Окинава маңында батқан «Маннерт Л. Абель» эсминецi

Кіріспе

Аллен М. Самнер класының эсминшісі USS Mannert L. Abele (DD 733), АҚШ Әскери-теңіз күштерінің эсминшісі болды. Эсминші 1945 жылдың 12 сәуірінде Окинава жанында 84 адам қаза болып, батып кетті. Бұл зымырандық қозғалтқышпен жабдықталған Йокосука MXY7 Ока камикадзе бомбасынан зақымданған немесе батырылған алғашқы американдық соғыс кемесі еді.

Есімдес

Маннерт Линкольн Абеле 1903 жылғы 11 шілдеде Массачусетс штатының Куинси қаласында дүниеге келген. Ол Кранч грамматикалық мектебінде оқыды және 1920 жылғы 12 тамызда он жеті жасында Әскери-теңіз күштеріне қабылдануға дейін үш жыл Куинси орта мектебінде білім алды. Еуропаға бағыт алғанға дейін «Юта» жауынгерлік кемесіне тағайындалып, Ньюпортта (Род-Айленд штаты) оқу кезінде теңізші шәкірті атағын иеленді. 1921 жылғы желтоқсанда «Ютадан» босатылған Абельге АҚШ Әскери-теңіз академиясына емтихан тапсыру бұйрығы берілді. 1922 жылғы маусымда ол курсант болды. 1926 жылғы 3 маусымда кіші лейтенант рөліне тағайындалды. Бітірген соң «Колорадо» жауынгерлік кемесінде 1929 жылғы 7 қаңтарға дейін қызмет етті. Су асты кемелері мектебіне өтініш білдіріп, қабылданып, Коннектикут штатындағы Нью-Лондон су асты кемелері базасына оқуға жіберілді. Бірнеше айдан кейін курсты аяқтағаннан соң, S 23-ке тағайындалды, ол 4-ші су асты кемелері дивизиясының құрамында болды, және 1933 жылғы сәуірге дейін инженерлік офицер ретінде қызмет етті. 1936 жылғы 30 мамырға дейін Теңіз күштері департаментіне жағалаудағы қызметке жіберілгеннен кейін, 1936 жылғы 30 маусымда лейтенант атағын алды. R 13 командасын қабылдамас бұрын R 11 бортында қызмет етті. R 13 командалық қызметіндегі офицері оны «дивизиядағы ең қабілетті командир» деп сипаттады, соның арқасында R 13 «үздік» белгісімен марапатталды. 1939 жылғы маусымнан 1940 жылғы тамызға дейін Гарвард университетіндегі Әскери-теңіз резерв офицерлерін даярлау корпусымен (NROTC) байланысты Әскери-теңіз ғылымдарының доценті болып жұмыс істеді. 1940 жылғы 1 желтоқсанда лейтенант-коммандер болып тағайындалды. S 31 кемесіне бұйрық алған Абель 1940 жылғы тамыздан 1941 жылғы қарашаға дейін осы кемені басқарды, содан кейін Electric Boat Company, Гротон, Коннектикут штатында салынған «Grunion» кемесін дайындауға қатысты және 1942 жылғы 11 сәуірде оны пайдалануға берген кезде оның командалық құрамына кірді. 1942 жылғы 19 шілдеде S 32, «Triton» және «Tuna» кемелерімен Киска портына жақындаған аймақты күзетуге бұйрық алды. «Grunion» 28 шілдеде Сириус-Пойнт, Кискадан оңтүстікке қарай 6 миль (10 км) жерде белгісіз жау кемелеріне шабуыл жасалғанын хабарлады. Екі торпеда атып, Абель жарылыс байқамады. Патрульдік аймақтағы міндетін жалғастырғаннан кейін, ресми Теңіз күштерінің мәліметінше, Киска маңындағы Жапон императорлық теңіз күштерінің су астына қарсы күшті күшеюі «Grunionды» 1942 жылғы 30 шілдеде Аляскадағы Голланд портына қайтаруға себеп болды. «Grunion» Голланд портына ешқашан келген жоқ және барлық байланыс үзілді. 1942 жылғы 16 тамызда жоғалғаны туралы хабарланған АҚШ Теңіз күштері оны 5 қазанда жоғалған деп есептеді. 2 қарашада Теңіз күштерінің тізімінен алынған «Grunion» келесі 65 жыл бойы із-түзсіз жоғалып кетті. 2008 жылғы қазан айында АҚШ Теңіз күштері «Grunion» кемесінің қираған қалдықтары табылғанын растады.

