Кіріспе

Индонезиядағы террористик шабуыл
2003 жылғы Джакартадағы (Индонезия) бомбалық шабуыл

2003 жылдың 5 тамызында Индонезияның Джакарта қаласындағы JW Marriott қонақ үйінің кіреберісі алдында жанкешті бомбалаған автомобиль жарылып, 12 адам қаза тауып, 150 адам жарақат алды. Қаза болғандардың арасында 11 индонезиялық және бір голландия азаматы болды. Бұл қонақ үй батыстық символ ретінде қарастырылып, АҚШ елшілігі түрлі шаралар өткізу үшін пайдаланған. Қонақ үй бес аптаға жабылып, 2003 жылдың 8 қыркүйегінде қайта ашылды.

Кіріспе

Бомбалауға екі апта бұрын, Семаранг қаласында шабуыл жасаушыларға қарсы өткізілген рейдте қолға түскен бір жауынгер Индонезияның жоғары лауазымды полиция өкілдеріне екі көлікке толы бомба жасау материалдарының астана, Джакартаға бағыт алғаны туралы хабар берді. Рейд кезінде полиция қаладағы шабуылдарға ұйымдастырылуы мүмкін нақты аудандарды көрсететін суреттерді де тапты.

Жарылыс

2003 жылы 20 шілдеде индонезиялық кәсіпкерден 25,75 миллион рупияға сатып алынған Toyota Kijang көлігі жарылғыш заттармен толтырылып, JW Marriott Джакарта алдындағы такси тұрағынан өткізілді. Екі жағдайда да бомбалардың құрамы бірдей жарылғыш заттардан тұрған, детонатор ретінде ұялы телефондар қолданылған, ал шабуылдаушылар көлік бомбаларынан идентификациялық нөмірлерді жоюға тырысқан. Күдікті басшыны «Жема-и-Исламия» тобының қамауда отырған екі мүшесі таныды, олар оны тартып әкелгендерін айтты. Тергеушілер бомбаны қоректендіру үшін қолданылған батареяның күйген қалдықтарын тапты және ол 2000 жылғы Рождество қарсаңында христиан шіркеулеріне жасалған шабуылдарда қолданылған батареяларға ұқсас екенін мәлімдеді, сол шабуылдарда 19 адам қаза тапқан. Бірқатар мәлімдемелерде былай делінген: «Бұл операция доктор Айман әл-Зауахири уәде берген операциялардың бір бөлігі. Бұл – мұсылмандық Джакартадағы Америка мен оның одақтастарына жасалған қатты соққы, онда американдықтардың және австралиялықтардың кемсітушілік қатысы дінді түсіріп көрсеткен».

Әл-Қайда байланысы

АҚШ-тың терроризм және қаржылық барлау жөніндегі бұрынғы орынбасары Стюарт А. Леви 2002 жылғы Балидегі және JW Marriott қонақ үйіндегі шабуылдардың "Әл-Қаида" тарапынан Азиядағы одақтас террористерге әр шабуылға 30 000 доллар көлемінде ақшаны контрабандалық жолмен жеткізу арқылы қаржыландырылғанын айтады. Ал 9/11 комиссиясы 2001 жылғы 11 қыркүйектегі шабуылдардың құны екі жыл ішінде 400 000 – 500 000 долларға жететінін бағалаған, оның бір бөлігі шетелдік шоттарға аударылып, АҚШ-тағы қатысушылардың қолжеткізімінде болды. Сол кездегі АҚШ вице-президенті Дик Чейни былай деді: "Хамбали 90-шы жылдары Ауғанстандағы оқу лагерьлеріне барып, кейін "Әл-Қаидадан" қаржы алды, содан кейін Индонезияға оралып, ондағы ірі шабуылдардың ұйымдастырушысы болды. Сөйтіп, Индонезияда жергілікті, бірақ "Әл-Қаидамен" байланысы бар экстремистік қызмет пайда болды. Мароккоға барсаңыз, Касабланкадағы шабуылды көресіз, Түркиядағы Стамбул және басқа да қалаларда осыған ұқсас жағдайлар болды. Ауғанстандағы "Әл-Қаида" лагерьлерінде Оңтүстік-Шығыс Азияның әртүрлі елдерінен келген жауынгерлердің бір уақытта болуы "Джи-Ай" мен басқа да радикалды ислами топтарының мүшелері арасындағы жеке қарым-қатынастардың қалыптасуына жағдай жасады. Олардың ішінде Филиппиннің оңтүстігінде мұсылман мемлекеті үшін күресіп жатқан сепаратистік Моро ислам азаттық фронты, сондай-ақ Индонезия, Малайзия және Таиландтың бірнеше басқа да топтары бар. Жиналған дәлелдер "Джи-Ай" қызметкерлерінің кейбіреуі Усама бен Ладен сияқты тұлғалардың әлемдік беделінен шабыттанғанымен, Оңтүстік-Шығыс Азия тобы операциялық және ұйымдық тұрғыдан ерекше екенін көрсетеді.

Әсерлер

Жакарта қор биржасының индексі шабуылдан кейін 3,1 пайызға төмендеді, ал оның валютасы – рупия АҚШ долларына шаққанда құнының 2 пайызын жоғалтты. Австралия азаматтарына Жакартадағы барлық халықаралық қонақ үйлерден қашықтау болуға кеңес берді, себебі барлау қызметі астанада тағы да шабуылдар болуы мүмкін екенін анықтады.