Кіріспе

Грекияның бұрынғы премьер-министрі Лукас Деметриос Пападемос (Λουκάς Παπαδήμος; 11 қазан 1947 жылы туған) – грек экономисі және ғалымы, 2011 жылдың қарашасынан 2012 жылдың мамырына дейін Грекияның 12-ші премьер-министрі қызметін атқарған. Грекияның борыштық дағдарысынан кейін құрылған ұлттық бірлік үкіметін басқарды. Технократ ретінде, ол 2002-2010 жылдары Еуропалық Орталық Банктің вице-президенті, ал 1994-2002 жылдары Грекия Банкінің губернаторы болды. Колумбия университетінде, Афина университетінде және Гарвард университетінің Гарвард Кеннеди мектебінде профессор болды, қазір Франкфурт университетінің Қаржылық зерттеулер орталығының аға ғылыми қызметкері.

Ерте өмір және білім

Пападемос Афинада Фокис облысының Дефина қаласынан келген ата-анасының отбасында дүниеге келді. 1966 жылы Афина колледжін бітірген соң Пападемос Массачусетс технология институтына қабылданды, онда 1970 жылы физика бакалавры, 1972 жылы электр инженериясы магистрі және 1978 жылы экономика ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесін алды.

Экономист мамандығы

1975 жылы ол Франко Модильянимен NAIRU тұжырымдамасы бойынша жұмыс істеді. Ол академиялық қызметке белсенді кірісіп, 1975 жылдан 1984 жылға дейін Колумбия университетінде экономика пәнінен сабақ берді, ал 1988 жылы Афина университетіне ауысты. Экономист ретіндегі еңбек жолын 1980 жылы Бостонның Федералдық резервтік банкіне аға экономист болып тағайындалғаннан бастады. 1985 жылы Грекия банкіне бас экономист ретінде қабылданып, 1993 жылы губернатордың орынбасары, ал 1994 жылы губернатор болды. Орталық банк басшысы қызметін атқарган кезеңінде Пападемос Грекияның ұлттық валютасы ретінде драхмадан евроға өту процесіне қатысты. 2002 жылы Грекия банкінен кеткеннен кейін Пападемос 2002 жылдан 2010 жылға дейін Еуропалық Орталық банкте Вим Дюйзенбергтің, содан кейін Жан-Клод Тришеттің вице-президенті болды. 2010 жылы Грекия премьер-министрі Георгий Папандреудің экономикалық кеңесшісі қызметін атқарды. Бұрын ол Үшжақты комиссия атты үкіметтік емес ұйымның мүшесі болған. Қазір Афина академиясының мүшесі. Ол макроэкономикалық теория, қаржы нарықтарының құрылымы мен қызметі, ақша-кредит талдауы және саясаты, хаос теориясы, сондай-ақ Еуропалық Одақтағы экономикалық көрсеткіштер, қаржылық тұрақтылық, қаржылық тұрақсыздық және экономикалық саясат салаларында көптеген мақалалар жариялады. Сондай-ақ Грекияның қарыз дағдарысы туралы лекциялар оқыды.