Mannert Lincoln Abele was born on 11 July 1903 in Quincy, Massachusetts. He attended Cranch Grammar School and three years at Quincy High School before enlisting in the Navy at the age of seventeen on 12 August 1920. Assigned to battleship Utah just before it departed for European duty, Abele attained the rank of apprentice seaman while training at Newport, Rhode Island. Detached from Utah in December 1921, Abele received orders to take entrance examinations to the United States Naval Academy. Upon his appointment at large, he became a midshipman in June 1922. He was commissioned ensign on 3 June 1926. Upon graduation he served on board the battleship Colorado, serving until 7 January 1929. Applying for submarine school, he was accepted and reported to the Submarine Base New London, Connecticut, for instruction. Completing the course several months later, he received assignment to S 23, a unit of Submarine Division 4, serving on board as engineering officer until April 1933. Receiving orders for shore duty to the Bureau of Navigation, Navy Department, until 30 May 1936, he was promoted to lieutenant on 30 June 1936. He served first on board R 11 before accepting command of R 13. While commanding R 13, his commanding officer described him as "the ablest commanding officer in the division," leading R 13 to receive the "E" for excellence award. From June 1939 – August 1940, he served as Assistant Professor of Naval Science, in connection with the Naval Reserve Officers Training Corps (NROTC) unit at Harvard University. He was promoted to lieutenant commander on 1 December 1940. Receiving orders to S 31, Abele commanded that boat from August 1940 to November 1941, before fitting out Grunion, built at the Electric Boat Company, Groton, Connecticut, and assuming command upon its commissioning on 11 April 1942. Receiving orders on 19 July 1942 to proceed with S 32, Triton and Tuna, to patrol an area approaching Kiska harbor, Grunion and the three boats were to make way to Kiska by 22 July. Grunion reported an attack on unidentified enemy ships 6 mile (10 km) south off Sirius Point, Kiska, on 28 July. Firing two torpedoes, Abele observed no explosions. Resuming duties in its patrol area, the official Navy account states an intensive increase in Imperial Japanese Navy anti submarine activity off Kiska caused Grunion’s recall to Dutch Harbor, Alaska, on 30 July 1942. Grunion never arrived at Dutch Harbor and all communications went unanswered. Reported missing on 16 August 1942, the U. S. Navy presumed it lost on 5 October. Stricken from the Navy Register on 2 November, Grunion would remain missing for the next 65 years. In October 2008, the U. S. Navy confirmed that the wreck of Grunion was found.

