Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық мүсінші (1869–1934)
American sculptor (1869–1934)
Энид Янделл (6 қазан 1869 – 12 маусым 1934) – Кентукки штатының Луисвилл қаласынан шыққан американдық мүсінші. Ол Парижде Огюст Роденнің, Нью-Йоркте Филип Мартинидің және Фредерик Уильям МакМонниестің шәкірті болған. Ол көптеген портреттер, бақ-бағша мүсіндері мен кішкентай туындылар, сондай-ақ қоғамдық ескерткіштер жасаған. Оның туған қаласындағы Спид өнер мұражайында оның гипстен жасалған көптеген жұмыстары сақталған. Ол Чикаго әлемдік көрмесіндегі "Әйелдер ғимаратының" құрылысына үлес қосты.
Enid Yandell (October 6, 1869 – June 12, 1934) was an American sculptor from Louisville, Kentucky, who studied with Auguste Rodin in Paris, Philip Martiny in New York City, and Frederick William MacMonnies. She created numerous portraits, garden pieces and small works as well as public monuments. The sculpture collection at the Speed Art Museum in her hometown includes a large number of her works in plaster. She contributed to The Woman's Building at the Chicago World's Fair.
Өнерге дайындық
Янделл – Кентукки штатының Луисвилл қаласында тұратын доктор Лансфорд Питтс Янделл-младший мен Луиза Эллистон Янделлдің үлкен қызы болған. Оның қарындасы Мод Янделл (1871–1962) ешқашан үйленбеген; Элси Янделл (1874–1939) американдық сәулетші Донн Барберге үйленіп, Нью-Йоркке көшіп кеткен; ал олардың кіші інісі Лансфорд П. Янделл III (1878–1927) Коннектикут штатындағы Элизабет Хосфордқа үйленіп, Кентуккиде тұрған. Энид Янделл Луисвиллдегі қыздарға арналған Хэмптон колледжінде химия және өнер салаларында білім алған. Одан кейін ол Цинциннати өнер академиясына түсіп, төрт жылдық бағдарламаны екі жылда аяқтады және 1889 жылы бітіргеннен кейін бірінші жүлде медалін жеңіп алды. Янделл сол кездегі танымал мүсіншілердің тәлімгерлігін де пайдаланды. Олардың ішінде Лоррадо Тафт, Филип Мартини және Карл Биттер болды. Янделл 1893 жылы Чикагода өткен Колумбиялық көрменің бау-бақша ғимаратының көптеген мүсіндерін және басқа да сәулеттік әшекейлерін жасау үшін скульптор Лоррадо Тафт ұйымдастырған «Ақ қояндар» деп аталатын әйел мүсіншілер тобының мүшесі болды. Ол сонымен қатар «Әйелдер ғимаратының» шатыр бақшасын қолдаған кариатидтің дизайнын жасап, оған ою-өрнек салды. Янделл жәрмеңкеге дайындалуына қатысқан тәжірибесі туралы жартылай өмірбаяндық «Пәтердегі үш қыз» (1892) атты кітап жазды. (Бұл кітапты Этель Ф. Хеддлдің 1896 жылы жарық көрген, Мени Мюриэль Доуи, Лилиас Кэмпбелл Дэвидсон және Элис Вернер туралы, «Жалғыз өмір сүрудің бостандығы ақшаның жетіспеуінен туындаған алаңдаушылықтармен қақтығысқандағы күрделі жағдайды» сипаттайтын британдық бір атаулы романымен шатастыруға болмайды.)
Yandell was the eldest daughter of Dr. Lunsford Pitts Yandell Jr. and Louise Elliston Yandell of Louisville, Kentucky. Her sister Maud Yandell (1871–1962) also never married; Elsie Yandell (1874–1939) married the American architect Donn Barber and moved to New York; and, their younger brother, Lunsford P. Yandell III (1878–1927) married Elizabeth Hosford of Connecticut and lived in Kentucky. Enid Yandell completed degrees in chemistry and art at Hampton College, a school for girls in Louisville. She then attended the Art Academy of Cincinnati, where she completed a four year program in two years, winning a first prize medal upon graduation in 1889. Yandell also took advantage of apprenticeships with noted sculptors of the day. These included Lorado Taft, Philip Martiny and Karl Bitter. Yandell was one of a group of women sculptors known as the White Rabbits, who were organized by sculptor Lorado Taft to complete the numerous statues and other architectural embellishments for the Horticultural Building at the World's Columbian Exposition in Chicago in 1893. She also designed and carved the caryatid that supported the roof garden of The Woman's Building. Yandell co wrote a semi autobiographical account of her involvement in planning the fair, Three Girls in a Flat (1892). (This book is not to be confused with a British one of the same title by Ethel F. Heddle, published in 1896, a roman a clef featuring Ménie Muriel Dowie, Lillias Campbell Davidson, and Alice Werner, describing 'the ambivalent experience when the freedom of living alone collides with “the sordid, matter of fact worries incident on having very little money.”')
