Кіріспе

2006 жылғы Кристофер Ноланның фильмі, 1932 жылғы фильм. Ұлыбритания, АҚШ. | табыс = $109,7 миллион. Джекман Анжиердің жаңа көлігі үшін қолданылған алкогольге тәуелді қосарланған кейіпкері Джерральд Рутты сомдады. Кристиан Бейл – Альфред "Профессор" Борден / Бернард Фэллон, жұмысшы табының сиқыршысы. Нолан бұрын Бейлді "Бэтмен басталады" (2005) фильмінде Бэтмен рөліне шақырған болса да, Бейл сценарий бойынша онымен байланысқанға дейін Борден рөліне қараған жоқ. Кейін Нолан Бейлдің бұл рөлге «там орайлы» екеніне сенді және оны ешкімнің ойнауы «ойға келмейтін» болды. Майкл Кейн – Анжиер мен Борденмен жұмыс істейтін сахна инженеры Джон Каттер. Кейн бұрын Нолан мен Бейлмен "Бэтмен басталады" фильмінде жұмыс істеген. Нолан бұл рөл «Мен Кейнмен танысқанға дейін» жазылғанын айтты. Скарлетт Йоханссон – Анжиер мен Борденнің ассистенті Оливия Уэнскомб. Нолан Йоханссонның рөлді ойнауына «қатты ниеттенген», ол онымен кездескенде «кейіпкерді жақсы көрді». Боуи бірнеше минуттан кейін келісім берді. Рики Джей – Анжиер мен Борденнің мансабының басында жұмысқа алған ескі сиқыршы Милтон. Джей мен Майкл Вебер Джекман мен Бейлді түрлі сахналық иллюзиялар бойынша қысқаша нұсқаулар беру арқылы рөлдеріне дайындады. Сиқыршылар актерлерге сахнаны орындауға жеткілікті ақпарат берді. Кейін продюсер Валери Дин Ноланға кітапты ұсынды. Бір жылдан кейін кітапқа құқықтар алынды және Аарон Райдер Newmarket Films компаниясынан сатып алды. Сценарийде Ноландар драмалық повество арқылы әңгіменің сиқырын көрсетті, сахналық сиқырдың визуалды бейнелеуін азайтып көрсетті. Үш актты сценарий фильмнің үш элементі – уәде, өзгеру және беделділік – айналасында құрылды. Кристофер Нолан Variety журналына: «Әңгіменің қызықтылығын тудыратын әдеби тәсілдердің кинематографиялық нұсқаларын қалай жасауға болатынын анықтауға көп уақыт кетті: көзқарастардың ауысуы, журналдардағы журналдар және әңгімелердегі әңгімелер туралы идея. Бұл әдеби тәсілдердің кинематографиялық эквиваленттерін табу өте қиын болды». Фильм романға тематикалық тұрғыдан адал болғанымен, адаптация процесінде сюжеттік құрылымына екі үлкен өзгеріс енгізілді: романның спиритизмге қатысты қосымша сюжеті алынып тасталды, ал қазіргі заманғы кіріспе Борденнің дарға асылуын күтуімен ауыстырылды. "Бэтмен басталады" фильмінің шығуынан кейін Нолан жобаны қайта бастады, 2005 жылдың қазан айында Джекман мен Бейлмен келіссөздер жүргізді. Сценарий әлі жазылып жатқанда, өндіріс дизайнеры Нейтан Кроули Ноланның гаражында жинақ дизайнын бастады, масштабты модельдер, суреттер, эскиздер және жазбалардан тұратын «көрнекі сценарийді» пайдаланды. Джонатан мен Кристофер Нолан 2006 жылдың 13 қаңтарында соңғы түсірілім сценарийін аяқтады және үш күннен кейін 16 қаңтарда түсірілімдерді бастады. Түсірілімдер 9 сәуірде аяқталды. Кроули мен оның командасы Лос-Анджелесте Викториялық Лондонға ұқсайтын 70-ке жуық жер іздеді. Джонатан Нолан Никола Тесланы зерттеу үшін Колорадо