Кіріспе

Sir Eugene Aynsley Goossens (26 мамыр 1893 – 13 маусым 1962) – ағылшын дирижері және композиторы.

Өмірбаян

Ол Лондонның Камден Таун қаласында, бельгиялық дирижер және скрипкашы Эжен Гуссенс (ұл, 1867–1958) және Карл Роза опера компаниясының әншісі Энни Куктың ұлы болып дүниеге келді. Ол дирижер Эжен Госсенс (әкесі, 1845–1906; оның әкесі мен атасы Эженді акцентпен жазған; ол өзі жазбаған) немересі болды. Оның кіші әпкелері мен бауырлары, барлығы да музыканттар, Мари, Адольф, Леон және Сидония есімділер болды. 1907 жылы ол Лондонға, композитор Чарльз Вильерс Стэнфорд пен скрипкашы Ахилл Ривард басшылығымен, Корольдік музыка колледжіне стипендиямен түсті. Ол Музыканттар қауымының күміс медалін жеңіп алды және Корольдік музыка колледжінің мүшесі аталды. 1911 жылдан 1915 жылға дейін Генри Вудтың Королевалар залы оркестрінде бірінші скрипкашы, ал екінші скрипкашы ретінде Филармониялық квартетінің негізін қалаушылардың бірі болды. 1916 жылы Стэнфордтың «Критик» операсын қою арқылы Томас Бичемнің көмекші дирижері ретінде көзге түсті. 1921 жылы ол дирижерлік мансабын дамытуға шешім қабылдап, өзінің оркестрін құрды; осы ұжыммен ол Эдисон Беллдің Velvet Face таңбасымен бірнеше граммофондық жазбалар жасады. 1921 жылдың 7 маусымында, композитордың өзі қатысқанда, Королевалар залында Игорь Стравинскийдің «Көктем құрбаны» операсының британдық тұңғыш көрсетілімін өткізді. Ол шамамен 25 жыл бойы АҚШ оркестрлерінде жұмыс істеді. Джордж Истменнің шақыруымен 1923 жылдан 1931 жылға дейін Рочестер филармониялық оркестрінің дирижері болды. Бұл қызмет Истман музыка мектебінде оқытумен де байланысты болды. 1920 жылдардың соңында ол Истман мектебінен туындаған Владимир Розингтің Америка опера компаниясына жиі жетекшілік етті. 1931 жылдан 1946 жылға дейін ол Цинциннати симфониялық оркестрінің дирижері ретінде Фриц Райнердің орнын басты. Гуссенс Австралияға аттанған кезде оған құрмет көрсету мақсатында тоғыз американдық композитор Эжен Гуссенстің оркестрге арналған «Темаға вариациялар» атты шығармасын бірлесіп жазды. Композиторлар: Эрнест Блох, Аарон Копланд, Пол Крестон, Анис Фулейхан, Рой Харрис, Уолтер Пистон, Бернард Роджерс, Роджер Сешнс және Димс Тейлор, ал финалды өзі Гуссенс жазды. Гуссенс 1947 жылдан 1956 жылға дейін Австралияда тоғыз жыл тұрды. Ол жаңа, ірі сахналық өнер театрын салу үшін ынталы түрде лобби жасады, нәтижесінде Сидней опера театры құрылды. Ол Сидней симфониялық оркестрі мен басқа да ұжымдарға дирижерлік етті және Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының мемлекеттік музыка консерваториясының директоры болды. Ол 1956 жылдың наурызына дейін бұл лауазымдарды бірге атқарды, бірақ үлкен қоғамдық даудан кейін, рыцарь атағын алғаннан бір жыл өткен соң, отставкаға кетуге мәжбүр болды.