1894 жылы Янделл Парижге барып, Фредерик Уильям МакМоннис және Монпарнастағы Vitti академиясының басқа да оқытушыларынан сабақ алды. Янделл Огюст Роденмен де жұмыс істеді. Ол Париже жиі оралып, онда студиясын ұстап, Париж салонында көрмелер өткізді. 1898 жылы Янделл Ұлттық мүсіншілер қоғамына мүше болған алғашқы әйел болды. 1899 жылы оның қарындасы Элси сәулетші Донн Барберге үйленді. Янделл 1934 жылдың 12 маусымында Бостон, Массачусетс штатында қайтыс болды және Кентукки штатының Луисвилл қаласындағы Cave Hill зиратының O бөлімінде, 396-шы учаскеде жерленді.
In 1894, Yandell went to Paris, where she studied with Frederick William MacMonnies and other instructors at the Académie Vitti in Montparnasse. Yandell also worked with Auguste Rodin. She returned to Paris frequently, maintaining a studio there and exhibiting at the Paris Salon. In 1898 Yandell became the first woman member to join the National Sculpture Society. In 1899 her sister Elsie married the architect Donn Barber. Yandell died on June 12, 1934, in Boston, Massachusetts, and is buried in Cave Hill Cemetery in Louisville, Kentucky, Section O, Lot 396.
Дэниел Бунның мүсіні
Янделлдің мүсіндерінің ішінде Луисвиллдегі Филсон клубының тапсырысымен жасалған және 1893 жылғы Чикаго әлемдік көрмесінде Кентукки ғимаратының сыртында қойылған Дэниел Бунның тоғыз футтық мүсіні бар. Янделл мүсінді Париждегі студиясында жасады. Ол мүсін дизайнын 18 ғасырда Италияның Рим қаласынан табылған, өзі ежелгі грек мүсінінің көшірмесі болған Паллас де Велетриге сүйене отырып құрастырды. Онда Афина бір қолын жеңіспен көтеріп тұрса, екінші қолы құшақтап, құттықтау білдіргендей бейнеленген. 40 фут биіктіктегі мүсін кемемен бөлік-бөлік етіп Нэшвиллге жеткізілді. Мүсін Нэшвиллде жиналып, Афинадағы Парфенонның толық көшірмесі ретінде салынған көрменің Көркемөнер ғимаратының алдында орнатылды. Бес фигурадан тұратын топ сол кездегі бір журналда "Тіршілік Рухының Міндет, Ашкөздік және құштарлықтың шектеуші ықпалынан босануға жасаған күресі" деп сипатталды. Янделл бұл мүсінді "біздің ішкі өлмейтін жанының жер бетіндегі ортаның кедергілері мен қиындықтарынан азат болуға жасаған талпынысы" деп түсіндірді.
Sculptures by Yandell include a nine foot statue of Daniel Boone, which was commissioned by the Filson Club of Louisville and exhibited outside the Kentucky Building at the 1893 Chicago World's Fair. Yandell created the statue in her studio in Paris. She based the design on the Pallas de Velletri, found near Rome, Italy, in the eighteenth century, which was itself a copy of an ancient Greek statue. It depicted Athena with one arm raised victoriously and the other arm with upturned palm in a gesture of welcome. The 40 foot sculpture was shipped to Nashville in sections by ship. The statue was assembled in Nashville and stood before the exposition's Fine Arts Building, which was built as a full size replica of the Parthenon in Athens. The group of five figures was described in a contemporary journal article as "the struggle of the Spirit of Life to escape from the hampering influence of Duty, Avarice, and Passion." Yandell described the sculpture as representing "the attempt of the immortal soul within us to free itself from the handicaps and entanglements of its earthly environments."
Нинигрет
Янделл Нинигрет мүсінін жасады, ол 17 ғасырдағы шығыс Ниантик тайпасының сахемы, және ол 1914 жылы Род-Айленд штатының Уотч-Хилл қалашығында орнатылды. Мүсін 19 ғасырдағы кеме қатынасының магнаты Клемент Актон Грискомның естелігіне арнап, Франсис Канби Гриском (Биддл) тапсырыс берді. Нинигрет екі қолында балық ұстаған күйде бейнеленген. Бұл мүсін бастапқыда ауылдың жылқыларына арналған су таратқышының бөлігі болды: балықтардың аузынан су ағып, тостағанға құйылды. Ескерткіш бірнеше рет орын ауыстырды; 1950 жылдары ол алтынға боялып, кітапхананың алдында тұрды. 2016 жылы мүсін Уотч-Хиллдегі Бей-стриттегі Вилладж-парктің солтүстік жағына, портқа қарап орнатылды. Көркемсурет мектебі оның 1934 жылы қайтыс болуына дейін бірнеше жаз бойы жұмыс істеді. Янделл сонымен қатар Appui Aux Artists ұйымымен де жұмыс істеді, ол өнер саласындағы адамдар мен олардың отбасыларына арзан тамақпен қамтамасыз етті. Янделл әйелдердің сайлау құқығын белсенді түрде қолдады, қаржы жинау мақсатында өнерін көрмелерге ұсынды. Ол сондай-ақ 1900 жылдардың басында Массачусетс штатында Кальвин Кулидждің сайлау кампаниясына қатысты, ол әйелдердің сайлау құқығын қолдайтын платформада бақталатын. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Энид Янделл Қызыл Крестке және француз ұйымы La Société des Orphelins de la Guerre-ге, соғыс жетімдерін күтуге қатысты. АҚШ-қа оралғаннан кейін ол Нью-Йорктегі Америка Қызыл Крестің байланыс бюросының директоры және Ұлттық қорғаныс кеңесінің әйелдер комитетінің төрағасы болып қызмет етті. Бұл іс-шаралар оның уақытының көп бөлігін жұмсады; ол басқаларға көмектесу үшін мүсіншілік өнерінен көп бөлігін бас тартты.
