Кіріспе

Дэвид Р. Эллистің 2006 жылғы фильмі, "Кобра жұлдыз кемесі" әні.

Фильм шығу алдында көп назар аударды, онлайн желіде үлкен жанкүйерлер қауымын құрып, атауы, актерлік құрамы және мазмұнының арқасында интернеттік құбылысқа айналды. New Line Cinema интернеттегі жанкүйерлердің пікірін ескеріп, өндірісіне онлайн пайдаланушылардан алынған ұсыныстарды қосты және бес күндік қосымша түсірулер жүргізді. Фильм шығуға дейін де, кейін де телешоуларда, фильмдерде, жанкүйерлер түсірген бейнероликтерде, бейне ойындарда және түрлі әдеби туындыларда пародиялар жасалды және оған сілтемелер берілді. Фильм 2006 жылдың 18 тамызында АҚШ және Ұлыбританияда көрсетілді, сыншылар тарапынан әртүрлі бағалар алды және "кассалық сәтсіздікке" ұшырады. 2007 жылдың 2 қаңтарында үйге таратылғанша фильм бүкіл әлем бойынша 62 миллион АҚШ доллары жинады.

Сюжет

Гавайиде қылмыстық авторитет Эдди Кимнің прокурор Дэниел Хейзді қатыгездікпен өлтіруіне куә болғаннан кейін, Шон Джонсты Лос-Анджелесте Кимге қарсы сот процесінде куәлік беру үшін ФБР агенттері Невилл Флинн мен Джон Сандерс Боинг 747 400 ұшағымен алып жүреді. Ким ұшақты Лос-Анджелес халықаралық әуежайына (LAX) жеткенше құлату мақсатымен, уытты жыландармен толтырылған контейнерді жүк бөліміне орналастырады. Жыландар ешқандай себепсіз кез келген адамға шабуылдау үшін, ол әуежай қызметкері кейпіндегі бір шалақөліне жолаушылардың гүл шоқтарына жыландарды агрессивті ететін арнайы феромонды себуді тапсырады. Контейнер ұшудың ортасында ашылады, жыландар кабинаға кіріп, бір жылан электрлік панельге шабуыл жасап, қуатты өшіреді. Жүк бөліміндегі мысық, ванна бөлмесінде қарым-қатынас жасайтын жұбай және тағы бір ванна бөлмесін пайдаланған ер адам – алғашқы құрбандар. Ұшақтың капитаны Сэм МакКин қуат өшіруін зерттеп, электрлік қысқа тұйықталуды жөндейді, бірақ оны тудырған жылан оны өлтіреді. Ұшқыш көмекшісі Рик жыландар туралы білмей, Сэмнің жүрек талмасы болғанын ойлап, LAX-қа қарай жалғастырады. Кейбір жыландар Рикке шабуыл жасайды, ал ол олардан қорғанып, ұшақ ішіндегі барлық оттегі маскаларын іске қосып, жыландардың көп бөлігінің кабинаға түсуіне себеп болады. Агент Сандерс сияқты көптеген жолаушылар жыландар кабинаға шабуыл жасағанда қаза табады. Ұшақтың алдыңғы бөлігіне жеткен аман қалған жолаушылар жыландарды тоқтату үшін багаждардан кедергілер жасайды. Рикке шабуыл жасалып, ұшақ төмен қарай құлай бастайды, нәтижесінде тағам арбасы багаж кедергісінен өтіп кетеді. Жолаушылар бірінші сынып кабинасына қашып, баспалдақтың алдына қауіпсіздік салғысын қойып, жабады. Флинн мен стюардесса Клэр ұшақты басқаруды қайтадан қолға алады, ал Рик басқаруды қайтадан иеленеді және Флиннді ауа-райымен жабдықтау/желдету жүйесін қалпына келтіру үшін жүк бөліміне жібереді. Флинн жердегі ФБР арнайы агенті Хэнк Харриспен байланысады, ол жануарларды контрабандалау ісі бойынша баж салығының негізгі көзі болып табылатын офиолог доктор Стивен Прайсқа хабарласады. Жолаушының ұялы телефонынан жіберілген суреттерге сүйене отырып, Прайс экзотикалық және өте қауіпті жыландарды заңсыз импорттаумен айналысқан Лос-Анджелестегі жылан сатушының кінәлі екенін анықтайды. Атыс-шабыстан кейін, тактикалық тексеру жүргізіледі, онда жылан шағысы дилерді жарақаттайды. Харрис удың қарсы дәрісін жасырып отырғанда, дилер Ким оны жыландарды алу үшін жалдағанын және соңғысының оларды ұшаққа қалай өткізіп, оларды агрессивті етіп жасағанын айтады. Прайс жарақат алған дилерге удың қарсы дәрісін салады және оған берілген тізімге сүйене отырып, ұшақтағы құрбандарға удың қарсы дәрісін жеткізуді бұйырады. Харрис Эдди Кимді тұтқындауға және көптеген кісі өлтіру және кісі өлтіруге қатысты қылмыстар бойынша соттауға бұйрық береді, өлім жазасы да қарастырылады. Харрис Флиннге хабарласып, жолаушылар жерге қонғанда оларға удың қарсы дәрісі дайын болатынын айтады. Алайда Флинн ұшқыш кабинасының жыландармен толы екенін және Риктің қайтыс болғанын біледі. Ұзақ соңғы әңгімеден кейін, рэпер Three G-дің күзетшісі Трой ұшу симуляторында ойнаған тәжірибесіне сүйене отырып, ұшақты қонуға келіседі. Барлығы дайын болғаннан кейін Флинн екі терезені тапаншасымен атып, ұшақтың қысымын төмендетеді. Жыландар ұшақтың төменгі қабатынан және пилот кабинасынан шығарылады. Тройдың тәжірибесіздігіне қарамастан, ол шұғыл қонуды сәтті жүзеге асырады және ұшақ терминалға жетеді. Жолаушылар ұшақтан шығып, удың қарсы дәрісі қажет болғандарға беріледі. Флинн мен Шон ұшақтан түсіп бара жатқанда, қалған жылан секіріп, Шонды кеудесінен шағады. Флинн қаруын шығарып, жыланды атып өлтіреді, ал жедел жәрдем қызметкерлері Шонға асығады, ол қорқып қалған, бірақ баллистикалық жилетінің арқасында зардап шекпеген, оны Кимнің шалақөлінен құтқарылғаннан кейін киген. Шон алғыс ретінде Флиннді Балиге алып барып, серфингке үйретеді.

