Кіріспе
Бродвей музыкалық жұлдызы (1898–1936)
Мэрилин Миллер (нағыз аты Мэри Эллен Рейнольдс; 1898 жылдың 1 қыркүйегі – 1936 жылдың 7 сәуірі) 1920-шы және 1930-шы жылдардың басындағы ең танымал Бродвей музыкалық жұлдыздарының бірі болды. Ол шебер стэп бишісі, әнші және актриса еді, осы қабілеттерінің арқасында көрермендердің сүйіспеншілігіне ие болды. Сахнада ол көбінесе кедейліктен байлыққа жеткен, «Күннұсқа» сияқты кейіпкерлерді сомдап, бақытты өмір сүрді. Оның зор танымалдылығы мен әйгілі бейнесі жеке өмірімен қарама-қайшы болды, ол көңіліне қасірет, трагедия, жиі аурулар мен 37 жасында мұрын операциясының салдарынан болған кенеттен қайтыс болумен толы болды.
Ерте өмір
Мэрилин Миллер 1898 жылы Индиана штатының Эвансвилл қаласында Эдвин Д. Рейнольдс, телефон желішісі, және оның бұрынғы әйелі Ада Линн Томпсонның кіші қызы ретінде дүниеге келді. Ол төрт жасында Дейтон, Огайодағы Лейксайд паркіндегі Mademoiselle Sugarlump рөлінде өнер көрсетіп, отбасылық вадевиль тобының құрамында сахнаға тұңғыш рет шықты. Бұл топқа оның әкесі Оскар Каро Миллер және үлкен әпкелері Рут пен Клэр кірді, ол және анасы қосылғаннан кейін "Бес Колумбиялық" деп аталды. Огайо штатының Финдлей қаласындағы негізгі орындарынан бастап, олар он жыл бойы Орта Батыс және Еуропаны гастрольдеп, балалар еңбегін қадағалайтын органдардан жасырын жүрді, бірақ 1914 жылы Ли Шуберт Миллерді Лондонның Лотос клубында байқап алды.
Мансап
Миллер 1914 және 1915 жылдары Шуберттер үшін "The Passing Show" қойылымында, сондай-ақ 1916 жылғы "The Show of Wonders" және 1918 жылғы "Fancy Free" қойылымдарында Нью-Йорк қаласында өнер көрсетті. Алайда, Флоренц Зигфелд оны 1918 жылы Манхэттендегі Нью-Амстердам театрында Ирвинг Берлиннің музыкасымен "Зигфелдтің ақымақтықтарында" ойнатқаннан кейін жұлдыз етті. Эдди Кантор, Уилл Роджерс және У. К. Филдспен бірге ол "Менің некеме ыңғайлылық болды" атты нөмірде Зигфелдтің әйелі Билли Берктің бейнесін сомдап, көрермендерді қатты күлдірді. 1919 жылы Миллер "Фолиз" қойылымында басты рөлді ойнады, Берлиннің "Манди" әніне би биледі және Зигфелдтің сүйіктісі болды деген қауесет тарады, бірақ бұл ешқашан дәлелденбеді. Ол Зигфелдтің "Салли" (1920) қойылымында, Джером Керннің музыкасымен, әсіресе Керннің "Күміс қабатты ізде" әнін орындағаны үшін аңызға айналды. Ыдыс жуушының Фоллизге қосылып, миллионерге үйленуі туралы мюзикл Нью-Амстердамда 570 рет көрсетілді. 1921 жылы әлі танылмаған Дороти Паркер оның өнерін өлеңмен еске алды:
From the alley's gloom and chill / Up to fame danced Sally. / Which was nice for her, but still / Rough upon the alley. / How it must regret her wiles. / All her ways and glances. / Now the theatre owns her smiles, / Sallies, songs, and dances. After a rift with Ziegfeld, Miller signed with rival producer Charles Dillingham and starred as Peter Pan in a 1924 Broadway revival, then as a circus queen in Sunny (1925), with music by Kern and lyrics by Oscar Hammerstein. A box office smash, it featured the classic "Who?" and made her the highest paid star on Broadway. In 1928, after reuniting with Ziegfeld, she starred in his production of the successful George Gershwin musical Rosalie, then in Smiles (1930) with Fred Astaire, one of Ziegfeld's rare box office failures. Miller's movie career was short lived and less successful than her stage career. She made only three films: adaptations of Sally (1929), Sunny (1930), and Her Majesty, Love (1931), with W. C. Fields. Her last Broadway show, marking a major comeback, was the innovative 1933 1934 Irving Berlin/Moss Hart musical As Thousands Cheer, in which she appeared in the production number "Easter Parade." Miller's last professional outing was her appearance in As Thousands Cheer. In 1936, she quit the show after her boyfriend and future husband Chester O'Brien – a chorus dancer who served as the production's second assistant stage manager – was fired for allowing the Woolworth department store heir Jimmy Donahue to sneak onstage during a scene in which Miller was impersonating his cousin, the heiress Barbara Hutton. After her death, this incident gave Irving Berlin the inspiration for a film musical On the Avenue, for which he received a script credit in addition to writing the songs. At the time of her death, Miller was described as being in retirement.
