Швециядағы Skaga шіркеуі – 1130 ж. салынған, екі рет қайта жаңартылған ежелгі шіркеу. Христиандықтан бұрынғы дәстүрлерге қарсы күресте өртенді, бірақ қайта салынды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Skaga stave church) – Швецияның Карлсборг муниципалитеті, Тиведен аймағында екі рет қайта салынған ортағасырлық ағаш шіркеуі. Алғашқы шағын шіркеу 1130 жылдары Скандинавия христианды қабылдаған кезде салынған, бірақ 1826 жылы аймақтағы жартасқа табынушылықпен күресу үшін бұзылды. Жергілікті тұрғындар шіркеуін қайта алғысы келді және оны қайта құру үшін күш салды. 1960 жылы жаңадан салынған шіркеу ашылды, бірақ 2000 жылы өртенді. Келесі жылы шіркеу үшінші рет қайта салынды.
Skaga stave church is a twice rebuilt medieval stave church in Tiveden, Karlsborg Municipality, Sweden. The original chapel was built in the 1130s during the Christianization of Scandinavia, but it was demolished in 1826 to combat persistent pagan practices in the area. The locals wanted their church back and worked for it to be rebuilt. In 1960, a reconstruction was inaugurated, but it burnt down in 2000. The following year, the church was rebuilt once again.
Тарих және аңыздар
Бастапқы шіркеу 1130-шы жылдарға дейін салынған. Ғасырлар бойы халық арасында Скага ағаш шіркеуі туралы көптеген аңыздар пайда болды. Аңыздың бірінде, Викинг сарбазы Рамундер Зұлым жақын маңдағы Уден көлі маңына қоныс тепкен. Оның қызы Скага туғанда өте әлсіз болғандықтан, ол оны орманға тастап, жабайы жануарлар жеп қояды деп шешкен. Бұл бала керек болмаған кезде скандинавиялықтардың ежелгі дәстүрі еді. Бірақ Рамундердің иті оны тауып, үйге қайтарды. Анасы мұны скандинавия құдайларының нышаны деп ойлап, оны тірі қалдырды. Кейін Рамундер викингтер экспедициясына шықты, оңтүстіктен әкелген олжаларының бірі монах болды. Монах пен Скага жақын дос болып, ол оны жасырын түрде крещение рәсімінен өткізді. Соңынан Скага үйді мұраға алғаннан кейін, аймақты христиандықтануға көмектесу үшін, адамдар бұрын өздерінің пұтқа табынушылық құрбандықтарын өткізетін ағаш шіркеуді салдырды. Ақырында ол өз жұпарының шіркеуіне айналды. 14 ғасырда қара өлім келді және жұпардың барлық халқын қырып жіберді. Орман жайылымдарды, егістіктерді және елді мекендерді қайтарып алды. Бірнеше ұрпақ өткен соң, адамдар қайтадан осы аймаққа қоныстанғанда, ағаш шіркеу – жалғыз қалған ғимарат болды және ол қайтадан жұпардың орталығына айналды. Шатырдың қалай табылғаны туралы көптеген әңгімелер бар. Бір аңыз бойынша, аңшы орман ішінде мүсікпен жабылып қалған тасқа ұқсас нәрсені көрген. Жақындап қарағанда, ол ғимарат екенін анықтады және жасыл қақпадан өтті. Қараңғыда ол ұйықтап жатқан аюды көріп қорқып, оны өлтіруге асықты. 1779 жылы шіркеу, шіркеуді қоршаған жергілікті сенімдермен бірге, шіркеудің тозуына және жөндеусіз қалуына мүмкіндік беру үшін, ағаш шіркеуде қызметтер өткізуге тыйым салды.
