Кіріспе

Грекияның орталық банкі Грекия банкі (Τράπεζα της Ελλάδος, ΤτΕ) – Еурожүйенің грек мүшесі және 1927 жылдан 2000 жылға дейін Грекияның валюлық органы болып табылды, ол драхманы шығарды. 2014 жылдан бері ол Еуропалық банктік қадағалау шеңберінде Грекияның ұлттық құзыретті органы болып табылады. Оның бас кеңсесі Афина қаласындағы Панепистимиу көшесінде орналасқан, сонымен қатар ел бойынша бірнеше филиалы бар. Көптеген заманауи орталық банктерден айырмашылығы, Грекия банкінің әлі де жеке акционерлері бар және оның акциялары Афина қор биржасында тіркелген.

Тарих

Грекия банкі 1927 жылғы 7 желтоқсандағы 3424 заңмен, Ұлттар Лигасының Экономикалық және қаржы ұйымы үйлестірген тұрақтандыру қарызының шарттарына сәйкес құрылды және 1928 жылы ресми түрде жұмысын бастады. Грекия банкінің акциялары 1930 жылғы 12 маусымнан бері Афина қор биржасында тіркелген. Қазіргі бас кеңсесі орналасқан ғимарат 1938 жылы, он жыл өткен соң салынып аяқталды. 2001 жылдың қаңтарына дейін (Грекия евроны қабылдағанға дейін) банк бұрынғы ұлттық валюта – драхмаға жауапты болды. Грекия мүшелік талаптарын орындамағандықтан, 1999 жылғы 1 қаңтарда евро енгізілген кезде қатысудан шеттетілді. Драхма банкноттары мен монеталарын қолдану 2001 жылғы 31 желтоқсанға дейін евро айырбастау жүргізілгенге дейін жалғасты.

Операциялар

Банкте 1800-нен астам қызметкер жұмыс істейді. Оның басты мақсаты – Грециядағы баға тұрақтылығын қамтамасыз ету. Сонымен қатар, ол жеке банктерді қадағалайды және Греция үкіметі үшін қазынашы және фискалдық агент ретінде әрекет етеді. 3867/2010 заңы қабылданғаннан бері Греция банкі 3229/2004 заңымен құрылған Сақтандыру компанияларын қадағалау комитетімен бірігіп, жеке сақтандыру компанияларын қадағалауға да жауапты. Оның евро банкноттарын басып шығарушы идентификациялық коды – Y. Греция банкі алтын соверендерді де сатады.

Құқықтық мәртебесі және меншік құқығы

Грекия Банкі – ерекше артықшылықтары, ерекше шектеулері және міндеттері бар акционерлік қоғам. Ол коммерциялық банк ретінде жұмыс істеуге тыйым салынған. Грек мемлекетіне тиесілі акциялардың үлесі 35 проценттен аспауы керек (бастапқы лимит 10 процентты құраған). 2024 жылдың басына қарай үкімет үлесі 21 проценттен сәл жоғары болды, оның 8,9 проценты тікелей Грек мемлекетіне, ал 12,4 проценты басқа иелік етеді. Банктің қалған акциялары кеңінен таратылған, ең көп акцияны бір акционердің 1 проценттен астам иеленгені белгілі емес.