Uskoplje .