Yandell produced a sculpture of Ninigret, a 17th century sachem of the eastern Niantic tribe, which was erected in 1914 in the seaside town of Watch Hill, Rhode Island. The sculpture was commissioned by Frances Canby Griscom (Biddle) in memory of her husband Clement Acton Griscom, a 19th century shipping magnate. Ninigret is portrayed holding a fish in each hand. The sculpture was originally part of a water fountain for the village horses: water flowed from the mouths of the fishes into a trough. The statue was moved several times; during the 1950s, it was painted gold and stood in front of the library. In 2016 the statue was moved to the north end of Village Park on Bay Street in Watch Hill, facing the harbor. The art school functioned for several summers until her death in 1934. Yandell also worked with Appui Aux Artists, an organization which provided affordable meals for those involved in the arts and their families. Yandell was an active supporter of women's suffrage, offering her art in exhibits for fundraising efforts. She also campaigned for Calvin Coolidge in Massachusetts when he ran for office on a pro woman suffrage platform in the early 1900s. During World War I, Enid Yandell became involved with the Red Cross, and with a French organization for the care of war orphans, La Société des Orphelins de la Guerre. After returning to the United States, she served as director of the Bureau of Communications for the American Red Cross in New York, and as chair of the Women's Committee for the Council of National Defense. These activities consumed almost all her time; she largely gave up her work as a sculptor to help others.
Өлім
Энид Яндел 1934 жылдың 12 маусымында Бостонда қайтыс болды. Ол Кентукки штатындағы Луисвилл қаласында, Cave Hill зиратында отбасымен және сіңлісі Модтың қасында жерленді. 2019 жылы Cave Hill зираты Луисвилл қаласының мүсінші, әлеуметтік белсенді және сайлау құқығы үшін күрескен көшбасшы ретіндегі Энид Янделдің мұрасын кеңінен тойлауға қатысты. "Энид Яндел: Өнер мен белсенділікке толы өмір" атты бірлескен жоба Луисвиллдің мәдени және тарихи мекемелері мен суретшілерін оның туғанына 150 жыл толуына орай Янделдің өмірін жан-жақты зерттеуге жұмылдырады. Жоспарларға Фрейзер тарихы мұражайындағы Олмстедтің Луисвилл және Энид Янделдің 150 жылдығы: Өнер мен белсенділік өмірі; Филсон тарихи қоғамындағы "Қалыпты бұзу: Мүсінші Энид Янделдің ерте өмірі" көрмесі; Спид өнер мұражайындағы "Кентукки әйелдері: Энид Яндел" көрмесі; Луисвилл еркін қоғамдық кітапханасында және Беллармин университетінде 1993 жылы Янделдің құрметіне құрылған әйел мүсіншілер тобы туралы "ENID: Әйел мүсіншілердің ұрпақтары" көрмесі; және Луисвиллдің 21C мұражай-қонақүйіндегі ENID: Әйел мүсіншілердің ұрпақтары мүшелерінің туындыларынан құралған "Interwoven: Энид Янделге құрмет" көрмесі кіреді.
Enid Yandell died in Boston on June 12, 1934. She was buried in Louisville, Kentucky, at the Cave Hill Cemetery with her family and next to her sister Maud. In 2019 Cave Hill Cemetery is part of a Louisville wide celebration of the legacy of Enid Yandell as a sculptor, social activist, and suffrage leader. The collaboration, known as Enid Yandell: A Life of Art and Activism, involves an array of Louisville cultural and historical institutions and artists to present a comprehensive study of Yandell on the 150th anniversary of her birth. Plans include Olmstead's Louisville and Celebrating 150 Years of Enid Yandell: A Life of Art and Activism at the Frazier History Museum; Breaking the Mold: Sculptor Enid Yandell's Early Life, an exhibit at the Filson Historical Society; Kentucky Women: Enid Yandell, an exhibit at the Speed Art Museum; ENID: Generations of Women Sculptors, an exhibit at the Louisville Free Public Library and Bellarmine University about a collective of female sculptors formed in 1993 in honor of Yandell; and Interwoven: A Tribute to Enid Yandell, an exhibit of work by members of ENID: Generations of Women Sculptors at Louisville's 21C Museum Hotel.