Кіріспе

Токио университетінің кітапханасы – Токио университетінің (UTokyo) кітапхана жүйесін білдіретін термин. Бұл жүйеге университеттің негізгі кампустарындағы үш көппрофильді кітапхана және UTokyo құрамындағы факультеттер мен институттарға қарайтын 27 мамандық кітапханасы кіреді. 2023 жылғы желтоқсанға дейін UTokyo кітапхана жүйесінің қорында 9,98 миллионнан астам кітап және тарихи немесе ғылыми құндылығы бар көптеген материалдар бар, бұл оны Жапониядағы екінші ірі кітапханаға айналдырады. Одан тек Ұлттық диета кітапханасы ғана көлем бойынша басым, онда шамамен 12,11 миллион кітап сақталған.

Жалпы кітапхана (Хонго)

Жалпы кітапхана ресми түрде 1877 жылғы 12 сәуірде Токио университетінің алдыңғы мекемелері қайта ұйымдастырылып, елдің алғашқы университеті – Токио университеті құрылған кезде ашылды. Дегенмен, оның тамыры Баншо Ширабешо сияқты Эдо дәуіріндегі кітапханаларға дейін жетеді. 1884 жылғы тамызда қазіргі Хонго орнына көшірілді. Сосеки Нацуменің «Санширо» романы осы кезеңдегі кітапхананың толыққанды сипаттамасын береді. 1923 жылғы 1 қыркүйектегі Ұлы Канто жер сілкінісінде бастапқы ғимарат 750 мың кітаппен бірге қирады. Бұл жоғалтуға Фридрих Макс Мюллердің жинағынан 20 мыңнан астам кітап және Такизава Бакиннің қолжазбалары да кірді. Кітапхананы қайта жаңғыртуға шетелден түскен қайырымдылықтар зор көмек көрсетті, олардың ең ірісі – Джон Д. Рокфеллерден 2 миллион доллар (2023 жылы шамамен 36 миллион доллар) болды. «Жапон халқы өз қалалары мен институттарын уақыт өте келе толыққанды қалпына келтіретініне сенімдімін. Бірақ, әлемдегі білім берудің жетекші орындарының бірі саналатын сіздердің университетіңізге қажетті жабдықтармен қайта қамтамасыз етуге үлес қосуды үлкен арнау деп санаймын» делінген сөздер Джон Д. Рокфеллерге тиесілі, бұл сөздер ғимараттың құрылысы аяқталғаннан кейін орнатылған тақтада жазылған. 1928 жылы салынған бұл ғимарат қазірге дейін қолданыста, сонымен қатар Токио университеті кітапхана жүйесінің бас кеңсесі ретінде де қызмет етеді. 2010 жылдардың соңында күрделі жөндеу жұмыстары аяқталды, қазір онда 3 миллион кітапты сақтауға арналған 46 метр тереңдіктегі автоматты жер асты қоймасы бар. Жалпы кітапханаға профессорлық-оқытушылар құрамы, студенттер, тыңдаушылар, қызметкерлер және директордың келісімімен басқа да адамдар кіре алады. Бұрынғы оқытушылар, қызметкерлер және түлектерге де кіруге рұқсат етіледі. Аралық кітапханалық беру (ILL) қызметі кітапханалар аралық қарыз арқылы Бас кітапхана қорына қол жеткізуді қамтамасыз етеді. Несие беру қызметі Жапониядағы университет кітапханалары үшін қолжетімді.

Комаба кітапханасы

2002 жылы ашылған қазіргі Комаба кітапханасы, жиынтығы өсіп, бұрынғы ғимарат кішкентай болып қалған соң, оның ізбасары болып табылады. Ол Комабадағы Өнер және ғылым колледжінің бас кітапханасы ретінде қызмет етеді, барлық бірінші курс студенттерінің жалпы білімін қамтамасыз етеді, сондай-ақ мамандану үшін Хонгоға көшпеген екінші-төртінші курс студенттеріне де қолдау көрсетеді. Кітапханада әртүрлі оқу материалдары бар, әсіресе бірінші курс жаратылыстану бағытындағы барлық студенттер үшін міндетті пәндер – Сызықтық алгебра және Есептеу (Калькулус) сияқты салалар бойынша кең ауқымды материалдар ұсынылады. Кашива кітапханасын профессорлық-оқытушылар құрамы, аспиранттар, студенттер, тыңдаушылар, университеттен тыс қолдануға рұқсат алғандар және директор бекіткен басқа да адамдар пайдалана алады.

Өңірге тән кітапханалар

Үш толыққанды кітапханадан өзге, UTokyo кітапхана жүйесі 27 салалық кітапхананы қамтиды.

Үлкен жинақтар

Утокио кітапханасында көптеген жинақтар сақталған. Кейбір жинақтарды OPAC арқылы іздеуге болады, бірақ көпшілігі тек карта каталогы арқылы қолжетімді. Акиба жинағы: Жинақтаушы: Акиба, Йошими (1896–1952). Мазмұны: Шибай Бандзуке (Эмпо және Мейдзи дәуірлерінде сахнада қойылған кабуки спектакльдерінің атаулары мен актерлік құрамының тізімі). 16 831 том. Кетей жинағы: Жинақтаушы: Ватанабе, Кетей (1864–1926). Мазмұны: Эдо кезеңіндегі жапондық көркем әдебиет. 1851 том. Нанки жинағы: Жинақтаушы: Токугава, Йоримичи (1872–1925). Мазмұны: Кии провинциясының феодалдық әкімі Токугаваның жинағы (оның ішінде Йошунро боны, Саката боны, Гаккай боны). 96 000 том. Огай жинағы: Жинақтаушы: Мори, Огай (1862–1922). Мазмұны: Биографиялық немесе тарихи кітаптар, Букан (Даймё және Хатамото тізімі), Эдо дәуіріндегі ескі карталар, Еуропа әдебиеті. 18 700 том. Сейшу жинағы: Жинақтаушы: Ватанабе, Макото (1840–1911). Мазмұны: Қытай классикасы және жапон әдебиеті. 25 000 том. Ұлттық саясат қоғамының материалдары: Жинақтаушы: Минобе, Йодзи (1900–1953). Мазмұны: Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңіндегі саясат және экономикалық саясатқа қатысты әдебиет. 6624 том.

Университет емес мүшелерге арналған ILL қызметі

Университеттердің кітапханалары арасындағы кітапханааралық несие және жеткізу қызметі зерттеушілерге, оқытушыларға және түлектерге қолжетімді (кейбір кітапханалар кірмейді).