Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Исмайилли – Әзірбайжанның Исмайилли ауданының қаласы және орталығы. 2021 жылы халық саны 28 776 адамды құрады.
Ismayilli is a city and the capital of the Ismayilli District of Azerbaijan. It has a population of 28,776 in 2021
Тарих
Ауданның аумағы 4-ші ғасырдың соңы мен 3-ші ғасырдың басында құрылған Албания мемлекетінің бір бөлігі болды, ол оның құрылуына дейін қалыптасқан. Тарихи фактілер Жаванширге жататын Мехранистің Исмайылли аумағында Гирдиман князьдығын құрғанын көрсетеді. Жаваншир осы әулеттен шыққан еді. Ақчай өзенінің жағасында, Талантан ауылынан солтүстікке қарай 4 шақырым жерде Жаваншир деп аталатын бекініс орналасқан. Азербайжанның солтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан Исмайылли ауданы 1931 жылы құрылды. Алғашқыда ауданның әкімшілік орталығы Басғал ауылында болды, бірақ көп ұзамай Исмайылли ауылына көшірілді. Аудан ұйымдастырылғанға дейін, оның аумағының көп бөлігі Ғойчай ауданына, бір бөлігі Шамахы ауданына және шағын бөлігі Шәкі ауданына қарасты. Исмайылли 1959 жылға дейін ауыл болды, 1967 жылға дейін қала типтес елді мекен болды, содан кейін қала мәртебесіне ие болды. Исмайылли аймағы 1931 жылдың 24 қарашасында құрылды. 1939 жылдан 1977 жылға дейін Исмайылли ауданының Кеңес депутаттарының атқару комитеті, ал 1977 жылдың 7 қазанынан 1991 жылдың 17 қазанына дейін Исмайылли аймағының Халық депутаттары кеңесінің атқару комитеті болып жұмыс істеді. Әзербайжан Республикасы Президентінің 1991 жылғы 18 қазандағы жарлығына сәйкес Исмайылли Халық депутаттары кеңесі таратылды және 1991 жылдың қарашасынан бастап Исмайылли атқару билігі құрылып жұмыс істеді.
The territory of the district was part of the Albania state, which was formed in the late 4th century and early 3rd century BC, long before it was erected. Historical facts prove that Mehranis, who belonged to Javanshir, had created Girdiman's prince in Ismayilli territory. Javanshir was of this generation. There is a fortress called Javanshir on the coast of Akchay, 4 km north of the village of Talantan. Ismayilli district, located in the northeastern part of Azerbaijan, was founded in 1931. At first, the administrative centre of the district was in the Basgal village and was soon transferred to Ismayilli village. Until the district was organized, a large part of its territory was part of the Goychay district, part of the Shamakhi district, and a small part of Sheki's district. Ismayilli was the village until 1959, until 1967, it was a city type settlement, and then it was renamed the city. Ismayilli region was established on November 24, 1931. From 1939 to 1977 the executive committee of the Soviet Union of deputies of the Ismayilli district, acting as the Executive Committee of the Council of People's Deputies of Ismayilli region from October 7, 1977, till October 17, 1991. In accordance with the Decree of the President of the Republic of Azerbaijan dated October 18, 1991, the Soviet of People's Deputies of Ismayilli was abolished, and the Ismayilli Executive Authority was established and functioned since November 1991.
Саясат және экономика
Исмайыллидің саяси және экономикалық өміріне жергілікті өкілдер мен Әзірбайжанның ықпалды тұлғасы Ильхам Әлиевтің жақтастары, мысалы, Исмайылли ауданының әкімі Низами Алакбаров басымдық етеді. 2013 жылдың қаңтар айында Бакуден келген билік партиясының өкілі жол апатынан кейін жергілікті такси жүргізушісімен төбелес салғаннан кейін наразылықтар басталды. Бакулік кәсіпкерге тиесілі қонақүйдің ішінде әкім Низами Алакбаровтың бақылауындағы бордель бар деген қауесет тарады. Бірнеше мың жергілікті тұрғын жүргізушіні қорғап, көтеріліс ұйымдастырып, қонақүйді өртеп, әкім мен оның ұлының үйіне шабуыл жасады. Полиция су шашырату машиналарын қолданып, қарсылық көрсетті, көптеген адамдар қамауға алынды.
The political and economic life of Ismayilli is dominated by local representatives and clients of the Azerbaijani strongman Ilham Aliyev such as the local governor of Ismayilli District Nizami Alakbarov. In January 2013 rioting broke out after a client of the ruling party from Baku became involved in a fight with a local taxi driver after a traffic accident. The businessman from Baku owned a hotel rumoured to contain a brothel controlled by Governor Nizami Alakbarov. A mob of several thousand local citizens defended the driver, rioted, burned the hotel and attacked the residences of the governor and his son. Police fought back with water cannons and scores were arrested.
