Кіріспе

Hedared Stave Church – Швецияның батысындағы Вестра-Гёталанд округінде, Алинсёс пен Борас қалалары арасында орналасқан Hedared ауылындағы ағаш шіркеу. Ол Скара епархиясының құрамына кіреді.

Сипаттама

Бұл Швециядағы ортағасырлық ағаштан жасалған жалғыз сақталған шіркеу. Ұзақ уақыт бойы Хедред тағанша шіркеуі ерте ортағасырға жатады деп есептелді, себебі ол тағанша шіркеу ретінде салынған. Бірақ 20 ғасырдың басында археолог және сәулет тарихшысы Эмиль Экхофф бұл шіркеу Готландтағы Хемсе тағанша шіркеуінен әлдеқайда кейінірек салынғанын айтты. Оның фрагменттері 1896 жылғы қазба жұмыстары кезінде қазіргі роман стиліндегі тас шіркеудің еденінен табылды, сондай-ақ ол археологиялық зерттеулер немесе жазбаша деректер арқылы табылған басқа тағанша шіркеулермен де салыстырылды. Экхофф шіркеудің ортағасырдың соңына, яғни 14 немесе 15 ғасырға жататынын болжады, бірақ 14 ғасырды артық көрді. Ол мұны шіркеу құрылысында қолданылған ағаш өңдеу техникаларымен түсіндірді. Кейіннен дендрохронологиялық әдістер Экхоффтың күдігін растады және мерзімін ортағасырдың соңына дейін нақтылады. Жылдарды анықтау бойынша, ағаштар шамамен 1498-1503 жылдары кесілген, ал ағаштарды кептіру үшін ең ықтимал құрылыс жылы 1501 жыл, ал келесі жылдары салынған. 1506 жылғы епископтың хатында шіркеу құрылысы туралы айтылған, бұл осы ғимаратқа қатысты болуы мүмкін. Шіркеудің ішкі кеңістігі өте кішкентай (35 шаршы метр) және қарапайым. Алғаш салынғанда оның тек қабырғалары мен шатыры, топырақ едені болған және терезелері болмаған. Ол бірнеше рет өзгертілді, 1735 жылы ағаш еден, ал 1781 жылы қазіргі терезелер қосылды. Одан бұрын тек кішкентай жарық тесігі (lysglugg) болған. 1901 жылы шіркеудің сыртқы түрі түпнұсқасына мүмкіндігінше жақын келтірілді, бірақ терезелер сақталды. 1934-35 жылдары ішкі кеңістігі қалпына келтірілді, және ішкі қабырғаларды алып тастағанда алтарь суреті табылды. Ол тікелей қабырғаға салынған. 1990 жылдары күрделі жөндеу жұмыстары жүргізілді. Шіркеу 70 сантиметрге көтеріліп, ескі ағаш едені жаңасына ауыстырылды. Шіркеуде 13 ғасырдан бері сақталған ескі алтарь (калька), Мәриям мен Франциск мүсіндері және әдемі ескі суреттер бар. Бұлар Йохан Эренфридтің туындылары, бірақ алтарь суреті одан да ертерек және ортағасырлық дәуірде жасалған деп есептеледі. Шіркеу ортағасырдың соңында салынғандықтан, бұл сурет шіркеу салынып біткен кезде жасалған болуы мүмкін.