Кіріспе

Калифорния алтын асығының бір қыры

"Өлім аңғарының 49-шы жылғылары" – АҚШ-тың шығысынан келген, 1840 жылдардың соңында Калифорния алтын асығы кезінде Калифорнияның Орталық аңғары мен Сьерра-Невададағы Саттер форты аймағында алтын табу үшін ұзақ және қиын сапар жасаған пионерлер тобы. Олардың Ютадан басталатын жолы Невададағы Ұлы Бассейн шөлінен, Оңтүстік Калифорниядағы Өлім аңғары мен Мохаве шөлінен өтіп, алтын іздеу аймақтарына жетуге бағытталған.

Алтынға деген құштарлық

1848 жылғы 24 қаңтарда Джеймс У. Маршалл және оның серіктері Калифорния штатының Колом қаласындағы Саттердің диірменінде алтын тапты. Бұл жаңалық АҚШ және шетелдерден ондаған мың адамды қызықтыратын болады. Адамдар мүліктерін жинап, жаңа және жақсы өмір сүру үмітімен жаңа жерлерге сапар бастады. Осы пионерлердің алғашқы үлкен толқыны 1849 жылы басталғандықтан, олар көбінесе «49-шылар» деп аталды. Дегенмен, Доннер тобының пионерлері 1846-1847 жылдары Калифорнияға құрлықпен жасаған сапарын дұрыс жоспарламағандықтан, ауыр сабақ алды. Олар кеш бастап, топты баяулатқан жаңа бағыт – Хастингс жолына түсті және 1846 жылдың күзінде Сьерра-Невадаға жетті. Сол жерде оларды қарбаурап, тау ішінде қалып қойды, нәтижесінде қасіретті оқиға орын алды. Доннер тобының оқиғалары әлі де көптеген адамның есінде болғанда, 1849 жылдың күзінде бірнеше керуен Солт-Лейк-Ситиге келді және ұйымдастырылды. Маусым Сьерра-Невадаға жетіп, оны кесіп өту үшін тым кеш болғандықтан, топ қыс бойы Солт-Лейк-Ситиде күтуге мәжбүр болды. Олар Сиерраның оңтүстік жағынан айналып өтетін және қыста жүруге қауіпсіз болатын ежелгі испан жолы туралы естіді. Керуендер бұл жолдан өте ала ма, әлі белгісіз болған, бірақ біреулері жақында осы жолға бет алғандықтан, топ 1847 жылы бұл жолмен сапарлаған Джефферсон Хант есімді жетекшіні таба алды. Олар «Өлім аңғары» деп аталған жердегі адамзаттың қайғылы тарихының бір бөлігіне айналады. Сонымен қатар, Хант топқа бірнеше күн күтіп отыруды ұсынды, себебі оңтүстік жолмен шөл арқылы өтетін кезде ауа райы суынып, қашықтықты қысқартуға көмектеседі деген болжам бар еді. Бірақ Хант оның орнына керуенді Бобер өзені бойымен батысқа қарай, қазіргі Минерсвиллге (Юта штаты) бастап әкелді, онда олар екі түн демалып, сусыз ұзақ сапарға дайындалды. Содан кейін олар 21 қазан күні оңтүстікке бет алып, құрғақ лагерь құрды.

Тараптар бөлініп кетті

Топтың Хантқа деген шыдамдылығы мен сенімділігі Бобер өзеніндегі қателік салдарынан төмендеді, ол Эскаланте шөлі арқылы батысқа қарай Уолкер асуына жол көрсетті. Тағы бір мәлімет бойынша, карта 1845 жылы Джон К. Фремонттың әскери жорығы кезінде салған картаның көшірмесі екені айтылды. Смит пен жүкті арбалар тобы каньонды жаяу және жануарлардың көмегімен кесіп өте алды, бірақ арбалар мұндай мүмкіндікке ие болмады. Басқа бөлімдер де өздеріне ұқсас есімдер таңдады, олардың ішінде Сан-Хоакин (сонымен қатар Sand Walking деп те аталады), Көбелектерді ұратындар, Бакскиндер (Сефас Армз басшылығымен), Хоукиздер және Вулвериндер болды. Өгіздер жеткіліксіз тамақ пен судан әлсіреп қалды, ал пионерлер қараша айының соңында, қазіргі Хико қаласының жанындағы "Моунт Мизери" тауының батысында құнды заттарын тастай бастады.

Жанып кеткен вагондар (Jayhawkers)

Фурнас-Крикке жеткенде топтар тағы да бөлінді. Jayhawkers солтүстік-батысқа қарай қиын өткелге ("Таун үстіртіне") баруға шешім қабылдады. Jayhawkers 1850 жылдың 4 ақпанында Сан-Францискодағы Ранчоға келді; аман қалғандар кейін жыл сайын 1872 жылдан 1918 жылға дейін сол күні кездесіп, тойлады.

Ұзақ лагерь (Беннет-аркане)

Осы уақытта Беннетт Аркайн тобы Панаминттерден оңтүстікке қарай Уорм-Спрингс каньоны арқылы өтуге тырысты, онда Манли көл көргенін хабарлаған болатын. Топ әр қарашада жыл сайын "осы пионерлік рухты және Өлім аңғары деп аталатын осы ерекше жерді құрметтеу үшін" лагерь құрады.