Аллеяның қараңғылығы мен суығынан / Салли атаққа дейін биледі.
Ол үшін жақсы болды, бірақ бәрібір / Аллея үшін қиын болды.
Ол оның айла-шарғысына қанша өкінетін болса.
Оның барлық қимылдары мен көзқарастары.
Енді театр оның күлкісіне, ән-күйіне, биіне ие.
From the alley's gloom and chill / Up to fame danced Sally. / Which was nice for her, but still / Rough upon the alley. / How it must regret her wiles. / All her ways and glances. / Now the theatre owns her smiles, / Sallies, songs, and dances. After a rift with Ziegfeld, Miller signed with rival producer Charles Dillingham and starred as Peter Pan in a 1924 Broadway revival, then as a circus queen in Sunny (1925), with music by Kern and lyrics by Oscar Hammerstein. A box office smash, it featured the classic "Who?" and made her the highest paid star on Broadway. In 1928, after reuniting with Ziegfeld, she starred in his production of the successful George Gershwin musical Rosalie, then in Smiles (1930) with Fred Astaire, one of Ziegfeld's rare box office failures. Miller's movie career was short lived and less successful than her stage career. She made only three films: adaptations of Sally (1929), Sunny (1930), and Her Majesty, Love (1931), with W. C. Fields. Her last Broadway show, marking a major comeback, was the innovative 1933 1934 Irving Berlin/Moss Hart musical As Thousands Cheer, in which she appeared in the production number "Easter Parade." Miller's last professional outing was her appearance in As Thousands Cheer. In 1936, she quit the show after her boyfriend and future husband Chester O'Brien – a chorus dancer who served as the production's second assistant stage manager – was fired for allowing the Woolworth department store heir Jimmy Donahue to sneak onstage during a scene in which Miller was impersonating his cousin, the heiress Barbara Hutton. After her death, this incident gave Irving Berlin the inspiration for a film musical On the Avenue, for which he received a script credit in addition to writing the songs. At the time of her death, Miller was described as being in retirement.
Зигфелдпен аралары суықтанғаннан кейін Миллер бәсекелес продюсер Чарльз Диллингхаммен келісімшарт жасасты және 1924 жылы Бродвейде қайта жанданған "Питер Пэн" рөлін ойнады, содан кейін 1925 жылы "Солтылық" мюзиклінде цирк патшайымын сомдады, музыкасын Керн, әнін Оскар Хаммерштейн жазды. Ол "Кім?" атты классикалық әнімен танымал болды және Бродвейдің ең көп жалақы алатын жұлдызына айналды. 1928 жылы Зигфелдпен қайта табысқаннан кейін, ол Джордж Гершвиннің табысты "Розали" мюзиклінің өндірісінде, содан кейін Фред Астермен "Шымылдар" (1930) мюзиклінде ойнады, бұл Зигфелдтің сирек кездесетін кассалық сәтсіздіктерінің бірі болды. Миллердің кинодағы мансабы қысқа және сахнадағыдан кем сәтті болды. Ол тек үш фильмде түсті: "Салли" (1929), "Санни" (1930) және У. К. Филдспен бірге "Енді оның патшалығы, махаббат" (1931) фильмдерінің бейімделуі. Оның соңғы Бродвей шоуы, үлкен оралуды белгілеген, 1933-1934 жылдардағы Ирвинг Берлин / Мосс Харт мюзиклі "Мыңдаған шаттық" болды, онда ол "Құрбандық шеруі" өндіріс нөмірінде өнер көрсетті. Миллердің соңғы кәсіби қадамы "Мыңға жуық адам құтты болсын" мюзиклінде болды. 1936 жылы ол өзінің жігіті және болашақ күйеуі Честер О'Брайен – қойылымның екінші көмекші сахналық менеджері болған хор бишісі – Миллер өзінің туысы, мұрагер Барбара Хаттонның кейіпкері болған сахнаға шығуға рұқсат бергені үшін жұмыстан шығарылғаннан кейін шоудан бас тартты. Оның өлімінен кейін бұл оқиға Ирвинг Берлинге "Авенюда" атты музыкалық фильмге шабыт берді, ол үшін ол әндерді жазумен қатар сценарийге де авторлық құқық алды. Ол қайтыс болған кезде Миллер зейнеткерлікте екені айтылды.
