Кіріспе

Григорий Самуилович Фрид (Григо́рий Самуи́лович Фри́д, 22 қыркүйек 1915 – 22 қыркүйек 2012) – орыс композиторы, көптеген түрлі жанрларда, соның ішінде камералық опера жанрында музыка жазған.

Ерте өмір және білім

Петроградта, қазіргі Санкт-Петербургте туған Фрид Мәскеу консерваториясында Генрих Литинский және Виссарион Шебалиннің шәкірті болды. Ол Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысты.

Мансап

Фрид көптеген шығармалар жазған композитор еді. Оның ең танымал туындылары – өзінің либреттоларымен жазылған екі камералық операсы. «Анна Франктың күнделігі» – сопрано және камералық оркестр үшін 21 көріністен тұратын монодрама, ұзақтығы шамамен бір сағат. Ол 1968 жылы жазылып, 17 немесе 18 мамыр 1972 жылы Мәскеудегі Композиторлардың Бүкілодақтық үйінде фортепианомен сүйемелдеуде алғаш рет орындалды. «Ван Гогтың хаттары» – Винсент Ван Гогтың өзінің інісі Теоға жазған хаттары негізінде жазылған, баритон мен камералық ансамбль үшін екі бөлімнен тұратын моно-опера. Опера 1975 жылы жазылып, премьерасы концерттік түрінде 1976 жылғы 29 қарашада сол жерде өтті. Ол үш симфония (1939, 1955, 1964), аспаптық концерттер сериясын, оның ішінде альт, фортепиано және скрипкалық оркестрге арналған концерт (1981), Жан Расиннің «Федре» пьесасына сахналық музыкасын қоса алғанда, театр мен киноға арналған музыка (1985), вокалдық және камералық музыка, соның ішінде Федерико Гарсия Лорканың өлеңдеріне дауыс пен камералық ансамбль үшін «Поэзия» циклы (1973), фортепианолық квинтет (1981), виолончель мен фортепианоға арналған фантазия (1982), «Федре» (1985), соло альты бар фортепианолық квинтет және Луис де Камоэстің өлеңдеріне арналған бес ән (1985) жазды. Фридтің ерте туындыларының стилін «Социалистік реализм» дәстүрінде жазылған консервативтік деп түсіндіруге болады. 55 жасқа келгенде ол стилін түбірімен өзгертті, он екі тондық және музыка композициясының басқа да заманауи техникаларына көшті. Фрид музыканы насихаттаушы және 1970 жылдары танымал болған «Мәскеу композиторлар үйінде» жастар үшін лекция-концерттер сериясын ұйымдастырушы ретінде белгілі болды. Ол сонымен қатар суретші де болды, оның суреттерінен бірнеше көрмелер өткізді. Фрид бірнеше естелік кітаптар жазды, олардың екеуі алғаш рет 1987 және 1991 жылдары Мәскеуде жарық көрді.