Кіріспе

Strängnäs соборы (Strängnäs domkyrka) - Швециядағы Strängnäs қаласындағы лютерандық собор, протестанттық реформациядан бері Швеция шіркеуінің Strängnäs епархиясының орталығы.

Сәулет

Собордың құрылысы 1260 жылы басталып, 1291 жылы ашылды; 1300-ші және 1400-ші жылдары қосымшалар жасалды. 1330 жылы негізгі шіркеудің өзі аяқталды, ал кейіннен орта ғасырларда сакристия, мұнаралар және бүйірлік хорлармен толықтырылды. Қазіргі барокко стиліне тән мұнараның капоты 1723 жылы салынған. Ол негізінен скандинавиялық кірпіш готика стилімен кірпіштен салынған. Бастапқы шіркеу ағаштан салынған, 12 ғасырдың алғашқы онжылдықтарында, пұтқа табынушылық рәсімдер өткізілетін және 11 ғасырдың ортасында миссионер әулие Эскилдің өлтірілген жерінде. Ағаш шіркеу 1340 жылы, Strängnäs епархияға айналғаннан кейін ғана, тас пен кірпішпен қайта салынды. Соборда сәндік стильдердің қоспасы бар. Кеме, ғибадатхана және киелі үй - ғимараттың шығыс шетіндегі бас құрбандық үстеліне үстемдік ететін өте үлкен триптих рередосы бар. Алайда, екі жақтағы шіркеулер өте заманауи стильде жаңартылды, заманауи құрбандық үстелдері, абстрактілі көркемдік безендіру және діни символикасы бар.

Көрнекті жерлеу орындары

Соборда Швецияның Карл IX, Үлкен Стэн Стюре, Палатиндік Симмерннің Мариясы және Густав Отто Стэнбоктың қабірлері орналасқан. 2018 жылдың 31 шілдесінде Карл IX мен Кристина Гольштейн Готторптың жерлеу салтанаты (екі тәж және шар) қарақшылар қайықпен қашып кеткен күндізгі қарақшылықта ұрланған. 2019 жылдың ақпан айында регалия табылғаны және ұрлық жасады деп айыпталған адам сотталғаны туралы хабарланды.

Стрэнгнас соборының кітапханасы

Strängnäs соборы кітапханасы - Швециядағы ең көне сақталған және жұмыс істеп тұрған кітапханалардың бірі. Оның басталуы 1316 жылы, Strängnäs доминикандық монастырына (ұсыныста сақталған жазбаға сәйкес) жесір әйелдің кітаптар сыйға тартуын алған кезде басталған. Кітапхананы біліп-біліп, епископтар Корт Рогге мен Джон Маттиа салдырды. 1600 жылдары оны Швеция патшайымы Кристина кеңейтті, әсіресе Прага, Ольмуц және Никольсбург қалаларынан алынған соғыс олжасы қосылды. 1700-жылдары кітапхананың кеңейуі діни қызметкерлердің сыйлықтары мен мұралары арқылы жүзеге асты. 1800 жылдары ол бұрынғы мектеп ғимаратының бас залында сақталды, ал қазір собордың солтүстік-батыс бұрышында арнайы кітапхананың сарайында орналасқан. Доктор Хенрик Аминсон (1814-1885) 1863 жылы 600 беттен асатын Bibliotheca Templi Cathedralis Stregnensis, quae maximam partem ex Germania Capta est circa finem belli triginta annorum, descripta, 12 атты жан-жақты баспа каталогын жариялады. Баспадағы кітаптардың көпшілігі Libris-те, швед кітапханаларының іздеу қызметінде тізімделген. 2017 жылы екі томдық баспа каталогы жарық көрді (Ragnhild Lundgren, Strängnäs domkyrkobibliotek. Systematisk katalog över tryckta böcker) деп аталады.