Тарих

Маннерт Л. Абеле кемесі 1943 жылдың 9 желтоқсанында Бат темір жұмыс зауытында (Бат, Мэн штаты) салынды; 1944 жылдың 23 сәуірінде суға түсірілді; Маннерт Л. Абеле ханымның қамқорлығымен, 1944 жылдың 4 шілдесінде Бостон қаласында қолданысқа берілді. Бермудада сынақтан өткеннен кейін, Маннерт Л. Абеле 16 қазанда Тынық мұхитындағы міндеттерге аттану үшін Норфолктан (Виргиния) шықты, алдында Чесапик шығанағында эсминец экипаждары үшін оқу кемесі ретінде қызмет етті. Сан-Диего арқылы жүзіп, 17 қарашада екі апталық қарқынды жаттығулар үшін Перл-Харборға жетті. 3 желтоқсанда батыс Тынық мұхитына конвоймен бағытталды, бірақ екі аптадан кейін истребительге айналу үшін қайтып келді. Арнайы радио және радар жабдықтарымен жабдықталды және 1945 жылдың 27 қаңтарында Иво Джимаға шабуылға баруға дейін радарлық күзет дайындығын аяқтады. Вице-адмирал Ричмонд К. Тернердің 51-ші жедел тобының (TF 51) көлік эскорты ретінде тағайындалды, ол Эниветок және Сайпан арқылы жүзіп, 19 ақпанда десант түсіру кезінде шабуыл тобының кемелерін күзетті. Келесі күні жағалаудағы бомбалау және жақын қолдау атыс операциялары үшін оттық қолдау тобына қосылды. Келесі 28 сағат ішінде жаудың көптеген қару-жарағын, бекіністерін және үңгірлерін жойды. Сонымен қатар, 5-ші теңізшілер дивизиясының құрлықтағы операцияларын қолдау үшін түнгі жарықтандыру және мазалау отын қамтамасыз етті. 21 ақпанның кешінде күзету және радиолокациялық бақылау жұмыстарын қайта бастады. 3-4 наурызда және 8-10 наурызда Маннерт Л. Абеле бомбалау шебінде қызмет етті, тиімді теңіздік от күші теңіз жауынгерлерінің құрлықтағы науқанына құнды қолдау көрсетті. 10 наурызда ол Улитиге жүзіп, 12 наурызда келді. Маннерт Л. Абеле 20 наурызда Улитиден радиолокациялық күзет міндетіне шықты, келесі күні Окинаваға шабуыл үшін Контр-адмирал Мортон Дейоның 54-ші жедел тобына (TF 54) қосылды. 24 наурызда Рюки аралдарына жетіп, келесі аптада Керма-Реттодан И-Шимаға дейінгі шабуылдар кезінде жағалауға қарсы ауыр кемелерді күзетті. Сонымен қатар, ол жау позицияларын ұрып-соқты және Окинавадағы шабуыл жағалауларында UDT операцияларын қолдады. 1 сәуірде американдық әскерлер жағажайларды шабуылдаған кезде, Маннерт Л. Абеле сол күні Окинаваның солтүстік-шығысында радарлық күзетті бастамас бұрын жақын қолдау атысын жүргізді. 3 сәуірде оған үш жапон ұшағы шабуыл жасады, бірақ эсминец екі шабуылшыны атып түсірді. 5 сәуірде күзет міндетінен босатылып, жағажайларда күзеттік патрульдеуге қайта кірісті. 6 сәуірде екі қозғалтқышты бомбалаушыны атып түсіруге көмектесті. Келесі күні Маннерт Л. Абеле ТҚ 54-пен Окинавадан кемелерді, соның ішінде Жапонияның Ямато жауынгерлік кемесін қорғау үшін қайта топтасты, ол жапондық теңіз күшін жою үшін оңтүстікке қарай жүзіп бара жатқан. Алайда, жылдам тасымалдаушы тобының ұшақтары жаудың күшін бомбамен және торпедамен жойып, алты жапон кемесін батырып, төрт аман қалған эсминецке зақым келтірді. Маннерт Л. Абеле 8 сәуірде радарлық күзет міндетін қайта бастады, Окинаваның солтүстік-батысында 14-ші бекетте патрульдеді, LSM(R) 189 және LSM(R) 190 кемелерімен бірге. 12 сәуірде түстен кейінгі күзеттің ортасында Маннерт Л. Абеле камикадзелердің толық күшіне тап болды. Үш Айчи Д3А "Валс" сағат 13:45-те шабуыл жасады, бірақ атыс екі шабуылшыны кері қайтарды және үшіншісіне от жағып, LSM(R) 189-ға соққы беру әрекеті сәтсіз аяқталды. 14:00-ге қарай 15-25 қосымша ұшақ Солтүстіктен келді және кеме толығымен қоршалған. Бір жеңіл бомбалаушыны қоспағанда, жау жарым сағаттан астам уақыт бойы оның қарулы қаруынан тыс тұрды. Сағат 14:40 шамасында үш Mitsubishi A6M Zeroes орбитадан шығып, шабуылға жақындады. Маннерт Л. Абеле бірін кері қайтарды және екіншісін атып түсірді. 5 дюймдік және жеңіл әуеге қарсы оттан көптеген соққыларға қарамастан, түтін мен отты шашып, үшінші камикадзе оң жаққа соқтығысып, артқы машина бөлмесіне еніп, жарылды. LSM(R) 189 капитаны Джеймс М. Стюарт: "ДД 733-ті не соқтығанын айту қиын. Бұл офицер жеке өзі DD 733-тен солтүстікке қарай айналып келе жатқан екі (2) ұшақты көрді, содан кейін кенеттен бір ұшақ сияқты, біз ату үшін тым жылдам жылдамдықпен жылдамдықты арттырды. Бұл ұшақ шамамен 30 градус бұрышта ұшып, 7,5 шақырым қашықтықта ұшып кетті. Бізде әуедегі іздеу радары болмағандықтан, жоғарыда айтылғандар тек менің жеке қорытындыларым". (Бұл Оха камикадзе ұшағының алғашқы барлау мәліметтерінің бірі болуы мүмкін.) Бірден Маннерт Л. Абеле алға басудан қаша бастады. Жарылыс күші артқы инженерлік бөлмелерді жойып, кеменің кілінің ортасын, No. 2 түтін құбырының артында жарып жіберді. Көпір бақылауды жоғалтты және барлық қару-жарақтар қуатын жоғалтты. Бір минуттан кейін, шамамен 14:46-да Маннерт Л. Абеле екінші және соңғы соққыны алды, алдыңғы қазандық бөлмесінің биіктігіндегі Yokosuka MXY 7 Ohka камикадзе зымырандық бомбасынан. Оның жарылғыш бөлігі жарылып, кемені бүктіріп, "барлық қуатты, жарықты және байланысты үзіп" жіберді.