Грекияның премьер-министрі

Пападемос Грекияның ықтимал уақытша премьер-министрі ретінде алғаш рет 2011 жылдың қараша айының басында ұсынылды, премьер-министр Георгий Папандреу отставкаға кетуге және елдің қарыз дағдарысынан туындаған үлкен саяси дүрбелеңмен күресу үшін уақытша коалициялық үкімет құруға мүмкіндік беруді ұсынғаннан кейін. Лукас Пападемос осы уақытша үкіметтің премьер-министрі болу ұсынысын қабылдауға екі шарт қойды. Біріншісі, жаңа үкіметтің өмір сүру мерзімі «Жаңа демократия» талап еткендей, тым шектеулі болмауы керек еді, ал екіншісі – «Жаңа демократия» мен Панглен Социалистік қозғалысы (ПАСОК) саяси қайраткерлері үкіметке қатысуы керек еді. Бастапқыда «Жаңа демократия» осы екі талапқа да вето қойды, бірақ бірнеше күндік келіссөздерден кейін Пападемос талаптарын қабылдады. Бұл Пападемосқа ПАСОК пен «Жаңа демократия» партияларынан құралған үкімет құруға мүмкіндік берді, оған оңшыл «Халықтық православиелік жиналыс» қолдау көрсетті. Папандреудың отставкасына байланысты бір апталық саяси дүрбелең мен партиялар арасындағы келіссөздерден кейін Пападемос 2011 жылдың 11 қарашасында Грекияның премьер-министрі болып тағайындалды және жақында ғана оның уақытша кабинетін таныстырды. Қалған екі парламенттік партия – Коммунистік партия және Радикалдық солшылдар коалициясы (СИРИЗА) Папандреудың үкіметке қатысу туралы шақыруын қабылдамады. Уақытша үкімет 1974 жылы әскери хунта құлағаннан бері грек үкіметінде оңшылдардың алғашқы қатысуын білдірді. Пападемос өзінің үкіметінің басты міндеті – Еуропалық Одақтың қаржылық көмегін жеңілдету екенін айтты, бұл қатаң бюджеттік үнемдеу шараларын енгізу шартымен байланысты болды, сондай-ақ сайлау өткізілгенге дейін елге басшылық ету. Пападемос премьер-министр ретінде оның басты міндеті Грекияны Еуроаймақ құрамында ұстауға тырысу екенін де мәлімдеді. 2012 жылдың қаңтар айында Пападемос жұмысшылардың табысын едәуір қысқартуға келісуге тиіс екенін, әйтпесе төлемдерді өтеуге қауқарсыз боларын ескертті. Ол сондай-ақ бизнес және кәсіподақ басшыларына «тройка» – Еуропалық Одақ, Халықаралық Валюта Қоры және Еуропалық Орталық Банк – Грекиядан «жабық» деп саналатын кәсіптерді ашу қадамдарын, сондай-ақ ең төменгі жалақыны түзету, Рождество мен жазғы демалыс сыйлықтарын жою және жалақыны автоматты түрде көтеруді күтетінін айтты. Пападемос қаңтар айында уақытша үкіметі бастапқыда жоспарланғандай ақпан айының орнына кем дегенде сәуір айына дейін жалғасатынын мәлімдеді, осылайша сайлау алдында қосымша үнемдеу шараларын жүзеге асыруға мүмкіндік туды. 2012 жылдың сәуір айының соңында Пападемос президент Каролос Папулиастан Грекия Парламентін таратуды сұрайтынын жариялады, бұл 2012 жылдың 6 мамырында өтетін жалпы сайлауға жол ашты. Пападемос бұл сайлаудан кейін көп ұзамай орнынан түсуді жоспарлаған болатын, бірақ сайлау нәтижесі парламентте ешбір партияның көпшілік дауысын ала алмауына әкелді. Кейіннен «Жаңа демократия», ПАСОК және «Қарсылықтарға қарсы» СИРИЗА партиясы (екінші орынға көтерілген) үкімет құруға тырысты, бірақ бәрі де сәтсіз аяқталды. Сайлауға қайта оралуды болдырмау үшін 13 мамырда шұғыл келіссөздер өтті, бірақ олар нәтижесіз аяқталды. Сол күні Пападемос президент Папулиасқа хат жазып, Қаржы министрлігі жалақыны тек маусым айының соңына дейін төлей алатынын және Грекияның өтімді активтерін қайта капиталдандыру қажеттілігі «шұғыл» екенін хабарлады. Сайлаудан кейінгі келіссөздер үкімет құруға мүмкіндік бермеді, нәтижесінде 2012 жылдың 17 маусымында кезектен тыс жалпы сайлау өтті.

Жеке өмір

2011 жылдан бері Пападемос пен Шанна Инграм 30 жылдан астам уақыттан бері үйленген. Олардың балалары жоқ. Голланд тегінен шыққан, 2012 жылы ол "Онкологиялық аурумен күресетін балаларға көмектесушілер қауымдастығы" қайырымдылық ұйымының президенті болды.

Адам өлтіруге әрекеті

2017 жылдың 25 мамырында Афинада оның көлігінде күдікті хат-бомба жарылып, Пападемосқа өмірге қауіпсіз емес қол, аяқ және қарынға жарақаттар келтірді. Оның жүргізушісі шабуылда аяғынан жарақат алды, ал тағы бір жолаушы, банк қызметкері де жарақаттанды.