Ашулы оқиға

1950 жылдардың басында Гюссенс Розалин Нортонмен, «Кингс Кросс сиқыршысы» деп аталған әйелмен танысты. Нортон гротеск суретшісі ретінде және оккультизм мен эротикаға деген қызығушылығымен белгілі болды, оны Гюссенс құпия түрде бөлісті. Олар қызу қарым-қатынас жасап, көптеген құмар хаттар алмастырды. Гюссенс Нортоннан оларды жоюды сұрағанмен, ол бір топ хатты диванның артында жасырып қойды. 1956 жылдың басында Гюссенс Еуропаға сапар шекті, бірақ Сидней полициясының оған жазған хаттары мен оның оккульттік әрекеттерінің суреттерін иеленгенін білмеді. Бұл суреттер мен хаттарды Сидней Сан газетінің тілшісі Джо Моррис оның пәтерінен ұрлаған, ол оның күдікті «тобына» еніп кірген еді. Гюссенс 1956 жылдың 9 наурызында Австралияға оралғанда, Лондоннан алынған ақпарат бойынша Сидней әуежайында ұсталды. Оның сөмкелерін кеден қызметкерлері тексерді, олар фотосуреттер, гравюралар, кітаптар, пленка, резеңке маскалар және құрбандық шалуға арналған жақсы иіс тарататын таяқшалар тапты. Ол дереу тұтқындалмаса немесе айыпталмаса да, Гюссенс бірнеше күннен кейін полициямен сұхбаттасуға келісті, онда ол Нортонның «жора-жоралғыларының» суреттерімен және оның хаттарымен бетпе-бет келді. Нортонмен болған қарым-қатынасының дәлелдеріне тап болғаннан кейін, оны «ұятты мінез-құлық» деп айыптауға мүмкіндік алды. Гюссенс порнографиялық айыптауларға кінәлі екенін мойындады. Ол 100 фунт стерлинг айыппұл төледі; одан да маңыздысы, осы оқиға оның беделін түгелдей құртты және лауазымынан кетуге мәжбүр етті. Ол Англияға ұятпен оралды. Осы оқиға Инез Баранайдың «Паган» (1990) романының негізі болды; сонымен қатар Луис Ноураның «Шайтан – әйел» пьесасы мен Дрю Кроуфордтың «Евгений мен Рой» операсы осы оқиғадан шабыт алды. Осы оқиға Джефф Бертонның «Үйдің құлауы» фильмінде де көрсетілген.

Ескерту

Бельгиялық баритон Альберт Гуссенс, оның әйелі Элис Гуссенс Вице-король, жаңа Оңтүстік Уэльс штатының оркестрінде сопрано болған, Сидней консерваториясының оқытушы құрамында болды, бірақ олар туысқан емес еді. Олардың қызы Рене Гуссенс, сопрано және Сидней мен Мелба консерваторияларындағы мұғалім, сэр Юджин Гуссенстің кіші қызы, "Жатақтық: естеліктер" кітабының авторы Рене Гуссенспен (1940 жылы туған) шатастырылып келді.

Өлім

Оның бұрынғы оқушысы Ричард Бонинге өмірінің соңына қарай оны аралап, ол "толыққанды түрде қираған" күйде екенін көрді. Соған қарамастан, ол BBC-мен жұмыс істеуге шақырылды, ал Everest Records Goossens-тен стерео жазбалар жасауды өтінді. Everest үшін ол өлімінен аз бұрын Респигидің "Feste Romane" туындысын күшті жазбаға түсіріп, оны LP-дегі жалғыз таңдау ретінде шығарды. Оның Everest үшін жасаған басқа жазбаларына Римский-Корсаковтың "Шехерезаде", Рахманиновтың "Симфониялық билері", Чайковскийдің "Манфред симфониясы" және Гектор Берлиоздың "Фантастикалық симфониясы" кірді. Ол 1962 жылдың 13 маусымында Миддлсекстегі Хиллингдон ауруханасында ревматизм және асқазан жарасынан қан кету салдарынан қайтыс болды. Ол Сент-Панкрас және Ислингтон зиратында жерленді. Ол өзінің мүлігін, авторлық құқықтар мен гонорарларын қоса, "сенімді серігі және көмекшісі Памела Мэнге" қалдырды.