Кәсіпорындар
Исмайыллыда жеңіл және азық-түлік өнеркәсібі, асфальт зауыты сияқты кәсіпорындар бар. Исмайыллы маңындағы таулардан гранит табылды. Ауданның ауыл шаруашылығы дамыған. Ивановка ауылында орналасқан Калинин атындағы колхоз өзінің жетістіктерімен танымал және Әзірбайжан шекарасынан тыс жерлерде кеңінен белгілі. 1978 жылы құс фабрикасы салынды, аумағы 9,7 гектар. 1986 жылы оның жұмысы тоқтатылды. 2004 жылдан бері ол жеке сектор кәсіпорны ретінде тауық шұжығы өндіріп келеді. Қазіргі күйде 60 мың құс бар. Жұмыс істейтін персонал 75 адамнан тұрады. Құстардың жалпы санын 150 200 мыңға, ал жұмысшыларды 150 адамға дейін жеткізу жоспарлануда. 1989 жылы “Рагуб ФК” тежегіш зауыты салынды, аумағы 2 гектар. 1993 жылы зауыттың жұмысы тоқтатылды, бірақ 2004 жылдан бері ол жеке кәсіпорын ретінде жұмыс істеп келеді. Зауыттың өндірістік қуаты жылына 6 миллион бірлік өнімді құрайды. Жұмыс істейтін персонал 90 қызметкерден тұрады. Лахиж өндірістік кәсіпорны – “Азерхалча” өндірістік бірлестігіне қарасты мемлекеттік кәсіпорын. Ол 1966 жылдан бері жұмыс істеп келеді. Аумағы 3300 км² және 103 адам жұмыс істейді. Кәсіпорын жылына 450-500 км² кілем өндіреді. “Азерхалча” өндірістік бірлестігіне қарасты, кілем өндіретін Лахиж мемлекеттік кәсіпорны 1984 жылы қызметін бастады. 2001 жылы кәсіпорынның жұмысы тоқтатылды, бірақ 2004 жылы ол қайтадан жұмыс істеуге кірісті. Кәсіпорында 72 адам жұмыс істейді, олар жылына 300-350 мың км² кілем өндіреді. Аумағы 1 гектарды құрайды. “Шараб №1” 1930 жылы салынды. 1966 жылға дейін шарап зауыты ретінде жұмыс істеді, жылына 10 мың тонна жүзім өңдеді. 2003 жылдан бері зауыт жеке кәсіпорын ретінде жұмыс істеп, шарап және коньяк өндіреді. Сонымен қатар, Басғалда келағайы (ұлттық бас киім) тігу шеберханасы, “Шафа Т” фармацевтикалық ЖШҚ, төрт сүт зауыты, ас суын шығаратын цех, бірнеше жеке кілем тоқу шеберханалары және Исмайыллыда шағын және орта кәсіпорындар бар.
There are enterprises such as light and food industries, asphalt plant in Ismayilli. There has been found and obtained granite in the mountains near Ismayilli. The district has strong agriculture. A kolkhoz named after Kalinin and located in Ivanovka village is famous for its achievements and has broad fame beyond the borders of Azerbaijan. A poultry factory was constructed in 1978. Its territory is 9.7 ha. In 1986, its activity was stopped. Since 2004, it is functioning as a private sector enterprise that produces hen sausage. At present, there are 60 thousand birds. Working personnel consists of 75 people. It is planned to expand the total number of birds up to 150 200 thousand and the working personnel up to 150 people. Brake factory “Ragub FK” was constructed in 1989. Its territory is 2 ha. In 1993, the factory's activity was stopped, but since 2004 the factory is functioning as a private enterprise. The productive power of the factory is equal to 6 million units of the product per year. Working personnel consists of 90 employees. Production enterprise of Lahij is a state enterprise being at “Azerkhalcha” productive union's disposal. It is functioning since 1966. Its territory is 3300 km2 and 103 employees work there. The enterprise produces 450–500 km2 of carpet per year. Lahij enterprise which produces carpets is a state enterprise being at “Azerkhalcha” productive union's disposal. It began its activity in 1984. In 2001, the enterprise's activity was stopped, but in 2004 its activity was re established. 72 employees work at the enterprise, which produces 300–350 thousand km² of carpet per annum. Its territory is 1 ha. “Sharab No. 1” was built in 1930. Till 1966 it functioned as a wine factory using 10 thousand tonnes of grapes per annum. Since 2003, the factory is functioning as a private enterprise and produces wine and cognac. Besides that, there is a workshop producing kelaghayi (national headscarf) in Basgal, pharmaceutical LLC “Shafa T”, four milk enterprises, a workshop producing table water, some private carpet weaving workshops and also some little and middle enterprises in Ismayilli.