Спрингске барды және электр шамдар сахнасын Тесла жүргізген тәжірибелер негізінде жасады. Кроули сондай-ақ Universal студиясының бір бөлігін Викториялық Лондонға айналдырды. Колорадодағы Осгуд қамалы да түсірілім орны ретінде пайдаланылды. Нолан фильм үшін тек бір жинақ жасады, ол «үлкен иллюзияларды іске асыратын механизмдер орналасқан сахнаның астындағы бөлім» болды, Колорадо мен Викториялық Англияны бейнелеу үшін Лос-Анджелестің әртүрлі жерлерін және дыбыс студияларын пайдалануды жөн көрді. Көптеген тарихи фильмдерден айырмашылығы, Нолан жылдам өндіріс темпін сақтап, қолмен ұсталатын камералармен түсірді. Монтаж, музыка және дыбыс жазу 2006 жылдың 22 қыркүйегінде аяқталды. Фильм сыншысы Мэтт Брансон Анжиер мен Борденнің екіұштылығы күрделі тақырыпты көрсетеді, фильмде ешбір сиқыршы жақсы немесе жаман ретінде бейнеленбейді. Анжиердің фильмде Борденнің телепортация иллюзиясын ұрлауы сиқыршылар арасындағы ұрланған трюктердің көптеген нақты мысалдарын еске түсіреді. Фильмнен тыс, осыған ұқсас бәсекелестікке Джон Невил Маскелин мен Гарри Келлардың левитация иллюзиясы туралы даулары кіреді. Locus Online-нан Гэри Уэстфаль романнан гөрі фильмде «қасіретке бейімділіктің» күшеюін атап өтті, Анжиердің дубликаттарының кісі өлтіруі/өзін-өзі өлтіруі және өш алу мен қарсы өш алудың күшейген зорлық-зомбылық актілеріне сілтеме жасады. Бұл «фильмнің оқиғалары мен тонындағы жалпы өзгеріске» байланысты, негізгі тақырыптарды едәуір өзгертуге байланысты емес. Бұл кескілесімді бәсекелестік тақырыбы тек қолмен жасалған алдаумен ғана шектелмейді: сценарий Никола Тесла мен Томас Эдисонның тікелей тоқ соғысында қатысқандығы туралы танымал пікірді қамтиды, бұл электр стандарттары үшін бәсекелестік, ол фильмде Анжиер мен Борденнің сиқырлық үстемдік үшін бәсекелестігіне параллель. Романнан айырмашылығы, Тесла мен Эдисон Анжиер мен Борден үшін фойл рөлінде көрінеді. Creative Screenwriting журналынан Ден Шьюман фильмнің өнерге берілгендік шегін сұрайтынын айтады. Шьюманның пікірінше, Чун Линг Су кейіпкері осы тақырыптың метафорасы болып табылады. Фильм сыншысы Алекс Манугиан бұл тақырыпты «берілгендіктің мәні» деп атайды. Film Comment журналынан Николас Рапольд Шьюман мен Манугиан көтерген мәселелерді фильмнің «романтизмге жасаған қайта қарауы» тұрғысынан қарастырады: Анжиердің технологиялық шешімі – өнерді құрбандық ретінде, феникстің өлімі ретінде ұсынады, ал Борденнің сахналық шеберлігінің қарапайым түрі – суретші мен қоғамдық тұлға арасындағы айырмашылықты көрсетеді. Манугиан үшін орталық тақырып – «ұсыныс», бірақ ол «алдаудың мәні» және «ғылымның сиқыр ретінде» тақырыптарына да назар аударады. Манугиан Ноландарды «әңгімеге тым көп тақырыпты тығыстыруға» тырысқаны үшін сынады. Фильм АҚШ-тағы дебюттік апта соңында $14,8 миллион табыс етті, бірінші орынға шықты. Ол $109 миллион табыс етті, оның $53 миллионы АҚШ-тан түсті, сондай-ақ 2007 жылы «Үздік драмалық қойылым, толық көлемді» номинациясын алды.