Mannert L. Abele was laid down by Bath Iron Works, Bath, Maine, on 9 December 1943; launched on 23 April 1944; sponsored by Mrs. Mannert L. Abele; and commissioned at Boston, Massachusetts, on 4 July 1944. After shakedown off Bermuda, Mannert L. Abele served as a training ship for destroyer crews in Chesapeake Bay before departing Norfolk, Virginia, on 16 October for duty in the Pacific. Steaming via San Diego, she reached Pearl Harbor on 17 November for two weeks of intensive training. She sailed in convoy for the western Pacific on 3 December, but returned two weeks later for conversion to a fighter director ship. She received special radio and radar equipment and completed radar picket training before departing on 27 January 1945 for the invasion of Iwo Jima. Assigned to the transport screen of Vice Admiral Richmond K. Turner's Task Force 51 (TF 51), she steamed via Eniwetok and Saipan and screened ships of the assault force during amphibious landings on 19 February. The next day, she joined the fire support group for shore bombardment and close support gunfire operations. During the next 28 hours, she blasted numerous enemy gun emplacements, blockhouses, and caves. In addition, she provided night illumination and harassing fire in support of ground operations by the 5th Marine Division. She resumed screening and radar picket duty at dusk 21 February. On 3–4 March and again from 8–10 March, Mannert L. Abele served on the bombardment line as effective naval firepower provided valuable support for the Marines' ground campaign. On 10 March, she steamed to Ulithi, arriving on 12 March. Mannert L. Abele departed on 20 March for radar picket duty off Ulithi and the next day she joined Task Force 54 (TF 54), Rear Admiral Morton Deyo’s Gunfire and Covering Force, for the invasion of Okinawa. She reached the Ryukyus on 24 March, and during the next week she screened heavy shore bombardment ships during preinvasion operations from Kerama Retto to Ie Shima. In addition, she pounded enemy positions and supported UDT operations at proposed assault beaches on Okinawa. As American troops stormed the beaches on 1 April, Mannert L. Abele provided close fire support before beginning radar picket patrols northeast of Okinawa later that day. On 3 April, three Japanese planes attacked her, but the destroyer shot down two of the raiders. Released from picket duty on 5 April, she resumed screen patrols off the beaches. On 6 April, she helped shoot down an attacking twin‑engined bomber. The next day, Mannert L. Abele regrouped with TF 54 to protect the transports off Okinawa from ships of the Surface Special Attack Force, including the Japanese battleship Japanese battleship Yamato, steaming south from Japan in a final effort to destroy American seapower. However, planes of the Fast Carrier Task Force wiped out the enemy’s thrust with bomb and torpedo strikes, sinking six Japanese ships and damaging the four surviving destroyers. Mannert L. Abele resumed radar picket duty on 8 April, patrolling station No. 14 about northwest of Okinawa, accompanied by LSM(R) 189 and LSM(R) 190. Midway through the afternoon watch on 12 April, Mannert L. Abele caught the full fury of the kamikaze. Three Aichi D3A "Vals" attacked at 13:45, but gunfire drove off two and set fire to the third which failed in an attempt to crash into LSM(R) 189. By 14:00, between 15 and 25 additional planes “had come down from the North and the ship was completely surrounded.” Except for one light bomber which challenged and was damaged by the destroyer's fire, the enemy kept outside her gun range for more than half an hour. At about 14:40, three Mitsubishi A6M Zeroes broke orbit and closed to attack. Mannert L. Abele drove off one and shot down another about out. Despite numerous hits from 5‑inch and light anti aircraft fire, and spewing smoke and flame, the third kamikaze crashed into the starboard side and penetrated the aft engine room where it exploded. LSM(R) 189s captain, James M. Stewart, reported, "It is difficult to say what it was that hit the DD 733. This officer personally saw what appeared to be two (2) planes orbiting in a northerly direction from the DD 733, and then suddenly, what appeared to be, one plane, accelerated at a terrific rate, too fast for us to fire at. This plane dove at an angle of approximately 30 degrees, starting at about four miles [7.5 km] away. Since we had no air search radar, the above statements are merely my own conclusions." (This may have been one of the earliest intelligence reports of the Ohka kamikaze aircraft.) Immediately, Mannert L. Abele began to lose headway. The downward force of the blast, which had wiped out the after engineering spaces, broke the destroyer's keel midships, abaft No. 2 stack. The bridge lost control and all guns and directors lost power. A minute later, at about 14:46, Mannert L. Abele took a second and fatal hit from a Yokosuka MXY 7 Ohka kamikaze rocket powered flying bomb that struck the starboard waterline abreast the forward fireroom. Its warhead exploded, buckling the ship, and “cutting out all power, lights, and communications.”

