Дэвид Румельхарт: Американ психологының өмірі мен еңбектері
David Rumelhart
Дэвид Румельхарт (1942-2011) – американдық психолог, когнитивтік психологияға үлкен үлес қосып, математикалық және жасанды интеллект салаларын зерттеген.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық психолог (1942–2011)
American psychologist (1942–2011)
Дэвид Эверетт Румельхарт (12 маусым 1942 – 13 наурыз 2011) – американдық психолог, математикалық психология, символдық жасанды интеллект және параллельді таралған өңдеу салаларында жұмыс істеп, адам танымын формалды түрде талдауға көп үлес қосты. Ол сондай-ақ танымға формалды тілдік тәсілдерді жоғары бағалады және әңгімелердің құрылымын түсіретін формалды грамматика жасау мүмкіндігін зерттеді.
David Everett Rumelhart (June 12, 1942 – March 13, 2011) was an American psychologist who made many contributions to the formal analysis of human cognition, working primarily within the frameworks of mathematical psychology, symbolic artificial intelligence, and parallel distributed processing. He also admired formal linguistic approaches to cognition, and explored the possibility of formulating a formal grammar to capture the structure of stories.
Ерте өмір және білім
Румельхарт 1942 жылдың 12 маусымында Митчелл қаласында дүниеге келген. Оның ата-анасы Эверетт Лерой және Тельма Теора (Баллард) Румельхарт болды. Ол колледж білімін Оңтүстік Дакота университетінде бастады, 1963 жылы психология және математика салалары бойынша бакалавр дәрежесін алды. Ол Стэнфорд университетінде математикалық психологияны оқыды және 1967 жылы докторлық диссертациясын қорғады.
Rumelhart was born in Mitchell, South Dakota on June 12, 1942. His parents were Everett Leroy and Thelma Theora (Ballard) Rumelhart. He began his college education at the University of South Dakota, receiving a B. A. in psychology and mathematics in 1963. He studied mathematical psychology at Stanford University, receiving his Ph. D. in 1967.
Мансап
1967 жылдан 1987 жылға дейін ол Сан-Диегодағы Калифорния университетінің психология факультетінде қызмет етті. 1987 жылы Стэнфорд университетіне көшті, онда 1998 жылға дейін профессор болып жұмыс істеді. Румельхарт 1991 жылы Ұлттық ғылым академиясына сайланды және көптеген наградалар алды, оның ішінде 1987 жылдың шілдесіндегі МакАртур стипендиясы, Эксперименталды психологтар қоғамының Уоррен медалі және Американдық психологиялық қауымдастықтың (APA) ерекше ғылыми үлесіне арналған сыйлығы. Джеймс МакКлелландпен бірлесіп, 2002 жылы Луисвилл университетінің психология саласындағы Граумейер сыйлығын жеңіп алды.
From 1967 to 1987 he served on the faculty of the Department of Psychology at the University of California, San Diego. In 1987 he moved to Stanford University, serving as Professor there until 1998. Rumelhart was elected to the National Academy of Sciences in 1991 and received many prizes, including a MacArthur Fellowship in July 1987, the Warren Medal of the Society of Experimental Psychologists, and the APA Distinguished Scientific Contribution Award. Together with James McClelland, he won the 2002 University of Louisville Grawemeyer Award in Psychology.
