Кіріспе
Американдық зерттеуші, профессор және жазушы, мұз хоккейінің жаттықтырушысы. Норманның көптеген жұмыстары пайдаланушыға бағытталған дизайнды қолдауға арналған. Оның кітаптарының барлығы дизайн саласын дамыту мақсатын көздейді – есіктерден бастап компьютерлерге дейін. Норман дизайн зерттеулері қауымдастығының өнімдерді жаңаруға тиімді үлесі шамалы екенін айту арқылы қаушатырған ұстанымға келді, сондай-ақ, ғалымдар қолданыстағы өнімдерді жетілдіруге көмектесе алатынын, бірақ жаңа өнімдерді жасауда технология мамандары табысқа жететінін мәлімдеді. Осы мақсатта Норман өзінің веб-сайтына JND (жай ғана байқалатын айырмашылық) деген аббревиатураны таңдап, өз еңбегінің маңыздылығын көрсетуге тырысты.
the ice hockey coach
Much of Norman's work involves the advocacy of user centered design. His books all have the underlying purpose of furthering the field of design, from doors to computers. Norman has taken a controversial stance in saying that the design research community has had little impact in the innovation of products, and that while academics can help in refining existing products, it is technologists that accomplish the breakthroughs. To this end, Norman named his website with the initialism JND (just noticeable difference) to signify his endeavors to make a difference.
Алғашқы академиктер
1957 жылы Норман Массачусетс технология институтынан (МИТ) электр инженериясы саласында бакалавр дәрежесін алды. Норман Пенсильвания университетінен электр инженериясы саласында магистр дәрежесін алды. Ол сондай-ақ Пенсильвания университетінен психология ғылымдарының докторы ғылымын қорғады және бір жылдың ішінде лекциятор болып жұмыс істеді. Орталықта төрт жыл жұмыс істегеннен кейін Норман Калифорния университеті, Сан-Диего (UCSD) психология факультетінің доценті қызметіне тағайындалды. Норман инженерлік және компьютерлік ғылымдардағы, сондай-ақ эксперименталды және математикалық психологиядағы білімін когнитивтік ғылымның дамып келе жатқан саласына қолданды. Норман ақырында когнитивтік ғылым факультетінің негізін қалаушысы және психология факультетінің төрағасы болды. UCSD-де Норман когнитивтік ғылымдар институтының негізін қалаушы және Когнитивтік ғылым қоғамын ұйымдастырушылардың бірі болды (Роджер Шэнк, Аллан Коллинз және басқалармен бірге), оның алғашқы отырысы 1979 жылы UCSD кампусында өтті. Психолог Тим Шаллиспен бірге Норман атқару функцияларының назар аудару арқылы бақылануының аясын ұсынды. Норман-Шаллис моделінің құрамдас бөліктерінің бірі – қадағалаушы назар жүйесі.
Когнитивтік инженерияның мансабы
Норман когнитивтік ғылымнан когнитивтік инженерияға кеңесші және жазушы ретінде көшті. Оның 1981 жылғы Datamation журналында жарияланған «The truth about Unix: The user interface is horrid» атты мақаласы оны компьютер әлемінде танымал есімге айналдырды. Одан кейін оның мансабы академиядан тысқары жерде дами бастады, бірақ ол 1993 жылға дейін UCSD-де белсенді қызметін жалғастырды. Норман адамға бағытталған дизайнды одан әрі дамыту үшін көптеген университеттер мен үкіметтік кеңес органдарында, мысалы, Қорғаныс ғылыми-зерттеу жобалары агенттігінде (DARPA) қызмет етті. Қазіргі уақытта ол Motorola, Toyota National College of Technology, TED конференциясы, Panasonic, Encyclopædia Britannica және тағы да көптеген комитеттер мен кеңесші кеңестерде жұмыс істейді. Норман 1979 жылғы Три-Майл-Айленд ядролық апатын зерттеу үшін шақырылған арнайы топқа да кірді. 1993 жылы Норман UCSD-ден Apple Computer компаниясына жұмыс істеуге кетті, бастапқыда Apple Fellow ретінде Пайдаланушы тәжірибесінің архитекторы (жұмыс атауында «Пайдаланушы тәжірибесі» термині алғаш рет қолданылды), содан кейін Advanced Technology Group вице-президенті болып тағайындалды. Кейін ол 1998 жылы Якоб Нильсенмен бірге Нильсен Норман тобын құрғанға дейін Hewlett Packard компаниясында жұмыс істеді. Ол Солтүстік-Батыс университетінде компьютер ғылымдарының профессоры болып академиялық қызметке оралды, онда 2010 жылға дейін Segal Design Institute-тің ортақ директоры болды. 2014 жылы ол UCSD-ге оралып, Калифорния телекоммуникациялар және ақпараттық технологиялар институтында жаңадан құрылған Дизайн зертханасының директоры болды.
