Кіріспе

Америка Құрама Штаттарының теңіз жаяу әскері авиаторы (1882–1939)

Альфред Остелл Каннингэм (8 наурыз 1882 – 27 мамыр 1939) – американдық авиатор және АҚШ теңіз жаяу әскері офицері, теңіз жаяу әскерінің алғашқы авиаторы және теңіз жаяу әскері авиациясының алғашқы директоры атанды. Оның әскери қызметі Испания-Америка соғысы, Бірінші дүниежүзілік соғыс және 1920 жылдардағы Кариб бассейніндегі АҚШ операцияларында қызмет етуін қамтиды.

Ерте өмір және мансап

Каннингэм Атланта қаласында, Джорджия штатында дүниеге келген. Оның авиацияға деген қызығушылығы 1903 жылы бір күні көтерілген шарды көргеннен бастау алды. Келесі жолы шар көтерілгенде ол оның ішінде болды, содан бастап өзін "көзді мұхиттың адал жанкүйері" деп санады. Ол испан-американ соғысы кезінде 3-ші Джорджия ерікті жаяу әскер полкіне қатысып, Кубада оккупациялық міндеттерді атқарды. Ол келесі он жылды Атлантада жылжымайтын мүлік сатумен өткізді. Осы уақыт ішінде аэронавтикаға қызығушылық танытып, 1903 жылы тағы да шармен көтерілді. Жиырма жеті жасқа келгенде ол әскери өмірге қайта оралды, себебі оған ұшу мүмкіндігі беріледі деп ойлады. 1909 жылдың 25 қаңтарында АҚШ Теңіз жаяу әскерінің 2-ші лейтенанты қызметіне тағайындалды.

Теңізшілер корпусының авиациясын қолдаушы

Лейтенант ретінде Альфред Каннингэм авиацияға деген қызығушылығын сақтап, Филадельфияда сол салаға құштар азаматтар мен бос уақытындағы әскерилерден тұратын топты тапты. Ол ұшақты жалға алып, Филадельфия теңіз кемежайының комендантынан сынақ ұшулар үшін ашық алаңды пайдалануға рұқсат алды. Сонымен қатар, Каннингэм Филадельфия Аэро клубына қосылып, мүшелеріне Теңіз корпусы авиациясын «ұсына» бастады. Олар Вашингтондағы байланыстары арқылы генерал-майор Уильям П. Биддл сияқты бірнеше шенеуніктерге қысым жасады. Каннингэм жаңа концептуалды Advanced Base Force-ті жақтады және ұшақтардың рөлі болатынын сезінді, сол себепті Аннаполистегі Әскери-теңіз академиясының ұшу мектебіне жіберуді сұрады. Келесі екі жыл бойы Каннингэм «Нью-Джерси» (BB 16) және «Солтүстік Дакота» (BB 29) кемелеріндегі теңіз сақшыларының және «Ланкастер» қабылдау кемесінде қызмет етті. 1911 жылы Филадельфия теңіз кемежайындағы Теңіз корпусы казармасында болғанда, ол ұшуға шақырылды. Азаматтық авиатордан айына 25 долларға ұшақ жалдап, «Шұғыл Нэн» деп аталған ұшақта тәжірибе жинады. 1911 жылдың қыркүйегінде 1-лейтенант шеніне көтерілді. Ұшақ жерден көтерілмесе де, оның ұшуға деген терең сенімі мен сүйіспеншілігі игілікке айналды. 1912 жылдың 16 мамырында Каннингэм бұйрық алып, Филадельфия теңіз кемежайынан босатылып, Аннаполистегі Әскери-теңіз академиясында Теңіз корпусы авиациясының туған күні деп саналатын 1912 жылдың 22 мамырында ұшу оқуына жіберілді. Нақты ұшу оқуы Массачусетс штатындағы Марблхедтегі Burgess зауытында өтті, өйткені сол кезде ұшақтарды жасаушылар ғана ұша алатын. Екі сағат қырық минуттық оқудан кейін Каннингэм 1912 жылдың 20 тамызында жеке ұшты. Ол Curtiss гидроұшағымен ұшып, Әскери-теңіз авиаторы №5 атанды, ал Смит – №6. 1912 жылдың қазан айынан 1913 жылдың шілдесіне дейін Каннингэм Curtiss B 1 ұшағымен шамамен 400 ұшу жасады, оқулар мен тактикалық сынақтар жүргізді. 1913 жылдың тамызында Каннингэм авиациялық қызметтен босатылуды сұрады, себебі ол келіні ұшқаннан бас тартса ғана оған үйленеді деп мәлімдеді. Вашингтон теңіз кемежайындағы Теңіз корпусы казармасындағы көмекші квартирмейстер ретінде тағайындалған болса да, алғашқы Теңіз авиаторы Теңіз корпусы авиациясын қолдауын жалғастырып, оның дамуына үлкен үлес қосты. 1913 жылдың қарашасына қарай Теңіз департаменті Каннингхемді (және Смитті) күш үшін авиация бөлімін құру мақсатымен Advanced Base School-ға қайтаруға бұйрық берді. Кейіннен ол капитан Вашингтон И. Чемберс басқарған комиссияда қызмет етті, олар теңіз авиациялық қызметін ұйымдастырудың жан-жақты жоспарын жасауға міндеттелді. Осы комиссияның ұсынысы бойынша 1914 жылы Флорида штатының Пенсакола қаласында Теңіз авиациялық станциясы құрылды. Келесі ақпанда Каннингхем Вашингтон теңіз кемежайында D 2 ұшатын қайығында жұмыс істеуге көмектесу үшін әскери-теңіз конструкторы Холден С. Ричардсонға тағайындалды. 1915 жылдың сәуірінде Пенсаколаға оқуға жіберілді (әйелі күйеуінің ұшуына рұқсат берген болуы керек), Каннингхем 1915 жылдың 17 қыркүйегінде Әскери-теңіз авиаторы №5 атанды.

