Кіріспе

Американдық футболшы және жаттықтырушы (1937 жылы туған)

Джон Гарольд Купер (2 шілде 1937 жылы туған) – бұрынғы американдық футболшы және жаттықтырушы. Купер Айова штаты, Орегон штаты, UCLA, Канзас және Кентукки университеттерінде көмекші жаттықтырушы болып жұмыс істеді. Кейін ол бас жаттықтырушылық мансабын бастады, Талса университетінде (1977–1984), Аризона мемлекеттік университетінде (1985–1987) және Огайо мемлекеттік университетінде (1988–2000) бас жаттықтырушы болып қызмет етті, мансабында 192 жеңіс, 84 жеңіліс және 6 тең нәтижеге қол жеткізді.

Ерте жылдары және ойыншы карьерасы

Купер Теннесси штатының Ноксвилл қаласының маңындағы Пауэлл елді мекенінде туып өскен. Ол 1955 жылы Пауэлл орта мектебін бітіріп, екі жыл АҚШ армиясында қызмет етті. Екі жыл қызметтен кейін Айова штаты университетіне түсіп, онда Айова штатының «Циклондары» командасы үшін аңызға айналған жаттықтырушы Клей Степлтон басшылығымен «бір қанатты» құралымда футбол ойнады, соның ішінде 1959 жылғы «Лас 30» командасы да болды. 1961 жылы Купер команда капитаны және ең бағалы ойыншы атанды. Купер 1962 жылы Айова штаты университетін дене шынықтыру мамандығы бойынша бакалавр дәрежесімен бітірді.