Жеке өмір
Румелхарт Pick ауруынан мүгедек болып қалды, бұл прогрессивті нейродегенеративті ауру. Өмірінің соңында ол Мичиган штатының Энн-Арбор қаласында әкесімен бірге тұрды. Ол Мичиган штатының Челси қаласында қайтыс болды. Оның екі ұлы бар. (Жеффри Хинтон мен Рональд Дж. Уильямс бірлесіп жазған) Бұл жұмыс көп қабатты нейрондық желілерге артқа таралу алгоритмін (Сеппо Линнайнма 1970 жылы жариялаған автоматты дифференциацияның кері тәсілі деп те аталады) қолданды. Эксперименттер арқылы осындай желілер деректердің пайдалы ішкі өрнектерін үйрене алатыны көрсетілді. Бұл тәсіл негізгі танымдық зерттеулерде (мысалы, жад, визуалды тану) және практикалық қолданыстарда кеңінен қолданылды. Дегенмен, бұл мақалада Пауль Вербостың 1974 жылғы диссертациясы сияқты артқа таралу әдісіне қатысты бұрынғы жұмыстарға сілтеме жасалмаған. Сол жылы Румелхарт Джеймс МакКлелландпен бірлесіп «Параллельді таралған өңдеу: танымның микроқұрылымын зерттеу» атты еңбегін жариялады, онда олар перцептронның компьютерлік модельдеуін жасап, компьютерлік ғалымдарға жүйкелік өңдеудің алғашқы сынақтан өткен үлгілерін ұсынды. Бұл еңбек қазір танымдық ғылым саласындағы маңызды мәтін саналады. Коннектионизм жақтастары символизм жақтастарымен – Джери Фодор, Гэри Маркус, Зенон Пайлишин, Стивен Пинкер және т.б. – пікір таласты жүргізді. Талқылау нейрондық желілердің немесе символдық бағдарламалардың ағылшын тілінде сөйлейтін адамдардың етістікті өткен шаққа қалай өзгерте алатынын түсіндірудегі тиімділігіне қатысты болды. Румелхарттың семантикалық таным және әртүрлі оқыған салалардағы нақты білімді модельдеуі, бастапқыда иерархиялық емес нейронға ұқсас өңдеу бірліктерін пайдалана отырып, жасанды интеллект, антропология, ақпараттық ғылым және шешімдерді қабылдау ғылымдары салаларындағы ғалымдардың қызығушылығын тудырады. Оның құрметіне 2000 жылы Роберт Дж. Глушко мен Памела Самуэльсон қоры Адам танымның теориялық негіздеріне үлес қосқаны үшін Дэвид Е. Румелхарт сыйлығын тағайындады. 2002 жылы жарияланған «Жалпы психология шолуы» зерттеуінде Румелхарт 20 ғасырдың ең көп сілтеме жасалған 88-ші психологы деп танылды, ол Джон Гарсия, Джеймс Дж. Гибсон, Луис Леон Турстон, Маргарет Флой Уошберн және Роберт С. Вудвортпен теңестірілді.
Rumelhart became disabled by Pick's disease, a progressive neurodegenerative disease, and at the end of his life lived with his brother in Ann Arbor, Michigan. He died in Chelsea, Michigan. He is survived by two sons. (co authored by Geoffrey Hinton and Ronald J. Williams) that applied the back propagation algorithm (also known as the reverse mode of automatic differentiation published by Seppo Linnainmaa in 1970) to multi layer neural networks. This work showed through experiments that such networks can learn useful internal representations of data. The approach has been widely used for basic cognition researches (e. g., memory, visual recognition) and practical applications. This paper, however, does not cite earlier work of the backpropagation method, such as the 1974 dissertation of Paul Werbos. In the same year, Rumelhart also published Parallel Distributed Processing: Explorations in the Microstructure of Cognition with James McClelland, which described their creation of computer simulations of perceptrons, giving to computer scientists their first testable models of neural processing, and which is now regarded as a central text in the field of cognitive science. The connectionism side debated the symbolic side, represented by Jerry Fodor, Gary Marcus, Zenon Pylyshyn, Steven Pinker, etc. The debate concerned whether neural networks or symbolic programs were adequate models for how English speakers can turn a verb into its past tense. Rumelhart's models of semantic cognition and specific knowledge in a diversity of learned domains using initially non hierarchical neuron like processing units continue to interest scientists in the fields of artificial intelligence, anthropology, information science, and decision science. In his honor, in 2000 the Robert J. Glushko and Pamela Samuelson Foundation created the David E. Rumelhart Prize for Contributions to the Theoretical Foundations of Human Cognition. A Review of General Psychology survey, published in 2002, ranked Rumelhart as the 88th most cited psychologist of the 20th century, tied with John Garcia, James J. Gibson, Louis Leon Thurstone, Margaret Floy Washburn, and Robert S. Woodworth.