Кіріспе
Грейт Грансден – Англияның Кембриджшир графтығындағы Хантингдоншир ауданындағы азаматтық приход және ауыл. 2001 жылы приходтың халқы 969 адамды құрады, ал 2011 жылғы халық санауы бойынша 1023 адамға дейін өсті. Ол Кембридж қаласынан батысқа қарай 25 шақырым, ал Хантингдон қаласынан оңтүстікке қарай 21 шақырым жерде жатыр. Бұл жерде Англиядағы ең көне пошталық жел диірмені орналасқан.
Great Gransden is a civil parish and village in the Huntingdonshire district of Cambridgeshire, England. In 2001, the parish population was 969, which rose to 1,023 at the 2011 Census. It lies 16 miles (25 km) west of Cambridge and 13 miles (21 km) south of Huntingdon. It contains the oldest post mill in England.
Тарих
Ауылдың атауы "Гранта немесе Гранте есімді адамның аңғары" деп аударылады. 973 жылы Грантандене деп жазылып, 1086 жылы Domesday кітабында Гранте(с)дене деп жазылған. Ұлы Грансден 973 жылы Уинчестер епископы Этельвольд Торни аббаттығына жерін сыйға берген кезде айтылған. 1086 жылы ол 33 шаңыраудан тұрды, және жыл сайын 30 фунт стерлинг мөлшерінде жер иесіне жалдау төленді. Ұлы Грансденнің ескі орталығы 16 ғасырға жататын, Әулие Варфоломейге арналған шіркеудің төңірегінде орналасқан коттедждерден құралған, оның мұнарасы шамамен 1390 жылға дейін салынған. Ауыл мен Кембридж университетінің Клэр колледжі арасындағы байланыс 1346 жылға дейін барып жетеді, сол кезде Ұлы Грансден шіркеуінің пастық құқығы колледждің бастапқы мүлігінің бір бөлігін құрады.
Мектеп және оның негізін қалаушы
Барнабас Оли, 1633 жылдан викарий болып қызмет еткен, Клэр колледжінің мүшесі болды және ақын әрі шешен Джордж Герберттің еңбектерін өңдеді. Оли Англия азамат соғысында университеттегі ең белсенді роялистердің бірі еді. 1644 жылы ол стипендиясы мен тұрғын үйінен айырылды, бірақ 1660 жылы оларды қайта алды. 1664 жылдан бастап ол көбінесе Ұлы Грансденде тұрды және көптеген қайырымдылықтар жасады. Оның өмірі жыл сайын мектептің Құрылтайшы күнінде еске алынады; мектепті бітірушілер Клэр колледжінің мүшесінен "Оли Киелі кітабын" алады.
Үкімет
Азаматтық приход ретінде Ұлы Грансденде тұрғындар сайлаған приходтық кеңес бар. Приходтық кеңесте тоғыз кеңесші бар және әдетте айдың бірінші дүйсенбісінде Ұлы Грансдендегі Оқу залында отырыс өткізеді. Ұлы Грансден 1965 жылға дейін Хантингдоншир тарихи және әкімшілік графтығының құрамында болды. 1965 жылдан бастап ол Хантингдон мен Питербороның жаңа әкімшілік графтығына кірді, ал 1972 жылғы Жергілікті өзін-өзі басқару заңы оны 1972 жылы Кембриджшир графтығына қосты. Жергілікті басқарудың екінші деңгейі – Ханттингдоншир аудандық кеңесі, ол Кембриджширдің метрополистік емес ауданы болып табылады және штаб-пәтері Ханттингдонда орналасқан. Оның 52 кеңесшісі 26 аудандық округтің өкілі. Ұлы Грансден Ұлы Пакстон аудандық округіне жатады, онда аудандық кеңесте бір кеңесші бар. Ол 59 сайлау бөлімін ұсынылатын 61 кеңесшіден тұрады, олардың ішінде Сент-Ніотс Шығысы және Грансден сайлау бөлігінің құрамында. Жер астында Амптилл сазы және Төменгі Гринсэнд орналасқан. Приходтағы өзендерге Уорсли Дин, Колледж Дин, Викарс Дин, Мандин және Грансден Брук кіреді; Home Dole Brook Кішкентай Грансден және Оңтүстік Кембриджширмен шекараны белгілейді.