Бірінші дүниежүзілік соғыс қызметі

Пенсаколадағы моторларды құрастыру цехын басқарғаннан кейін, ол Сан-Диегодағы Армия Сигнал корпусының авиация мектебінде оқытылды, содан кейін Теңіз күштерінің кемежайлары мен теңіз бекеттері жөніндегі комиссияға жіберілді. Каннингем 1917 жылғы 26 ақпанда Филадельфия теңіз базасындағы Аванс базалық күш үшін Авиациялық компанияны ұйымдастыру жөніндегі бұйрық алды. Осы бөлімнің командирі етіп тағайындалған Каннингем тез арада Теңіз корпусы авиациясының де-факто директорына айналды. Ол ұшқыш болуға ынта білдірген еріктілерді іздеді және тартты, одан кейін құрлықтағы теңіз авиациясының мақсатын анықтау үшін белсенді науқан бастады. Бұған қоса, ол жеті теңіз округіндегі және шығыс және шығанақ жағалауларындағы теңіз авиациялық базалардың орналасқан жерін таңдаған бірлескен Армия-Теңіз кеңесіне қатысты. Каннингем британдық және француздық авиация тәжірибесі туралы мәлімет алу үшін Еуропаға жіберілді, ол неміс шебіндегі түрлі тапсырмаларға қатысты. 1918 жылдың қаңтар айында АҚШ-қа оралғаннан кейін, ол Бельгия жағалауындағы және Зебрюгге, Остенд және Брюггедегі суасты кемелеріне қарсы теңіз әскерінің ұшақтарын пайдалану жоспарын ұсынды. Осы жоспарлардың нәтижесінде Солтүстік бомбалау тобы құрылды – бес айдың ішінде жабдықталған және оқытылған төрт ұшақ эскадрильясы. 1918 жылғы 12 шілдеде 72 ұшақ, 176 офицер және 1030 сарбаз DeKalb көлік кемесімен Францияға аттанды және 1918 жылғы 30 шілдеде Брестке жетті. Теңізшілер Франциядағы Ойе, Ле Фрэн және Сент-Пол, ал Бельгиядағы Хундсхуте, Гьетелл, Варсеннаре және Кнесселяре алаңдарына жіберілді. Ұшақтардың, қосалқы бөлшектердің және құрал-жабдықтардың жетіспеушілігіне қарамастан, теңіз жаяу әскерлері британдық және француздық бөлімшелермен бірге 43 шабуылға, сондай-ақ 14 тәуелсіз шабуылға қатысып, сегіз жау ұшағын атып түсірді. Топ ұшақтары сонымен қатар 52 000 фунт бомба тастады және қоршауда қалған француз әскерлеріне азық-түлік жеткізу үшін бес миссияда 2650 фунт азық-түлік жеткізді. Бірінші теңіз авиация күшін ұйымдастыру және оқытудағы қызметі үшін Каннингемге Теңіз айқасы медалі табысталды.

Соғыстан кейінгі іс-шаралар

Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Каннингэм Америка Құрама Штаттарына оралып, Теңіз корпусы авиациясының бас офицері болды. Ол 1920 жылдың 26 желтоқсанына дейін осы қызметте болды, содан кейін Доминикан Республикасының Санто-Доминго қаласындағы Бірінші әуе эскадрильясын басқаруға жіберілді. Кейін Куантикодағы Теңіз корпусы мектептерінде жалпы міндеттерді атқарған майор Каннингэм, көмекші адъютант және инспектор, содан кейін дивизиялық Теңіз корпусы офицері және 3-ші шайқас кемелері дивизиясы қолбасшысы штабындағы көмекші болып қызмет етті. 1928 жылдың маусымынан Никарагуада уақытша міндеттерде болып, Леондағы Батыс аймағының бас офицері ретінде 2-ші Теңіз жаяу әскерлері бригадасында қызмет етті.

Зейнетақы және соңғы жылдары

Кейіннен, 1929-1931 жылдар аралығында Теңіз жауынгерлері институтының атқарушы офицері және тіркеушісі болған Каннингэм, Филадельфиядағы Теңіз жауынгерлері казармасындағы көмекші квартирмейстер қызметін аяқтады. Денсаулығы нашарлағандықтан, 1935 жылғы 1 тамызда зейнетке шықты. Зейнеткерлікте жүрген кезінде подполковник шеніне көтерілді және 1939 жылғы 27 мамырда Флорида штатының Сарасота қаласында қайтыс болды. Ол Арлингтон ұлттық зиратында жерленген.

Құрметтер

USS Alfred A. Cunningham (DD 752) эсминеці оның құрметіне аталды, ол 1944 жылы қолданысқа берілді, 1971 жылы қызметтен босатылды және 1979 жылы қасақана батырылды. 1965 жылы Каннингэм Ұлттық Ұшқыштар Даңқы залына енгізілді. 1991 жылы ол Джорджия штатының Ұшқыштар Даңқы залына қабылданды. Нью-Берн қаласындағы Ньюс өзені арқылы салынған Альфред Каннингэм көпірі оның құрметіне аталған.