The original church has been dated to the 1130s. Over the course of centuries, folklore has produced many legends on Skaga stave church. One of the legends relates that a Viking warrior named Ramunder the Evil owned a homestead at lake Unden nearby. His daughter Skaga was so weak when she was born that he decided to leave her in the forest to be devoured by wild beasts, which was an old Scandinavian custom when children were not desired. However, one of Ramunder's dogs discovered her and carried her back home. The mother thought this to be a sign from the Norse gods and let her live. Some time later, Ramunder departed on a Viking expedition and one of the spoils he brought back from the South was a monk. The monk and Skaga became good friends, and he baptized her in secret. Later, when Skaga had inherited the homestead, she had the stave church built where people conducted their pagan sacrifices, in order to help the Christianization of the area. Eventually it became the church of its own parish. In the 14th century, the Black Death arrived and killed the entire population in the parish. The forest reclaimed the pastures, the fields and the settlements. Generations later, when people settled anew in the area, the stave church was the only remaining building, and it was once again the centre of a parish. There are many traditions on how the chapel was rediscovered. One legend relates that a hunter spotted what he believed to be a mossy rock in the forest. On closer inspection he discovered that it was a building, and he passed through the verdant gate. In the darkness, he was frightened by discovering a sleeping bear, which he managed to kill. In 1779, the church forbade any services at the stave church in order to let the church rot away through disuse and disrepair, together with the local superstitions that surrounded the church.
Жалған діннің ырымдары мен оның жойылуы
1826 жылы шіркеу билігі тас шіркеуді бұзды. Бұл қиратуға жақын жердегі құдықтың жұрттық сенімдерге құрбандық шалу үшін пайдаланылуы себеп болды, бұл әдет аймақтың христиандығына дейінгі дәуірде пайда болған болуы мүмкін. Тас шіркеу салынғаннан кейін, ескі сенімдерге байланысты құрбандықтар сырттай христиандыққа бейімделді және адамдар «Скагендегі қасиеттіге» құрбандық шалған, ол ресми түрде тас шіркеуінің қамқоршысы, Жақия Шомылдыру рәсімін жасаған Иоанн болды. Құрбандықтар әкелгендер аурудан құтылуға ниеттенген адамдар еді, сонымен қатар жақсы өнімді немесе аң аулау мен балық аулауда сәттілік тілегендер де болды. Бір ер адам жақын жердегі көлде бірде-бір балық ұстай алмағандықтан, күміс балық жасап, оны мінбердің үстіне іліп қойды. Құрбандықтар көбінесе алынған көмекке деген алғыс ретінде берілетін, олар түрлі-түрлі болды: жүзіктер, киімдер, терілер, монеталар және т.б. Жылдар бойы жиналған мүлік көпке жетті, адамдар «біз шіркеуді алтын тіреулерге орната аламыз» деді. Скара епархиясының дін қызметкерлері Швеция Парламентіне құрбандықтарға қатысты қатаң шаралар қабылдауды және «шайтандық ескі сенімдерге арналған» қасиетті орынды қоршаған сенімдерге тоқтам салуды сұрады.
The stave church was demolished by church authorities in 1826. The destruction was the result of the controversies surrounding the use of a nearby well for pagan sacrifices, a custom which likely predated the Christianization of the area. After the stave church had been built the pagan sacrifices were superficially Christianized and people said that they sacrificed to the "holy one in Skagen" who officially was John the Baptist, the patron of the stave church. Those who conducted the sacrifices were people who wanted help against an illness, but they could also want a better harvest or more luck when hunting and fishing. It is said that one man did not succeed in catching any bleaks in the nearby lake and so he had a silver fish crafted, which was hung above the pulpit. The sacrifices were often given in recognition of having received help, and they were of various kinds: rings, clothes, hides, coins, etc. Throughout the years, the amassed wealth of offerings came to be very high, and people said "we should be able to raise the church on pillars of gold". The clergymen of the Diocese of Skara appealed to the Parliament of Sweden for a crackdown on the sacrifices, and they wanted an end to the superstition that surrounded the "abomnable pagan shrine".
Үшінші құрылыс
2000 жылдың қаңтар айында қайта жаңартылған ағаш шіркеу өртеніп кетті, бірақ сақтандыру және жеке қайырымдамалардың арқасында шіркеуді қайта салу мүмкін болды. Қазіргі құрылыс 2001 жылдың жазғы күн тоғысында ашылды.
In January 2000, the reconstructed stave church burnt down, but thanks to an insurance and private donations, the church could be rebuilt. The present construction was inaugurated at Midsummer 2001.