Өндіріс

Бұл оқиға Питтсбург университетінің әкімшісі және алғаш рет Голливудқа сценарий жазған Дэвид Даллесандроға тиесілі. Ол 1992 жылы екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жүк таситын ұшақтарға көтерілген индонезиялық қоңыр ағаш жыландары туралы табиғат журналындағы мақала оқығаннан кейін бұл идеяны дамытты. Ол бастапқыда ұшақта босап жүрген қоңыр ағаш жыланы туралы сценарий жазды және фильмді "Venom" деп атады. 1995 жылы Даллесандроның "Venom" сценарийінің үшінші нұсқасын 30-дан астам Голливуд студиясы қабылдамады. 1999 жылы MTV/Paramount продюсері сценарийге қызығушылық танытты, содан кейін New Line Cinema өндіріс құқықтарын алды. Бастапқыда фильмнің жұмыс атауы "Жыландар ұшақта" болып, оны Гонконг әрекет фильмдерінің режиссері Ронни Ю түсіретін еді. New Line бастапқыда Джексонның жобаға қол қойғанына сенбеді және оның агентіне хабарласып, нақтылауға тура келді. Кейінірек Джексон фильмде ойнау шешімін "Мен бала кезімде көретін фильм осы сияқты болған" деп қорғады. Бастапқы жарнаманың көп бөлігі сценарийші Джош Фридманның блогында жарияланған жазбадан туындады, оған сценарийде жұмыс істеу мүмкіндігі ұсынылған еді. Сэмюэл Л. Джексонның қатысуы күшті қызығушылықты тудырды. Бір кезде фильмге "Pacific Air Flight 121" деген атау берілді, бірақ Сэмюэл Джексонның өтініші бойынша ол жұмыс атауына қайта өзгертілді. 2005 жылдың тамызында Сэмюэл Джексон сұхбат берушіге: "Біз бұл атауды толығымен өзгертеміз. Мен осы жұмысты қабылдауымның жалғыз себебі – мен оның атауын оқыдым" деді. 2006 жылдың 2 наурызында студия атауын "Жыландар ұшақта" деп қайта орнатты. Фильмде мәселелер болғандықтан қайта түсірулер әдетте жағымсыз нәрсені білдірсе, продюсерлер фильмге жаңа көріністер қосып, MPAA рейтингін PG-13-тен R-ге өзгертуге және жанкүйерлердің күтуіне сай келтіруге шешім қабылдады. Ең айқын өзгеріс – фильмнің жанкүйерлері интернетте пародиа жасаған фразаны қайта қарау болды, ол Сэмюэл Л. Джексонның әдеттегі тілі мен зорлық-зомбылыққа бейім кейіптерін ескере отырып: "Жеткілікті! Мен осы ұшақтағы бұл жыландардан шаршадым!". Содан кейін жұртшылық бұл шығармашылық өзгеріске және маркетингтік стратегияға жағымды жауап берді, соның салдарынан кейбір баспасөз өкілдері "фильм әзілден феноменге айналды" деп болжады. Фильм түсіру үшін 30 түрлі жыланды бейнелеу үшін 450-ден астам жылан пайдаланылды. Түрлі түрлерге 6 метрлік бірмалық питон (фильмде оны экипаж Конг деп атады), қызыл патша жыланы (шығыс коралл жыландарының уытсыз көшірмесі), сүт жыланы, жүгері жыланы, сыбызғы жыланы және мангроу жыландары кірді. Қызыл патша жыланы мен Пуэблан сүт жыланы коралл жыландарының орнына түсірілді, ал сүт жыландарының басқа түрі мен Флорида патша жыланы уытты австралиялық тайпанның рөлін орындады (ол секс жасап жатқан жұпқа және дәретхананы пайдаланып жатқан ер адамға шабуыл жасайды). Фильмде көрсетілген жыландардың үштен екісі аниматроника немесе компьютерлік графикамен жасалған.