Марапаттар мен құрметтер
Норман өзінің еңбегі үшін көптеген марапаттар алды. 1995 жылы Падуа университетінен психология ғылымдарының кандидаты дәрежесін (“S. V. della laurea ad honorem”) және Делфт технологиялық университетінен өнеркәсіптік дизайн және инженерия саласында докторлық дәрежесін алды. 2006 жылы ол компьютерлік және когнитивтік ғылымдар саласындағы Бенджамин Франклин медалімен марапатталды. Компанияның көзқарасы дизайнерлер мен басқа компанияларға адамға бағытталған өнімдер мен интернет-өзара әрекеттерге қарай жылжуға көмектесу болып табылады және ол пайдаланушы тәжірибесін жобалау саласындағы пионер болып табылады, оның өзі және Стивен У. Дрейпер құрастырған кітап. Кітаптың кіріспесінде дизайнерлердің күш-жігерін жүйені пайдаланатын адамдарға бағыттауы керек деген идея ұсынылады: <blockquote>Адамдар өте бейімделгіш, олар артефактқа бейімделудің барлық салмағын көтере алады, бірақ шебер дизайнерлер артефактты пайдаланушыларға бейімдеу арқылы осы салмақтың үлкен бөлігін жоғалтады. Норман "когнитивтік артефакттар" терминін "ақпаратты сақтауға, көрсетуге немесе онымен жұмыс істеуге арналған, сонымен қатар адамның когнитивтік қабілетіне әсер ететін жасанды құрылғылар" деп сипаттайды. Өзінің "Күнделікті заттардың дизайны" кітабына ұқсас, Норман машиналардың біздің санамызға сәйкес келуін, санамыздың машинаға бейімделуінен гөрі, жақтаушылық етеді. "Күнделікті заттардың дизайны" кітабының қайта қарастырылған басылымында Норман эстетика туралы бұрынғы мәлімдемелерінен бас тартып, "Пайдаланушыға бағытталған дизайн" терминін толығымен алып тастады. Кітаптың алғы сөзінде ол былай дейді: Кітаптың бірінші басылымы өнімдерді түсінікті және пайдалануға ыңғайлы етуге бағытталған. Өнімнің жалпы тәжірибесі оның пайдалануға қолайлылығынан гөрі әлдеқайда көп нәрсені қамтиды: эстетика, ләззат және қызығушылық маңызды рөл атқарады. Бұрын ләззат, қуаныш және эмоция туралы ештеңе айтылмаған. Эмоция соншалықты маңызды, мен оның дизайндағы рөлі туралы "Эмоционалды дизайн" атты жеке кітап жаздым. Ол қазір "адамға бағытталған дизайн" терминін қолданады және оны былай анықтайды: "Адамның қажеттіліктерін, қабілеттерін және мінез-құлқын бірінші орынға қойып, содан кейін осы қажеттіліктерді, қабілеттерді және мінез-құлық жолдарын ескере отырып жобалайтын тәсіл".