Шотландия университеттерінің бас кеңесінің құрылысы мен қызметі
General council (Scottish university)
Шотландия университеттерінің Бас кеңесі: түлектер мен оқытушылар құрамы, құрылысы, міндеттері мен университеттің дамуына әсері. Университеттер туралы 1858 жылғы Акт.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотландиядағы ежелгі университеттердің бас кеңесі – әрбір университеттің барлық түлектері мен қадірлі ғалымдарының біріккен органы. Олар 1858 жылғы Университеттер (Шотландия) заңымен құрылған, бірақ олардың конституциясы мен ұйымдық құрылымы кейінгі жарлықтармен маңызды өзгерістерге ұшырады. 1858 жылғы заң бас кеңес (консультативтік орган), университет соты (қаржы және басқару) және академиялық кеңес (академиялық мәселелер) тұратын үш деңгейлі құрылымды белгіледі. Әрбір университеттің канцлері бас кеңес тарапынан сайланады және кеңестің төрағасы болып табылады.
The general council of an ancient university in Scotland is the corporate body of all graduates and senior academics of each university. They were instituted by the Universities (Scotland) Act 1858, but each has had its constitution and organisation considerably altered by subsequent statutes. The Act of 1858 established a tripartite structure of the general council (advisory body), university court (finance and administration), and academic senate (academic affairs). The chancellor of each university is elected by the general council and is president of the council.
Рөл
Әрбір кеңестің міндеті – әрбір университеттің әл-ауқаты мен өркендеуіне әсер ететін барлық мәселелерді қарастыру және осындай мәселелер бойынша университет сотына уақыт-уақыт ұсыныс жасау, ол соны қарастырып, кеңеске өз шешімін қайтарады. Әрбір кеңес университет сотына бағалаушыларды сайлайды. Академиялық сенат мүшелерінің ешқайсысы да жалпы кеңестің бағалаушысын сайлауға дауыс беруге не қатысуға құқығы жоқ (сенат сотқа өз бағалаушыларын сайлайды). 1966 жылғы «Университеттер (Шотландия)» заңына сәйкес, жаңа жарлықтар мен қаулылар жоба түрінде жалпы кеңеске жіберіледі, олардың пікірі ескеріледі. Шотландиядағы төрт ежелгі университеттің жалпы кеңестері – тиісті университетке кеңес беретін органдар болып табылады, олардың құрамына университеттің барлық түлектері мен оқытушылары кіреді. Жалпы кеңестің ең маңызды функциялары – университет сотына (әрбір университеттің басқарушы органына) кемінде төртеуден адамдарды тағайындау және ректорды сайлау. Ректор – университеттің құрметті басшысы және өмір бойы қызмет етеді. Оның міндеттеріне «Университеттің әл-ауқаты мен өркендеуіне әсер ететін барлық мәселелерді қарастыру» және «осы мәселелер бойынша Университет сотына уақыт-уақыт ұсыныс жасау» талаптары да кіреді. Бұл жұмыстар жарты жылдық отырыстарда жүзеге асырылады, ал Іскерлік комитет осы отырыстарға ұсынылатын құжаттарды дайындайды.
The business of each council is to take into consideration all questions affecting the well being and prosperity of each university, and to make representations from time to time on such questions to the university court, who shall consider the same, and return to the council their deliverance thereon. Each council elects assessors to the university court. No member of the senatus academicus is entitled to vote or take part in the election of any assessor of the general council (the senate elects its own assessors to the court). Under the Universities (Scotland) Act 1966, new ordinances and resolutions are communicated in draft form to the general council, whose opinion thereon is taken into consideration. The general councils of the four ancient universities in Scotland are advisory bodies to the respective university whose membership is all the graduates and academics of the university. The most significant functions of the general council is appointing people to serve on the university court (the governing body of each university), of whom there must be at least four, and of electing the chancellor. The chancellor is the titular head of the university and serves for life. Its terms of reference also include the requirement to "take into consideration all questions affecting the well being and prosperity of the University" and "make representations from time to time on such questions to the University Court". These activities are carried out by half yearly meetings whilst a Business Committee prepares the papers put forward to these meetings.