Almost immediately, the destroyer broke in two, her midship section obliterated. Her bow and stern sections sank rapidly. As survivors clustered in the churning waters enemy planes bombed and strafed them. However, LSM(R) 189 and LSM(R) 190 shot down two of the remaining attackers, repelled further attacks and rescued the survivors. The number of casualties of her sinking was 84 killed according to a book by Roy S. Andersen who was among the survivors. Mannert L. Abele was the first of three radar pickets hit by an Ohka, but the only ship sunk by one during the Okinawa campaign. Despite the Japanese efforts, the radar pickets successfully completed their mission, thus ensuring the success of the campaign for the Americans. Roy S. Andersen, a survivor of the Mannert L. Abele sinking, wrote a detailed history in a book published in 2007 by Jana Press entitled, Three Minutes off Okinawa: The Sinking of the Radar Picket Destroyer the U. S. S. Mannert L. Abele by Japanese Kamikaze Aircraft
The wreck of the Mannert L. Abele was located about 75 mile (121 km) off the northern coast of Okinawa in December 2022 by the Lost 52 Project.

Дереу, эсминец екіге бөлінді, оның ортаңғы бөлігі жойылды. Оның мұрын және корпус бөлімдері тез суға батты. Құтқарылғандар судың ағынында жиналған кезде, жау ұшақтары оларды бомбалады және оқ жаудырды. Алайда, LSM(R) 189 және LSM(R) 190 қалған шабуылшылардың екеуін атып түсіріп, одан әрі шабуылдарды тойтарды және құтқарылғандарды құтқарып алды. Оның батып кетуінен 84 адам қаза болды, Рой С. Андерсеннің мәлімдемесіне сәйкес, ол құтқарылғандардың арасында болды. Маннерт Л. Абеле Окинава кампаниясында Охадан соққы алған үш радарлық күзетшінің біріншісі болды, бірақ кампания кезінде Охадан батқан жалғыз кеме. Жапондық күш-жігеріне қарамастан, радарлық күзетшілер өз міндеттерін сәтті орындады, осылайша американдықтар үшін кампанияның табысқа ие болуын қамтамасыз етті. Рой С. Андерсен, Маннерт Л. Абеле батып кеткеннен аман қалған, 2007 жылы Jana Press баспасынан шыққан "Окинавадан үш минут: U. S. S. Маннерт Л. Абеле радарлық күзет эсминцінің жапондық камикадзе ұшақтарынан бату тарихы" атты кітабында егжей-тегжейлі тарихты жазды.

Маннерт Л. Абеленің қирандысы 2022 жылдың желтоқсанында Lost 52 жобасымен Окинаваның солтүстік жағалауынан шамамен 75 миль (121 км) қашықтықта табылған.

Марапаттар

"Мэннерт Л. Абеле" кемесі Екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін екі шайқас жұлдызымен марапатталды.