Сыни жауап

Rotten Tomatoes шолу агрегаторында фильмнің мақұлдауы 76% құрайды, бұл 202 шолу негізінде, орташа бағасы 7,1/10. Сайттың сыншыларының пікірінше, "Бұрылыстарға толы, "Престиж" – көрерменге ешқашан жалықтырмайтын кезеңдік туынды". Metacritic 36 сыншының бағалары бойынша 100 балдық шкалада 66 бал алды, бұл "жалпы алғанда жағымды пікірлер" дегенді білдіреді. CinemaScore сауалнамасы бойынша фильмге A+–ден F–ге дейінгі шкалада орташа баға "B" берілді. USA Today басылымының Клаудия Пуиг бұл фильмді "соңғы онжылдықтағы ең жаңашыл, қызықты, бұрылып-бұрылып келетін көркем фильмдердің бірі" деп сипаттады. Дрю МакВини фильмді қайта-қайта қарауға шақырып, жоғары бағалады, ал "Rolling Stone" журналының Питер Траверс оған қосылды. Эберт пен Ройпердің киношоуында Ричард Ройпер және қонақ сыншы А.О. Скотт фильмге "екі бас бармақ" деген баға берді. IGN-нің Тодд Гилкрист Джекман мен Бейлдің актерлік шеберлігін жоғары бағалап, Ноланды "осы күрделі оқиғаны осылай түсінікті және әсерлі етуі үшін, өйткені ол сырттай қарапайым комикс адаптациясын ("Бэтмен басталады") тығыз және күрделі етті. Шынымен ұлы актерлік өнер – бұл нақты таланттан бөлек, шоумендік қабілет, ал Нолан екеуіне де ие" деп мақтады. CNN.com және Village Voice киносыншысы Том Чарти оны 2006 жылғы ең жақсы фильмдердің қатарына қосты. The Observer басылымының Филип Френч бұл фильмді екі басты кейіпкердің арасындағы бәсекелестікті жоғары бағаланған "Амадей" фильміндегі Моцарт пен Сальеридің бәсекелестігімен салыстырып, ұсынды. Ал "Variety" журналының Дэннис Харви фильмді әсерлі емес деп сынады, бірақ актерлердің андеррайтингтік рөлдерде жақсы ойнағанын мойындады. Кирк Хоникатт "The Hollywood Reporter" басылымында кейіпкерлердің "тек эскиздерге ұқсайтынын" айтты. "Олардың манияларын алып тастасаңыз, екі сиқыршының да жеке басы аз болады". Дегенмен, екі сыншы Дэвид Боуиді Тесла рөлінде, сондай-ақ фильмнің өндірістік деңгейін және операторлық жұмысын жоғары бағалады. Эммануэль Леви: "Көрермендер "Престижді" өте күрделі немесе қажетсіз күрделі деп қабылдай ма, бұл олардың екі сағат бойы сенбеушілікке дайын болуына байланысты болады", - деді. Ол фильмге "B" бағасын берді. Роджер Эберт фильмге төрт жұлдыздың үшеуін берді, аяқтағы аянды "негізгі кемшілік" және "алдау" деп сипаттады. Ол былай деп жазды: "Ноланның "Престиж" фильміндегі уәде – фильм метафоралық түрде екіге бөлінгеннен кейін қайта құрастырылады; ол алдаған кезде сәтсіздікке ұшырайды, мысалы, сахнада көрсетілген әйел екіге бөлінген соңғы әйел емес болса". "The Trades" басылымының Р. Дж. Картер: "Мен жақсы ғылыми-фантастикалық әңгімелерді жақсы көремін, тек алдын ала айтыңыз" деді. Ол фильмге "B–" бағасын берді. Фильмнің негізінде жазылған романның авторы Кристофер Прист 2007 жылдың 5 қаңтарында фильмді үш рет көрді, оның реакциясы: "'Уау, бұл керемет!' Мен 'Құдай-ау, маған осылай ұнайды' және 'Ой, мен осы туралы ойлаған едім' деп ойладым". Фильм шыққаннан бері оның мәртебесі артып келеді. 2009 жылы The A. V. Club "Престижді" 2000-шы жылдардың ең жақсы фильмдерінің бірі деп атады. Фильм American Cinematographer журналының "1998–2008 жылдардағы ең жақсы түсірілген фильмдер" тізіміне енді, ол 36-орында тұрды. Соңғы дауыс беруге бүкіл әлемнен 17 000-нан астам адам қатысты. 2020 жылы Empire журналы оны "XXI ғасырдың ең ұлы 100 фильмі" қатарына қосты.

Музыка

Фильмнің музыкасын ағылшын музыканты және композиторы Дэвид Джулян жазды. Джулян бұрын режиссер Кристофер Ноланмен «Following», «Memento» және «Insomnia» фильмдерінде бірлесіп жұмыс істеген. Саундтрек фильмнің сюжеттік желісін қадағалай отырып, үш бөлімге бөлінген: Уәде, Бұрылыс және Престиж.

Трек тізімі

Кейбір сыншылар музыкаға көңілдері толмады, фильмнің мазмұнына сай болғанымен, жеке алғанда ұнамайтынын мойындады. Tracksounds-тан Кристофер Коулман бұл "үлкен мәнге ие музыка" болғанымен, фильмнің өзіне толығымен басым болып, кейде тіпті байқалмай қалғанын айтты. Filmtracks-тан Кристиан Клеменсен бұл саундтректі Джулянның фильмдегі жұмысын ұнатып, фильмнің оқиғасына сай "ақылға сыйымды немесе құпиялы сезімді" күткендерге ұсынбады. Клеменсен музыканы "жансыз, қарапайым скрипкалық аккордтар мен бос электронды дыбыстарға негізделген" деп сипаттады. Radiohead тобының вокалисі Том Йорк орындаған "Analyse" әні титрлер аясында ойнатылады.

Үй медиасы

1-ші аймақ дискісін Buena Vista Home Entertainment шығарды, ол 2007 жылдың 20 ақпанында жарық көрді және DVD және Blu-ray форматтарында қолжетімді. Warner Bros. киностудиясының 2-ші аймақ DVD-сі 2007 жылдың 12 наурызында шықты. Бұл фильм Еуропада BD және аймақтық шектеусіз HD DVD форматтарында да қолжетімді болды (HD DVD тоқтатылғанға дейін). Арнайы мүмкіндіктер минималды: «Престиж» – режиссердің жазбалары: фильмнің жасалуы туралы бес видеоролик (барлығы шамамен жиырма минуттық), суреттер галереясы және трейлер. Нолан фильм көрермендердің реакциясына көп тәуелді деп ойлағандықтан және оқиғаның сырын ашқысы келмегендіктен, фильмге түсініктеме берген жоқ. Фильмді Warner Bros. Home Entertainment компаниясы 2017 жылдың 18 желтоқсанында Ұлыбританияда Ultra HD Blu-ray форматінде, ал Touchstone Home Entertainment 2017 жылдың 19 желтоқсанында АҚШ-та Ultra HD Blu-ray форматінде шығарды.