Жаттықтырушылық мансап

Купер бастады жаттықтырушылық мансабын 1962 жылы Айова штатының жаңа түлектер командасының бапкері ретінде. Содан кейін ол 1963 жылдан 1964 жылға дейін Орегон штатында Томми Протроның ассистенті болды және 1964 жылы Батыс университеттерінің спорттық қауымдастығында (AAWU) Орегон штатының бірінші орынға ие болуына көмектесті. 1965 жылы UCLA AAWU-да бірінші орынды, AP сауалнамасында 4-орынды алып, Роуз Боулды жеңіп алды. 1966 жылғы UCLA командасы AP сауалнамасында 5-орынды иеленді. 1967 жылы Купер Пеппер Роджерс басшылығымен Канзаста қорғаныс координаторы болды. Купер 1968 жылы Канзас үлкен 8-де бірінші орын алған кезде конференция чемпионы командасының құрамында болды. 1972 жылдан 1976 жылға дейін Купер Кентуккиде өзінің соңғы ассистент лауазымын атқарды, алдымен 1972 жылы Джон Рейдің, содан кейін 1973 жылдан 1976 жылға дейін Фран Курчидің басшылығымен. 1977 жылы ол Талса университетінің бас футбол жаттықтырушысы болып тағайындалды. Талсада ол 56–32 есебімен Миссури аңғары конференциясының бес титулын жеңіп алды. 1985 жылы Аризона штатының бас бапкері болды, оның командалары үш жыл бойы үш рет қатарына боул ойындарында ойнады, соның ішінде 1987 жылғы Роуз Боулда. Оның көрсеткіші 0–2–1 болды, қарсыласы Аризонаға қарсы. 1987 жылдың 31 желтоқсанында Огайо штатының бас бапкері лауазымына қабылданды. Ол тез арада Букизді жақсартып, 1993, 1996 және 1998 жылдары Үлкен Он титулын бөлісті. Огайо штатында 13 маусымда Купер 111–43–4 есебін көрсетті; оның 111 жеңісі Огайо штаты тарихында Вуди Хейздің 205 жеңісінен кейін екінші орында тұр. Огайо штатындағы ең есте қаларлық жеңістерінің арасында Нотр-Дамға қарсы (1995 және 1996 жылдар) жеңістер, Огайо штатын 13 жылдан бері алғашқы Роуз Боулға жеткізгені (1997 жылғы Роуз Боулда Аризона штатына қарсы жеңіске жеткені) және 1999 жылғы Sugar Bowl-да Техас A&M-ге қарсы жеңіске жеткені болды. Купердің Огайо штатындағы командалары NFL-де ойнауға мүмкіндік алған көптеген таланттармен толы болды, соның ішінде: 1995 жылғы Хейсман трофиінің жеңімпазы Эдди Джордж, 1995 жылғы Фред Билетников сыйлығының жеңімпазы Терри Глен, 1996 жылғы Аутленд трофиінің жеңімпазы Орландо Пейс, 1997 жылғы Буткус сыйлығының жеңімпазы Энди Катценмайер, 1998 жылғы Джим Торп сыйлығының жеңімпазы Антуан Винфилд, сондай-ақ Алонзо Спеллман, Роберт Смит, Дэн Уилкинсон, Джой Галлоуэй, Рикки Дадли, Майк Врабель, Корей Стрингер, Дэвид Бостон, Шон Спрингс, Ахмед Пламмер, Наил Диггс, Нейт Клементс және Райан Пикет. Алайда Купер 3–8 боул көрсеткішімен және қарсыласы Мичиганға қарсы 2–10–1 көрсеткішімен де есте қалды. Оның ең өкінішті жеңілістері 1993, 1995 және 1996 жылдары болды. Осы маусымдардың әрқайсысында Огайо штаты Мичиган ойынына жеңіліссіз және бестен кіші орында тұрды, бірақ әр жағдайда Вулверинс оларды жеңді; осы жеңілістердің екеуі Букизге Роуз Боулға қатысу мүмкіндігінен айырды. 1993 жылы Огайо штаты №5 орында тұрды және жеңіліссіз болды, Мичиганды жеңіп, тоғыз жылдан бері алғашқы Пасадена сапарына қатысу қажет болды. Алайда, оларды Анн-Арбордағы рейтингсіз Вулверинс 28–0 есебімен жеңді. 1995 жылы Огайо штаты №2 рейтингтен, Үлкен Он титулынан және Энн Арборда №18 орында тұрған Вулверинспен 31–23 есебімен жеңіліп, Роуз Боулға тағы бір мүмкіндікке қол жеткізе алмады. 1996 жылы Бакиздер қайтадан №2 орында тұрды және Роуз Боулға жолдама алды, Колумбуста №21 орында тұрған Мичиганға қарсы ойнады. Бакиздер бірінші жартысында Вулверинспен есепті ашқаннан кейін жеңіске жеткендей болды, бірақ Мичиган екінші жартысында Бакиздерді тағы да жеңіп, 13–9 есебімен ұлттық чемпионатта жеңіске жету мүмкіндігінен айырды. Огайо штаты 1997 жылғы Роуз Боулда Аризона штатын жеңіп, маусымды №2 орында аяқтады. Бұл жеңісімен Купер Пак-10 және Үлкен Он командаларымен Роуз Боулды жеңген алғашқы бапкер атанды. 1997 жылы топталған Мичиган ойында жеңіліссіз болды және №4 Огайо штаты Мичиганның мінсіз маусымын бұзуға мүмкіндік алды; Алайда, Вулверинс қайтадан Бакиздерді 20–14 есебімен жеңді. Мичиганның жеңісі 1997 жылы "Хейсман" кубогын жеңген Огайо штатының тумасы Чарльз Вудсонның өнерімен ерекшеленді, ол шабуылда, қорғаныста және арнайы командаларда ойынды өзгертетін әрекеттер жасады. 1998 жылы Огайо штаты 8–0 есебімен елде №1 орында тұрды, бірақ Мичиган штатынан 28–24 есебімен жеңіліп қалды. Олар сол маусымда Мичиганды жеңіп, Техас A&M-ге қарсы Sugar Bowl-ды 24–14 есебімен жеңіп, сауалнамаларда №2 орынды иеленді. Купердің Бакиздері 1999 жылы күшті маусымды өткереді деп күтілді, бірақ 6–6 есебіне дейін құлдырады, Купердің бірінші жылынан бері бірінші жеңіліссіз маусымы және 1947 жылдан бері үшінші маусымы. Олар бір жылдан кейін 8–4 есебін көрсетті, бірақ Мичиганға 38–26 есебімен жеңіліс Купердің маусым соңында жұмысынан кетуіне себеп болды. Ол Уэс Феслерден кейін, Хейздің ізбасарынан кейін Огайо штатын жеңіліссіз Үлкен Он титулын жеңбестен кеткен алғашқы бапкер емес болды.

Кейінгі өмірі мен атақтары

Қазіргі уақытта Купер НФЛ-дің «Цинциннати Бенгалс» командасында скаутинг кеңесшісі болып жұмыс істейді және ESPN арнасы үшін колледж футболы сарапшысы ретінде қызмет етеді. 2008 жылдың 1 мамырында Купер Колледж футболының Даңқ залына сайланды. 2012 жылдың 30 желтоқсанында ол «Аризона штаты» және «Огайо штаты» футбол командаларынан өкілдік етіп, «Роуз Боул» Даңқ залына енгізілді. 2014 жылдың 8 қыркүйегінде Купер «Айова штаты» – «Канзас штаты» футбол матчы барысында өткен салтанатты шарада «Айова штаты» университетінің Атлетика Даңқ залына қабылданды.