Кіріспе

Polyergus – 14 түрі сипатталған шағын құмырсқа туысы. Олар "құл шабуылшы құмырсқалар" және "Амазон құмырсқалары" деп те аталады. Олардың ерекшелігі – жұмысшыларын ұрлау үшін (Formica) құмырсқаларының ұяларына шабуыл жасау әдеті.

Көбею

Полиергус жұмыскерлері көбінесе пышақ тәрізді, өткір жамбас сүйектеріне байланысты, ұрық күтуге қабілетсіз. Сондықтан олар Formica туысына жататын құмырсқа түрлеріне тәуелді болып дамыған. Олар тіпті қарапайым ұрық күтімі мен тіпті өздерін-өздері тамақтандыру инстинктін жоғалтқан (бірақ олар мұны істей алмайды). Полиергус "жұмыскерлері" негізінен Formica ұяларын шабуылдауға арналған, импровизацияланған солдаттар ретінде өмір сүреді. Тұтқынға алынған құмырсқалар ғылыми және танымал әдебиеттерде көбінесе "құлдар" деп аталады, бірақ соңғы кезде басқа да адам мәдениетінің үлгілерін қолдануға талпыныстар жасалып жатыр. Олардың кейбіреулері Полиергусты "қарақшылар", "пираттар" немесе "ұрлаушылар" деп сипаттайды. Сондай-ақ, Formica жұмыскерлерін "көмекші құмырсқалар" немесе "үй жануарлары" деп атайды. Полиергус Formica жұмыс күшін жақын маңдағы Formica колонияларынан қуыршақтарды ұрлап, өз ұясына әкелу арқылы алады. Полиергус ұясына оралғанда, Formica жұмыскерлеріне сол жерде өмір сүріп жатқан сол түрдің жұмыскерлері коконнан және қуыршақ қабығынан шығуға көмектеседі. Жаңа жұмыскерлер аралас түрлер колониясының ерекше иісін тез сіңіреді, зорлық-зомбылық немесе мәжбүрлеусіз. Аралас түрлер колониясынан шыққан Formica жұмыскерлері ұрықты күтуге, жем-шөп жинауға, ұяны күтіп-ұстауға, ересек құмырсқаларды және патшайымды тамақтандыруға және басқа да колонияны күтіп-ұстау жұмыстарын орындайды. Бұл сонымен қатар Полиергус колониясын сыртқы қауіп-қатерлерден қорғауды, тіпті жағдай туындаса, өздерінің туған колониясымен күресуді де қамтиды. Қол жеткен мәліметтерге сәйкес, барлық Polyergus колонияларында тек бір патшайым болады. Алайда, олардың көпшілігінде үлкен, жұмыскерге ұқсас денесі мен үлкен қарыншасы бар эргатоидтар кездеседі. Бұл патшайым өлгеннен кейін оның орнын басатын репродуктивтік тұлғалар болуы мүмкін, бірақ бұл әлі дәлелденбеген. Жаңа колония құру үшін жалғыз Polyergus патшайымы қоныс иесінің ұясына басып кіреді немесе қоныс иесінің патшайымы мен оның алғашқы жұмысшыларымен кездесіп, олармен бірге қоныстанады. Соңғы жағдайда, қоныс иесінің патшайымына паразит патшайымды қамтамасыз ету үшін жеткілікті жұмысшыларды өсіргенге дейін өмір сүруге рұқсат беріледі, бұл Polyergus патшайымының өзі істей алмайтын нәрсе. Жаңа Polyergus патшайымы кейін Formica патшайымын өлтіреді (жеткілікті жұмысшылар болса дереу, болмаса кейінірек) және Formica жұмыскерлері оны қабылдайды. Олар бірінші және барлық келесі Polyergus ұрығын өсіруге кіріседі. Бұл күрделі және ұзақ процеске байланысты Polyergus колониялары сирек кездеседі, өйткені осы процестің сәтсіз аяқталуы жиі болады, бірақ әрбір жетілген колония жыл сайын ондаған немесе жүздеген жаңа патшайымдарды өндіреді. Formica жұмысшыларының табиғи өлім-жітіміне қарсы тұру үшін Polyergus жұмыскерлері өз колониясының 10-15 жылдық өмір сүру кезеңінде әр жазда 6-8 апта бойы тұрақты шабуылдар жасауы керек.

Түрлер

Полиергус туысы үш топқа немесе "комплекске" бөлінеді. Олар – "lucidus" тобы, "rufescens" тобы және "samurai" тобы.