From the alley's gloom and chill / Up to fame danced Sally. / Which was nice for her, but still / Rough upon the alley. / How it must regret her wiles. / All her ways and glances. / Now the theatre owns her smiles, / Sallies, songs, and dances. After a rift with Ziegfeld, Miller signed with rival producer Charles Dillingham and starred as Peter Pan in a 1924 Broadway revival, then as a circus queen in Sunny (1925), with music by Kern and lyrics by Oscar Hammerstein. A box office smash, it featured the classic "Who?" and made her the highest paid star on Broadway. In 1928, after reuniting with Ziegfeld, she starred in his production of the successful George Gershwin musical Rosalie, then in Smiles (1930) with Fred Astaire, one of Ziegfeld's rare box office failures. Miller's movie career was short lived and less successful than her stage career. She made only three films: adaptations of Sally (1929), Sunny (1930), and Her Majesty, Love (1931), with W. C. Fields. Her last Broadway show, marking a major comeback, was the innovative 1933 1934 Irving Berlin/Moss Hart musical As Thousands Cheer, in which she appeared in the production number "Easter Parade." Miller's last professional outing was her appearance in As Thousands Cheer. In 1936, she quit the show after her boyfriend and future husband Chester O'Brien – a chorus dancer who served as the production's second assistant stage manager – was fired for allowing the Woolworth department store heir Jimmy Donahue to sneak onstage during a scene in which Miller was impersonating his cousin, the heiress Barbara Hutton. After her death, this incident gave Irving Berlin the inspiration for a film musical On the Avenue, for which he received a script credit in addition to writing the songs. At the time of her death, Miller was described as being in retirement.
Сахналық атаудың шығу тегі
Миллердің әкесінің әкесінің тегі Оскар Каро Миллер болған. Ал оның есімі, туғандағы есімі Мэри және анасының екінші аты Линн есімдерінің біріктірілуінен құралған. Ол 1920 жылдың 9 мамырында Мэриленд штатының Камберленд қаласында болған көлік апаты салдарынан қаза тапты. Ол Гордон МакРэйдің «Күміс қабатты ізде» фильмінде және Уолтер Уиллисонның «Зигфелд: Адам және оның әйелдері» фильмінде сомдалды. Джек Пикфорд – актер және киножұлдыз Мэри Пикфордтың бауыры. Олар 1922 жылы үйленді, 1926 жылы ажырасып, 1927 жылдың қараша айында Версальде (Франция) ресми түрде ажырасты. Барлық есептер бойынша, Пикфордтың алкоголь мен есірткіге (наркотиктерге) құмарлығы салдарынан бұл неке зорлық-зомбылыққа толы болған. Миллер 1927 жылдың көктемінде Париж сотында ажырасуға өтініш бірақ, Францияда некелерін оңай тарату мүмкіндігі туралы жариялаған пікірлері «Париж трибуналының наразылығын туғызды, нәтижесінде сот Мисс Миллердің өтінішін қарастырмады». Ол келесі шілдеде Версаль қаласында ажырасуға қайтадан өтініш берді, және сол қаланың соты олардың некесін бұзды. Джек Донохью – театр, кино және теледидарда сәтті режиссер және хореограф болған биші. Оны Миллермен бірге «Санни мен Розали» фильмінде түскен Джек Донахьюмен шатастырмау керек. Честер О'Брайен – хор бишісі, Миллер оған 1934 жылдың 4 қазанында Нью-Йорктің Харрисон қаласында тұрмысқа шықты. Ол одан бірнеше жасқа үлкен болған, бірақ олар бірге өткізген қысқа уақыт ішінде оған 56 000 доллардан астам ақша жұмсаған. Кейін Чет О'Брайен ретінде танымал болған ол «Бригадун» және «Финианның жаңбырлы қайырығы» сияқты Бродвей қойылымдарының сахналық менеджері болды. Сонымен қатар, ол «Сезам көшесі» шоуының премьерасынан бастап 1969 жылдан 1992 жылға дейін сахна менеджері және актер болды. 1930 жылы Миллер Майкл Фармермен қысқа уақытқа никелесуге келісім берді, ол кейін Глория Свонсонның күйеуі болды. 1932 жылы ол Дон Альварадоға үйлену ниетімен барып, бірақ той өткізілмеді.