Көрнекті орындар
Ұлы Грансден Англиядағы ең көне пошталық диірменге ие, ол шамамен 1612 жылы салынған – бірақ бұл мәлімдемені жақын орналасқан Борн қаласы жоққа шығарады. Диірмен екі қабатты, екінші қабатта 1774 жылы жазылған ұн тазалау машинасы орналасқан. Диірменнің жұмысы 1890 жыл шамасында тоқтады. 1950 жылы ол округтік кеңеске тапсырылды және 1957 жылы ежелгі ескерткіш ретінде тіркелді. 1984 жылы қайта жаңарту жобасы аяқталды, ал толыққанды қайта жаңарту 2015 жылы басталды. Диірмен әлі де өз жабдығын сақтап тұр. 2022 жылға дейін жаңа желкендер орнатылуы күтілуде. Алдын ала жазылғанша ішін көруге болады. Жергілікті аңыз бойынша, 1867 жылы диірменге "Кіфердің Киелі кітабы" деп аталатын қара магия кітабы жасырылып, оның жұмысын тоқтатқан. Кітап алынып тасталғаннан кейін диірмен қайтадан жұмыс істей бастады. Ұлы Грансден ауданында 53 басқа да тіркелген ғимарат бар, олардың ішінде үйлер, амбарлар және шіркеу қорытындысының қалдықтары бар. Шіркеудің солтүстік-батысында орналасқан кірпіштен салынған пасторхананы Барнабас Олей шамамен 1660 және 1685 жылдар аралығында салған.
Қасиетті Бартоломей шіркеуі
I дәрежелі, апостол Бартоломейге арналған қасиетті шіркеу ғимарат құрылысы 19 ғасырғы орган камерасы, солтүстік жағындағы киім ауыстыру бөлмесі, негізгі зал, солтүстік және оңтүстік наурындар, батыс мұнарасы және солтүстік және оңтүстік кіреберістерінен тұрады. Ол "Соңғы сот кітабында" тізімделген, бірақ сол заманнан ештеңе сақталмаған. Мұнара 14 ғасырдың соңында салынған, ал шіркеудің барлық бөлігі 15 ғасырда қайта жаңартылған. Орган камерасы мен киім ауыстыру бөлмесі қосылып, солтүстік кіреберіс 1873 жылы қайта салынған.
Баптист шіркеуі
Сэнд-роудтағы Провиденс баптистік шіркеуі 1734 жылдан кейін салынған II санаттағы ескерткіш болып табылады. Осы жылдары трактатшы Энн Даттон (көрікті тұлғалар) және оның күйеуі осы жерге көшіп келген.
Ыңғайлылықтар
Ұлы Грансденнің Батыс көшесінде тағам дайындайтын сабанды шатырлы «Таж мен Жастық» пабы бар. Ауылда Фокс көшесінде қосалқы пошта бөлімі бар шағын дүкен мен Хитчин көшесінде антикварлық дүкен орналасқан. Бұдан өзге, теннис клубы, боулинг клубы және «Грансден Чекерс» деп аталатын футбол командасы да бар. Бау-бақша учакелеріне арналған алғашқы жерлер 2008 жылы Gransden Allotment Society арқылы пайда болды. 2009-2010 жылдары балаларға арналған жеміс бағы мен «Greenfingers» шағын учаскелері салынды, ал 2011 жылы жабайы табиғат тоғаны мен жабайы жануарлар мейіні құрылды. Ағаш отырғызу жұмыстары жалғасуда. Грансден және аудандық ауыл шаруашылығы қоғамының жыл сайынғы көрмесі 1891 жылдан бері, Екінші дүниежүзілік соғыс және COVID-19 пандемиясы кезеңін қоспағанда, өткізіліп келеді. Көрме қыркүйек айының соңғы сенбісінде өтеді.
Көлік
Ұлы Грансденде Сент-Ньотс және Кембридж қалаларына ара-тұра автобустар қатынайды. Ең жақын теміржол станциясы – Сент-Ньотс (7 миль, 11 км), онда Хантингдон және Биглсвейдке үнемі поездар жүреді, ал ең жұмсақ сағаттарда Лондон Кингс-Кроссқа да қатынайды. Ауыл Эльтислиде Кембриджге қарай бағытталған негізгі A428 тас жолынан 3 миль (5 км) қашықтықта және Уайбостонда Лондон мен Солтүстік арасындағы A1 магистральдық жолынан 11 миль (18 км) жерде орналасқан.