Кіріспе

Француз-канад тарихшысы Жан Батист Антуан Ферланд (25 желтоқсан 1805, Монреаль – 11 қаңтар 1865, Квебек қаласы) – француз-канад тарихшысы.

Өмір

Ол Николе колледжінде оқыды және 1828 жылы дін қызметкері болып тағайындалды. 1841 жылға дейін ауылдық приходтарда қызмет етті, содан кейін Николе колледжінде оқу ісінің директоры болды. 1848 жылы колледждің жетекшісі болды. Квебек епископының кеңесіне мүше болып тағайындалғаннан кейін ол сол қалаға қоныстанды, сонымен қатар ағылшын гарнизонының капелланы қызметін атқарды. Ол студенттік кезінен бастап Канада тарихын зерттеуге берілді; жинаған көптеген жазбалары оны елдің ең білімді адамдарының біріне айналдырды. Дегенмен, ол қырық жасқа келгенше ғана Канада тарихын жазу туралы ойлады. 1853 жылы «Канаданың діни тарихына қатысты байқаулар» (Observations sur l'histoire ecclésiastique du Canada) атты еңбегін жариялады, ол Аббе Брассер де Бурбургтың еңбегін жоққа шығарды және сынға алды; ол 1854 жылы Францияда қайта басылды. Осы жылы «Нотр-Дам де Квебек тізілімдері туралы жазбалар» (Notes sur les régistres de Notre Dame de Québec) атты еңбегі жарық көрді, оның қайта жаңартылған және толықтырылған екінші басылымы 1863 жылы «Фойер Канадиен» журналында жарияланды. 1855 жылы ол Université Laval (Сент-Фуа, Квебек) университетінде Канада тарихының профессоры болып тағайындалды және бірден Францияға барып, өз жұмысын жетілдіру үшін жаңа құжаттар жинады. 1857 жылы ол елге оралып, өзімен бірге құнды жазбалар әкелді. 1858-1862 жылдары оқыған лекцияларына көп адам жиналды.

Шығармалары

Оның "Канада тарихы курсы" деп басылып шыққан лекциялары Ферландтың айбарын қалыптастырды. Бірінші том 1861 жылы жарық көрді; екіншісі автордың 1865 жылы қайтыс болғаннан кейін ғана жарық көрді. Бұл еңбек бірден қарапайым да нақты стильде жазылғандықтан, білгірлер оны құзыретті деп санайды. Дегенмен, ол толық емес, себебі ол Канаданың ағылшындар тарапынан басып алынуымен (1759) аяқталады. Ферланд ең бастысы тарих фактілерін анықтауға тырысты. Ол сонымен қатар католик миссиясының жұмысын таныстыруды қалады. Ферланд 1863 жылы "Canadiennes Soirées" журналында "Journal d'un voyage sur les côtes de la Gaspésie" және 1863 жылы "Littérature Canadienne" журналында "Etude sur le Labrador" еңбегін жариялады, бұл бұрын "Annales de l'Association pour la Propagation de la Foi" журналында жарияланған еді. 1863 жылы "Foyer Canadien" үшін ол Квебек епископы Мсье Плессидің өмірбаянын жазды, ол кейін ағылшын тіліне аударылды.