Аурулар, алкоголизм және өлім
Миллер көптен бері қызылша бездерінің қабынуымен ауыратын, ал оның денсаулығы алкогольге тәуелділіктің күшеюінен нашарлаған. Деректерге сәйкес, ол 1936 жылдың наурыз айының басында Нью-Йорк қаласындағы ауруханаға жүйкелік шаршаңқыдан емделу үшін түскен. Бірақ үш аптадан кейін оның денесі уланған, және 1936 жылдың 7 сәуірінде таңертең Нью-Йорк қаласында 37 жасында мұрын қуысынан жасалған операциядан туған қосымша аурулар салдарынан қайтыс болды. Миллердің қоштасу рәсімі Парк-авенюдегі Сент-Бартоломей шіркеуінде өтті, онда 2500 адам қатысты, олардың ішінде бұрынғы мэр Джимми Уокер, Беатрис Лилли және Билли Берк болды. Сарқынша Бронкстағы Вудлон зиратына жеткізілді.
Ескерткіштер
Миллердің «Санни» рөліндегі мүсіні бүгінге дейін Манхэттеннің Таймс-скверіндегі 1552 Бродвейдегі бұрынғы И. Миллер (туысқан емес) аяқ киім компаниясы ғимаратының шатырында тұр. Бұл ғимараттың фасады үшін Александр Стирлинг Кальдер 1927 және 1929 жылдар аралығында жасаған төрт мүсіннің бірі, ол сол заманғы белгілі театр өнерпаздарын бейнелейді. 2013 жылы, ұзақ жылдар бойы күтімсіз қалғаннан кейін, ғимарат пен мүсіндер қайта жаңартылды. Патти Смиттың 1972 жылғы «Жетінші жұмақ» кітабында «Мэрилин Миллер» деп аталатын өлең бар.
Өмірбаяндар (фильм және баспа)
1949 жылы «Күміс қабатты ізде» деп аталған тазартылған өмірбаяндық фильмде Миллер рөлін Джун Хавер ойнады. Ол «Толқындар оралғанша» фильмінде Джуди Гарландтың рөлінде сомдады, бұл MGM-нің Жером Керннің өмірбаяндық фильмі болды. 1978 жылы Зигфелдпен болған оның құйынды қарым-қатынасы «Эмми» жүлдесін жеңіп алған «Зигфелд: Адам және оның әйелдері» телефильмінде бейнеленді, онда Миллер рөлін Памела Пидин, Зигфелд рөлін Пол Шенар, ал Франк Картер рөлін Уолтер Уиллисон сомдады. Миллердің 1929 жылғы «Салли» фильміндегі сирек кадрларын 2004 жылғы PBS деректік сериалы «Бродвей, американдық музыкалық» фильмінде де көруге болады. Миллердің жалғыз жарық көрген өмірбаяндық еңбегі «Басқа Мэрилин» (1985) кітабында автор Уоррен Г. Харрис оны «Зигфельдтің ең жарқын жұлдызы» және Джаз дәуірінің ең көрнекті музыкалық комедия жұлдызы деп сипаттайды. Ол былай деп қосады: «Оның би, ән, актерлік және мінездік өнерде одан жақсы орындаған бәсекелестері болған шығар, бірақ осы барлық қабілеттерін бірге үйлестіруде оған тең келер ешкім болған жоқ».