Музыка

2006 жылдың 16 наурызында New Line Cinema TagWorld сайтында және фильмді насихаттаушы сайтта конкурс жариялады. Конкурс TagWorld-тегі әртістерге өз музыкаларын фильмде пайдалануға мүмкіндік берді. Капитан Ахаб (кейін конкурсты жеңіп алған), Louden Swain, Former Fat Boys, Nispy және басқалар сияқты әртістерден "SoaP" тақырыбындағы әндер көптеп түсті. Сонымен қатар, Cobra Starship тобының "Snakes on a Plane (Bring It)" әніне түсірілген музыкалық бейнеклип 2006 жылдың 10 шілдесінде MTV2 арнасының Unleashed бағдарламасында көрсетілді. Музыкалық бейнеклип фильмнің саундтрегінде де, сонымен қатар фильмнің соңғы титрлерінде де пайда болды. 2005 жылдың қазан айында Натаниал Перри және Крис Рохан интернетте қызу талқылауға түрткіс болған аудио трейлер пародиясын жазды. Перри мен Рохан аудио трейлерде "анадай-мынадай жыландар" деген фразаны жазды, ол қайта түсірілім аптасында фильмге қосылды. 2006 жылдың шілдесінде New Line Cinema Cutting Corporation компаниясымен фильмнің аудиокітабын шығару үшін бүкіл әлемдік лицензиялық келісімге қол қойды.

Теледидар

2006 жылдың 15 тамызында Сэмюэл Л. Джексон Джон Стюартпен бірге "The Daily Show" бағдарламасына қонақ ретінде шақырылып, фильмнің айтулы фразасымен басталды. Кит Олберман өзінің MSNBC жаңалық бағдарламасы "Countdown" барысында фильм және интернеттегі қызу пікірталас туралы бірнеше рет хабарлады. Бұған қоса, G4 арнасының "Attack of the Show!" бағдарламасы "Жыландар ұшақта: Attack of the Show тергеуі" деген тұрақты сегментті көрсетті және фильмге толық арналған апта ұйымдастырды, оның ішінде интервьюлар мен түсірілім алаңында жүздеген жыландардың болуы да болды.

Интернет

Ұшақтағы жыландар Джош Фридманның блогы мен Ұшақтағы құсқарлар (Баджер Баджер Баджердың пародиасы) интернетте үлкен қызығушылық туғызды. Бірнеше веб-сайттар фильмге қатысты жанкүйерлер жасаған қысқаметражды фильмдер мен плакаттар бойынша конкурстар ұйымдастырды. 2006 жылдың тамызында Varitalk компаниясы жарнамалық науқан бастады, онда жанкүйерлер Самуэль Джексонның дауысымен жекелендірілген хабарламаны қалаған телефон нөмірлеріне жібере алатын болды. Алғашқы аптаның ішінде қатысушыларға 1,5 миллионнан астам қоңырау жіберілді.

Шығару

Ұшақтағы жыландар 2006 жылдың 18 тамызында тұңғыш рет көрсетілді. Фильм 3555 кинотеатрде көрсетіліп, 17 тамызда түнде де көрсетілді. Фильмге назар аудару мақсатында, табиғаттан тыс бұрылысы бар, тікелей DVD-ге шығарылған Z санатты қорқыныш фильмі – "Поездағы жыландар" 2006 жылдың 15 тамызында, фильмнің кинотеатрларда көрсетілуінен үш күн бұрын шықты.