Тарих
Жалпы кеңестің бастауы 19 ғасырдағы реформалық рухта жатыр. Сол кездегі университеттер түрлі қиындықтарға тап болды. Глазго салыстырмалы түрде табысты болды. Абердиннің екі мекемесінің бірігуінен пайда көретіні сезілді. Сент-Эндрюс 18 ғасырдың қиын кезеңдерінен баяу қалпына келді, бірақ бұрынғы құрылыстарының нашарлығы мәселесі әлі де болды. Эдинбург университетінің басқарудағы мәселелері – профессорлар мен Эдинбург қалалық кеңесі арасындағы дау, сотта аяқталды, нәтижесінде 1826 жылы Шотландияның университеттері мен колледждері жөніндегі Корольдік комиссия құрылды. Комиссия 1831 жылы жан-жақты жұмыстан кейін есеп берді және университет соттарының әкімшілік және қаржылық мәселелерді қарастыруын, ал академиялық сенаттардың оқу процесіне қатысты мәселелерді шешуін ұсынды. Комиссияның баяндамасын заңға айналдыру саяси жағдайларға байланысты кешікті. Осы уақыт ішінде Джеймс Лоример басқаратын университет түлектері комиссия ұсынғаннан асып түсетін реформаларды талап ете бастады, оның ішінде университет басқаруында түлектерге дауыс беру құқығын беруді де. Түлектердің біртұтас ұйымын құру бітіру дипломдарының құндылығын арттырып, жас буынды университеттердің басқаруына тартуға мүмкіндік берер еді. Сонымен қатар, мұндай ұйым "әулетін құрып, беделді болған түлектерді, олармен байланыста болған мекемелердің мүдделерін қорғауға итермелеуге себін тиестер еді". Лоример осы арқылы бай түлектердің университеттерге қаржылық көмек беруін көздеді. Лоримердің тобымен байланысы бар басқалар түлектерге парламентте дауыс беру құқығын алу мүмкіндігін көріп, бұл осылай болды. Шотландия университеттері 1948 жылғы Заңда көпмандаттылық жойылғанға дейін үш парламент депутатын сайлап тұрды. 1857 жылы Лоримерге 1858 жылғы Университеттер (Шотландия) заңының жобасын жасауға шақырды, ол сот, сенат және жалпы кеңес құрылымын белгіледі. Бүгінгі таңда жалпы кеңестердің қатыса алатын мәселелері шектеулі, себебі олардың жауап беру уақыты, негізінен, отырыстар арасындағы алты айды құрайды. 1876 жылғы Корольдік комиссия, 1858 жылғы заңның нәтижелерін зерттеу үшін тағайындалған, "Кеңес отырыстарына қатысушылардың саны салыстырмалы түрде өте аз" екенін анықтады, және бұл пікір бүгін де қолданылады. Сент-Эндрюс университеті қысқы отырыстарын Сент-Эндрюстен басқа жерлерде өткізу арқылы қатысуды арттыруға біршама сәттілікке қол жеткізді. Мұндай отырыстар сотқа жаңа мүшелерді анықтаудың жақсы тәсілі болуы мүмкін. Университет түлектермен әрі қарай диалог жүргізуге мүдделі. Болашақта әлемнің түкпір-түкпіріне тараған мүшелерге үлесін қосуға көмектесетін цифрлық байланыс құралдары пайда болуы мүмкін. Жалпы кеңестер қазір әрбір университеттің болашағын ұзақ мерзімді перспективада қарастырады және олардың тарихы мен мәдениетін насихаттайды.
The origins of the general council lie in the reforming spirit of the 19th century. The universities at that time suffered from varying degrees of difficulty. Glasgow was relatively successful. It was felt that Aberdeen would benefit from the union of its two institutions. St Andrews was slowly recovering from the lean times of the 18th century but still had problems with dilapidated buildings. It was the problems of government at the University of Edinburgh: a dispute between the professors and Edinburgh Town Council, ending in the courts, that led to the Royal Commission on the Universities and Colleges of Scotland, established in 1826. This commission reported in 1831 after exhaustive work and recommended that university courts look after administrative and financial matters, while academic senates would determine matters related to teaching. The conversion of the commission's report into legislation was much delayed by political expediency. During this time the alumni of the universities, led by James Lorimer, began to push for reforms beyond those of the commission, including giving the graduates some voice in the government of the universities. The creation of a corporate body of graduates would enhance the value of graduation and introduce young minds to the running of the universities. In addition, such a body would, "be a means for inducing those alumni who become prosperous and influential, to promote the interests of institutions with which they had thus all along continued to be connected." By this Lorimer had in mind the endowment of the universities by wealthy graduates. Others, loosely connected with Lorimer's group, saw the possibility of securing a parliamentary vote for graduates and this indeed came to pass. The Scottish universities elected three members of Parliament up until the abolition of pluralism in the Act of 1948. In 1857 Lorimer was invited to draft what was to become the Universities (Scotland) Act 1858, which established the court, senate and general council structure. Today, general councils are generally limited in the issues to which it can competently contribute since its response time is essentially the six months between meetings. The royal commission of 1876 appointed to investigate the results of the act of 1858 found that "the attendance at the meetings of Council is relatively very small," and the same comment is applicable today. The University of St Andrews takes the winter meeting to other venues than St Andrews has been reasonably successful in boosting attendances. These meetings can be a good way to identify potential new members of court. The university is keen to maintain a dialogue with graduates. There is the possibility in future that digital communications may assist members who are spread around the world to contribute. The activities general councils now mainly consider the longer term future of each university and promote their histories and cultures.